Kayıp mekan

Samanpazarı Meydanı ve Esen Park

1930'ların sonu-1980'ler

Öteki adları Esenpark, Esenpark Gazinosu.

Bu mekan bugün yok. Bugün burada eski Altındağ Belediyesi binası kaldırıldıktan sonra düzenlenen yeni Samanpazarı Meydanı var.

Samanpazarı Meydanı ile Esen Park, Jansen Planı'na göre 1935-1940 yılları arasında yapılan istimlaklerle ve Talatpaşa Bulvarı'nın açılmasıyla oluştu. Park kot farkı yüzünden çevresinden yüksekte kalıyordu, etrafı granit bir duvarla çevriliydi ve her yönden merdivenle çıkılırdı. Altındaki sıra dükkanlar belediyenindi, gazinosunda dönemin ünlü şarkıcıları klasik Türk müziği konserleri verirdi. Serpil Özaloğlu'nun görüştüğü Ankaralılar parkı ailece çay içilen, müzik dinlenen ve kentin seyredildiği bir yer olarak anlatır. 14 Nisan 1955 sabahı meydanda halka açık bir idam cezası infaz edildi. Sonraki yıllarda meydanın çevresi istimlak edilip yıkıldı, gazino kapandı ve parkın alt kısmı belediyenin mezat salonuna çevrildi. Park 1985'ten sonra tümüyle yıkıldı, yerine 1987-1994 yıllarında Altındağ Belediyesi binası yapıldı.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Dinçer 2014 s. 52'ye göre Samanpazarı'nın Anafartalar Caddesi, Hamamönü ve Numune Hastanesi çıkışları genişletilince aralarında üçgen bir alan kaldı. Park bu alanın Yenişehir'e bakan yüzüne, meydan da parkın önüne, Zincirli Camii yönüne yapıldı. Dinçer s. 56 ile Özaloğlu 2006 s. 140 ve 256'daki tanıklar parkın yerine Altındağ Belediyesi binasının yapıldığını söyler.

Haritada göster

Anılarda Samanpazarı Meydanı ve Esen Park

Anafartalar Caddesi'nden meydana gelirken sağda, Kurşunlu Camii'nin karşısından başlayarak Saatçi Bekir Niyazi Erzincanlı, PTT, Merkez Eczanesi ve bir kurukahveci sıralanırdı. Ardından Tatlıcı Abdurrahman ile Boğaziçi Kıraathanesi gelirdi, köşede mandıra ürünleri satan Bursa Pazarı dururdu.
Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.
Karşı sırada Kurşunlu Camii'nden meydana doğru bir kolacı, bir gömlekçi ve bir lostra salonu vardı. Meydana bakan köşede eski bir Ankara hanı dururdu, kapısının yanında bir tütüncü ile gazete bayii vardı.
Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.
Parkın meydana bakan yüzünde ve altında bir şekerci, bir kuruyemişçi, Kavaklıdere şaraphanesi ve Tekel ürünlerinin dağıtım deposu vardı. Cebeci'ye bakan yanında Socony vakum, İstasyon'a bakan yanında Shell benzin istasyonu bulunurdu.
Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.
Cebeci'den gelen otobüsler Samanpazarı'ndan geçip Anafartalar Caddesi üzerinden Ulus'a giderdi. Samanpazarı'ndan Ulus'a ve Bakanlıklar'a da otobüs hatları vardı.
Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.
Samanpazarı'nda Esentepe denen bir gazino vardı. O zaman televizyon yoktu, yeni program başlasın diye sabırsızlıkla beklerlerdi, başlayınca da izlemeye giderlerdi.
Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1936 doğumlu, Küçükesat'tan bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 203-204.
14 Nisan 1955'teki infaz sabahı Samanpazarı Meydanı'nın çevresini halk doldurmuştu, kalabalığın yarısı kadındı. Gazetecilerin yanında Devlet Operası'nın ve Devlet Tiyatrosu'nun sanatçıları, Radyoevi'nin ileri gelenlerinden bazıları da vardı.
Alıntı Akis dergisi, Nisan 1955, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2019, s. 377-378.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Gazinonun ne zaman açıldığı kaynaklarda farklı geçer. Dinçer 2014 s. 52 parkın bir bölümünün 1950'lere doğru açık hava gazinosuna çevrildiğini yazar. Tuncer 2014 tezi s. 203 ise Özaloğlu'na dayanarak Esenpark Gazinosu'nun 1940'larda kentin gözdesi olduğunu yazar.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Gökyay Vakfı Satranç Müzesi · Müze · yaklaşık 90 m
Kurşunlu Camii · Tarihi · yaklaşık 120 m
Şairler ve Yazarlar Evi · Edebiyat · yaklaşık 140 m
Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi · Müze · yaklaşık 150 m

