Kayıp mekan

Ankara Sıhhat Yurdu, Anafartalar

1931-1934

Öteki adları Ankara Sıhhat Yurdu, Sıhhat Yurdu.

Bu mekan bugün yok. Bu kesimde bugün kurumun eski genel merkezi duruyor, bina Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü olarak kullanılıyor.

Operatör Rifat Ali Ertüzün Ankara Sıhhat Yurdu'nu 1928'de Yenişehir'de Gazi Bulvarı'nda açtı, Tanyer'e göre başkentin ilk özel hastanesiydi. Yenişehir'in o yıllardaki tenhalığı hastanenin ayakta kalmasını zorlaştırınca Rifat Ali Bey Mayıs 1931'de hastanesini o zaman Çocuk Sarayı Caddesi denen Anafartalar Caddesi'ne taşıdı. Hakimiyet-i Milliye'deki 9 Haziran 1931 tarihli ilanda hastane kendini Çocuk Sarayı Caddesi'nde yeni taşındığı Himaye-i Etfal binasında Ankara'nın tek özel şefkat ve sağlık yuvası diye tanıtıyordu. Tanyer'e göre Rifat Ali Bey'in ailesi hastanenin bulunduğu binanın üst katındaki bir dairede oturuyordu. Hastane burada üç yıl kadar hasta kabul etti, rekabet artıp özel hastane işletmek güçleşince 1934 yazında bir daha açılmamak üzere kapandı. Rifat Ali Bey yazar Sabahattin Ali'nin dayısıydı, Sabahattin Ali 1931 yazını ve 1933 sonundan sonraki birkaç ayı ailenin yanında geçirdi. Tanyer, Sabahattin Ali'nin Dekolman hikayesindeki hususi hastaneyi Sıhhat Yurdu'nun izi sayar.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Tanyer 2022, Ankara Ansiklopedisi 10 s. 423 hastanenin Mayıs 1931'de Anafartalar Caddesi'nde Türkiye Himaye-i Etfal Cemiyeti'nin kira apartmanına taşındığını yazar, s. 425'e göre bu apartman kurumun genel merkeziyle yan yanadır. Hakimiyet-i Milliye'nin 9 Haziran 1931 tarihli ilanı yeri Çocuk Sarayı Caddesi'ndeki Himaye-i Etfal binası diye verir, Tanyer s. 426 aktarımıyla. Dinçer 2014 s. 48 kurumun iki katlı uzun genel merkezini Anafartalar'ın Acıçeşme Sokağı'na kadar uzanan kesiminde anar, nokta bu kesimin önünde.

Haritada göster

Anılarda Ankara Sıhhat Yurdu, Anafartalar

1933 sonbaharında Ankara'ya gelip dayısının ailesinin hastanenin üst katındaki dairesine yerleşti. Sonra başka bir eve geçti ama yurda her gün uğramayı sürdürdü, 12 Mayıs 1934'te Ayşe Sıtkı İlhan'a yazdığı mektubun dibine “Adresim hep Sıhhat Yurdu'dur. Her gün eve uğrar, senden mektup sorar, ‘yok’ cevabını alırım” diye not düştü.
Tanıklık Sabahattin Ali, Ayşe Sıtkı İlhan'a mektupları, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 424-425.
Hikayenin anlatıcısı işsiz dolaştığı günlerde “Ankara'da hususi bir hastane sahibi olan bir akrabamın yanında sığıntı gibi yaşıyordum” der. Hastanenin üst katını kaplayan eve çekine çekine girer, bir köşede kitap okumaya uğraşırdı.
Edebi eserden. Sabahattin Ali, Dekolman, Sırça Köşk. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 425.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Hastanenin taşındığı yapı kaynaklarda farklı anlatılır. Tanyer'e göre bu, kurumun genel merkeziyle yan yana duran kira apartmanıydı ve iki bina da bugün ayakta. Rifat Ali Bey'in oğlu Reşit Mazhar Ertüzün ise hastanenin Himaye-i Etfal'in yan yana üç binasından sonradan yıkılan en soldakine taşındığını yazar.
Sabahattin Ali'nin evde kaldığı süre farklı anlatılır. Reşit Mazhar Ertüzün onun 1933 Kasımından 1934 Eylülüne kadar ailenin yanında kaldığını yazar, Sabahattin Ali'nin 12 Mayıs 1934 tarihli mektubu ise o sırada başka bir eve geçtiğini gösterir.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Şengül Hamamı · Tarihi · yaklaşık 100 m
Boğaziçi Lokantası · Gastronomi · yaklaşık 130 m
Çıkrıkçılar Yokuşu · Kültürel Miras · yaklaşık 130 m
Anadolu Medeniyetleri Müzesi · Müze · yaklaşık 170 m

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 10. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 53 (2022), s. 417 vd. 2022. Kaynağa git
Güven Dinçer. Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 36-60. 2014. Kaynağa git
Halise Betül Kırmızı. Arif Hikmet Koyunoğlu: Eserleri ve mimari yaklaşımı. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı. 2022. Kaynağa git
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Ankara İl Müdürlüğü. Tarihçe. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.

Ankara Sıhhat Yurdu, Anafartalar

1931-1934

Öteki adları Ankara Sıhhat Yurdu, Sıhhat Yurdu.

Bu mekan bugün yok. Bu kesimde bugün kurumun eski genel merkezi duruyor, bina Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü olarak kullanılıyor.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Anılarda Ankara Sıhhat Yurdu, Anafartalar

1933 sonbaharında Ankara'ya gelip dayısının ailesinin hastanenin üst katındaki dairesine yerleşti. Sonra başka bir eve geçti ama yurda her gün uğramayı sürdürdü, 12 Mayıs 1934'te Ayşe Sıtkı İlhan'a yazdığı mektubun dibine “Adresim hep Sıhhat Yurdu'dur. Her gün eve uğrar, senden mektup sorar, ‘yok’ cevabını alırım” diye not düştü.

Tanıklık Sabahattin Ali, Ayşe Sıtkı İlhan'a mektupları, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 424-425.

Hikayenin anlatıcısı işsiz dolaştığı günlerde “Ankara'da hususi bir hastane sahibi olan bir akrabamın yanında sığıntı gibi yaşıyordum” der. Hastanenin üst katını kaplayan eve çekine çekine girer, bir köşede kitap okumaya uğraşırdı.

Edebi eserden. Sabahattin Ali, Dekolman, Sırça Köşk. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 425.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Hastanenin taşındığı yapı kaynaklarda farklı anlatılır. Tanyer'e göre bu, kurumun genel merkeziyle yan yana duran kira apartmanıydı ve iki bina da bugün ayakta. Rifat Ali Bey'in oğlu Reşit Mazhar Ertüzün ise hastanenin Himaye-i Etfal'in yan yana üç binasından sonradan yıkılan en soldakine taşındığını yazar.

Sabahattin Ali'nin evde kaldığı süre farklı anlatılır. Reşit Mazhar Ertüzün onun 1933 Kasımından 1934 Eylülüne kadar ailenin yanında kaldığını yazar, Sabahattin Ali'nin 12 Mayıs 1934 tarihli mektubu ise o sırada başka bir eve geçtiğini gösterir.

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 10. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 53 (2022), s. 417 vd. 2022. Kaynağa git

Güven Dinçer. Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 36-60. 2014. Kaynağa git

Halise Betül Kırmızı. Arif Hikmet Koyunoğlu: Eserleri ve mimari yaklaşımı. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı. 2022. Kaynağa git

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Ankara İl Müdürlüğü. Tarihçe. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.