Karataş Paleolitik Lokalitesi (Kazan)

Alanda kaydedilen malzeme arasında iki yüzeyli el baltaları, çekirdekler, vurgaçlar ve kazıyıcılar var. Bu alet tipleri Alt Paleolitik'e ve Orta Paleolitik'in başlangıcına işaret ediyor. Yüzeydeki buluntu yoğunluğu araştırmacıları, alanın kazı yapılmasını gerektirecek nitelikte olduğu değerlendirmesine götürdü; bu, yüzey araştırması dilinde iddialı bir cümledir. Ankara çevresi uzun süre Paleolitik haritasında sönük göründü, ama bu sönüklük insanların yokluğundan değil, bu döneme odaklanmış araştırmanın azlığındandı. Karataş gibi lokaliteler haritayı doldurdukça tablo değişiyor.

İki yüzeyli el baltası, insanlık tarihinin en uzun ömürlü tasarımlarından biridir: simetrik, iki yüzü yontularak inceltilmiş, kesmeye, kazımaya ve parçalamaya birlikte yarayan çok amaçlı bir alet. Açık hava lokaliteleri mağaralar gibi düzenli bir tabakalanma sunmadığı için tarihlendirme çoğunlukla aletlerin biçimine dayanır ve verilen aralıklar geniş kalır. Bu yüzden burada kesin bir yıl değil, bir dönem aralığı konuşuluyor. Kesinlik isteyen soruların cevabı kazıdan gelir, kazı ise henüz yapılmış değil.

Dürüst olmak gerekirse burası bir gezi noktası değil. Tabela, çit, gişe, patika, hiçbiri yok; alan tarım arazisiyle iç içe ve dışarıdan bakan biri sıradan bir yamaç görür. Gitmeyi planlıyorsanız beklentinizi buna göre kurun ve bir kuralı unutmayın: yerde taş alet görürseniz almayın, cebinize koymayın, yerinden oynatmayın. Kültür varlıklarını izinsiz toplamak yasaktır; doğru davranış, buluntuyu yerinde fotoğraflayıp konumuyla birlikte müze müdürlüğüne bildirmektir. Ankara'nın Paleolitik dönemini gözle görmek isteyenler için gerçek adres, Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin kronolojik sergisinin ilk vitrinleri. Karataş'ın değeri manzarasında değil, Ankara'nın altındaki zaman derinliğini hatırlatmasında; bu sayfa da bir gezi rehberinden çok bir kayıt olarak duruyor.