Kaynakça

Güven Dinçer. Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 36-60. 2014. Kaynağa git
Selda Tuncer. Going public: Women's experience of everyday urban public space in Ankara across generations between the 1950s and the 1980s. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı. 2014. Kaynağa git
Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 6. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 48 (2019), s. 365 vd. 2019. Kaynağa git
Serpil Özaloğlu. Transformation of Ankara Between 1935-1950 in Relation with Everyday Life and Lived Spatiality. Doktora tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık. 2006. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.

Samanpazarı Meydanı ve Esen Park

1930'ların sonu-1980'ler

Öteki adları Esenpark, Esenpark Gazinosu.

Bu mekan bugün yok. Bugün burada eski Altındağ Belediyesi binası kaldırıldıktan sonra düzenlenen yeni Samanpazarı Meydanı var.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Anılarda Samanpazarı Meydanı ve Esen Park

Anafartalar Caddesi'nden meydana gelirken sağda, Kurşunlu Camii'nin karşısından başlayarak Saatçi Bekir Niyazi Erzincanlı, PTT, Merkez Eczanesi ve bir kurukahveci sıralanırdı. Ardından Tatlıcı Abdurrahman ile Boğaziçi Kıraathanesi gelirdi, köşede mandıra ürünleri satan Bursa Pazarı dururdu.

Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.

Karşı sırada Kurşunlu Camii'nden meydana doğru bir kolacı, bir gömlekçi ve bir lostra salonu vardı. Meydana bakan köşede eski bir Ankara hanı dururdu, kapısının yanında bir tütüncü ile gazete bayii vardı.

Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.

Parkın meydana bakan yüzünde ve altında bir şekerci, bir kuruyemişçi, Kavaklıdere şaraphanesi ve Tekel ürünlerinin dağıtım deposu vardı. Cebeci'ye bakan yanında Socony vakum, İstasyon'a bakan yanında Shell benzin istasyonu bulunurdu.

Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.

Cebeci'den gelen otobüsler Samanpazarı'ndan geçip Anafartalar Caddesi üzerinden Ulus'a giderdi. Samanpazarı'ndan Ulus'a ve Bakanlıklar'a da otobüs hatları vardı.

Tanıklık Güven Dinçer. Okuduğumuz kaynak Güven Dinçer, 2014, s. 53.

Samanpazarı'nda Esentepe denen bir gazino vardı. O zaman televizyon yoktu, yeni program başlasın diye sabırsızlıkla beklerlerdi, başlayınca da izlemeye giderlerdi.

Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1936 doğumlu, Küçükesat'tan bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 203-204.

14 Nisan 1955'teki infaz sabahı Samanpazarı Meydanı'nın çevresini halk doldurmuştu, kalabalığın yarısı kadındı. Gazetecilerin yanında Devlet Operası'nın ve Devlet Tiyatrosu'nun sanatçıları, Radyoevi'nin ileri gelenlerinden bazıları da vardı.

Alıntı Akis dergisi, Nisan 1955, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2019, s. 377-378.

Kaynakça

Güven Dinçer. Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 36-60. 2014. Kaynağa git

Selda Tuncer. Going public: Women's experience of everyday urban public space in Ankara across generations between the 1950s and the 1980s. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı. 2014. Kaynağa git

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 6. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 48 (2019), s. 365 vd. 2019. Kaynağa git

Serpil Özaloğlu. Transformation of Ankara Between 1935-1950 in Relation with Everyday Life and Lived Spatiality. Doktora tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık. 2006. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.