Yediler Türbesi

Yediler Türbesi, Beypazarı ilçe merkezine yaklaşık üç kilometre uzaklıkta, İnözü Boğazı'nda, Beypazarı-Karaşar yolunun kenarında bulunuyor. Halk arasında "Yediler", "7'ler" ya da "yedi büyük Allah dostu" diye anılıyor. Adını içindeki yedi sandukadan alıyor. Ankara'nın manevi ziyaret yerleri arasında en çok merak edilenlerden biri olmasının sebebi de bu: türbe tek bir isim değil, bir topluluk anlatısı taşıyor. Beypazarı'na gelenlerin çoğu tarihi evler ve çarşı için yola çıkıyor, sonra vadinin sessizliğini keşfediyor.

Anlatı şöyle: Horasan'dan gelen Şeyh Abdürrezzak Efendi bu vadide bir dergah kurar, çevredeki halka ders vermeye başlar. Dergahın etkisi büyüyünce bir baskın düzenlenir; şeyh ile birlikte Ahmet, Mehmet, Abdullah, İsmail, Hasan ve Hüseyin adlı altı müridi bu baskında öldürülür. Yediler adı buradan geliyor. Bunun bir halk rivayeti olduğunu belirtmek gerekir; anlatıyı doğrulayan dönem belgesi yok, kuşaktan kuşağa aktarılan bir hikaye.

Ayaktaki yapının tarihi konusunda ise kaynaklar ayrışıyor. Beypazarı Kaymakamlığı türbeyi 17. yüzyıl Osmanlı yapısı olarak tanımlıyor; Beypazarı Belediyesi ise 19. yüzyıl ortasına tarihliyor. Yani bugünkü bina büyük ihtimalle daha eski bir ziyaret yerinin üzerine sonradan yapıldı. Yapı 8 x 7,7 metre ölçülerinde, kareye yakın dikdörtgen planlı ve yığma taştan; üzeri kiremitle kaplı. Vakıflar mülkiyetinde bulunuyor ve 1992'de ikinci derece anıtsal eser olarak tescillendi. Bu tür çelişkiler Anadolu'daki ziyaret yerlerinde sık görülür: anlatı taştan eskidir, taş ise anlatıyı sonradan korumaya alır.

Bugün türbeye gidenler, Beypazarı'nın kalabalık çarşısından çıkıp bambaşka bir manzaraya giriyor. İnözü Boğazı dik kayalık yamaçlarıyla, vadi tabanı boyunca uzanan yeşil şeridiyle ve yamaçlardaki oyulmuş boşluklarıyla türbeyi bir yapıdan çok bir konuma dönüştürüyor: türbe iki suyun ve bir tepenin göründüğü noktada duruyor. Yörede vadi yoluna adını veren Sapagöz'ün "güzel su" anlamına geldiği söyleniyor. Ziyaret sessiz ve düzenli, bilet gişesi ya da rehber yok; gelenler dua ediyor, bir süre oturuyor, geri dönüyor. Kalabalık günler dini bayramlar ile bahar aylarının hafta sonları. Vadi yolunda ilerlerken Beypazarı'nın tarihi evleri, Nasuh Paşa Hanı olarak da bilinen Suluhan ve bugün Türk Hamam Müzesi olarak işletilen Rüstem Paşa Hamamı da aynı güne rahatlıkla sığıyor.