Kayıp mekan

Cebeci Sineması

1950-1980'ler

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün ne olduğunu kaynaklardan çıkaramadık.

Ulus Sineması'nı da işleten İzzet ve Ali Cemali kardeşler 1949'da Cebeci'de bir sinemanın temelini attı. Yapıyı mimar Ercüment Tarcan tamamladı, sinema 23 Ocak 1950'de açıldı. Tarcan'a göre ilk oynayan film Mağlup Edilemeyenler'di. Tabanı ve tavanı ahşap, koltukları deri kaplı büyük bir salonu vardı, üst katında çalışanların konutları bulunuyordu. Turan Tanyer Cebeci'yi Ankara'nın ilk semt sineması sayar, aileler artık yürüyerek gidebilecekleri bir sinemaya kavuşmuştu. Ulus'ta ve Yenişehir'de özgün diliyle oynayan yabancı filmlerin Türkçe seslendirilmiş kopyaları burada gösterilirdi. Sinema zamanla etkinliğini yitirdi, 1980'lerde kapandı ve yıkıldı.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Tanyer 2016 s. 212 sinemayı Dikimevi'nden Talatpaşa Bulvarı'na dönülünce biraz ileride sol tarafta, Felekoğlu 2013 s. 611 Cebeci Konservatuvarı'nın karşısında verir. Konservatuvarın eski binası haritamızda Musiki Muallim Mektebi adıyla duruyor, iğne bulvarın bu binanın önünden geçen kesimindedir. Sinemanın tam yerini bulamadık.

Haritada göster

Anılarda Cebeci Sineması

Hocası ona Ankara'da bir türlü bitmeyen bir sinema olduğunu söyledi. Gidip baktığında yapıyı “Rezalet, yıkılacak durumda, pis” buldu, mahkemeden heyet getirip tespit yaptırdı ve sinemayı beş ayda bitirip açtı. Beş ayda bitirirse altıncı ayın maaşını da alacağını söylemişti, o maaşı ödemediler.
Tanıklık Mimar Ercüment Tarcan, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2016, s. 212-213.
Bir gece Cebeci Sineması'nın balkonunda öpüşürken bir genç ile bir kız yakalandı. Umumi yerlerde adaba aykırı davrandıkları için ikisi hakkında takibat başlatıldı.
Alıntı 1954 tarihli bir gazete haberi, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2016, s. 213.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Salonun kaç kişilik olduğu kaynaklarda farklı geçer. Tanyer 2016 s. 213, Cantek ve Zırh 2014 s. 160 ve Kaymaz 2019 s. 113 salonu 1500 kişilik verir. Felekoğlu 2013 s. 611 Evren ve Karadoğan'a dayanarak 1260 kişi yazar, dipnotta kimi kaynaklara göre 1500 kişi olduğunu ekler.
Kapanış yılı da farklı geçer. Felekoğlu 2013 s. 611 sinemanın 1983-1987 arasında kapandığını yazar, aynı sayfanın dipnotunda 1980 başında kapandığını söyler. Tanyer 2016 s. 213 yıl vermeden sinemanın zamanla etkinliğini yitirip yıkıldığını yazar.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Musiki Muallim Mektebi · Konser · yaklaşık 70 m
Ulucanlar Cezaevi Müzesi · Tarihi · yaklaşık 510 m
Haritacılık Müzesi · Müze · yaklaşık 550 m
Cenabi Ahmet Paşa Camii · Tarihi · yaklaşık 570 m

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 1. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 42 (2016), s. 206 vd. 2016. Kaynağa git
Funda Şenol Cantek ve Besim Can Zırh. Bir Semt Monografisine Doğru: Cebeci’ye Bakmak. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 138-170. 2014. Kaynağa git
H.Metin Felekoğlu. Kamusal alanın gelişimi içinde sinemanın yeri; Ankara örneği. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
Elif Kaymaz. An Architectural History of the Movie Theaters in Ankara. Yüksek lisans tezi, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi. 2019. Kaynağa git
Semih Gökatalay. Erken Soğuk Savaş Ankara’sında Sinema Kültürü. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 7(1), s. 147-174. DOI: 10.5505/jas.2019.39974. 2019. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.

Cebeci Sineması

1950-1980'ler

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün ne olduğunu kaynaklardan çıkaramadık.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Anılarda Cebeci Sineması

Hocası ona Ankara'da bir türlü bitmeyen bir sinema olduğunu söyledi. Gidip baktığında yapıyı “Rezalet, yıkılacak durumda, pis” buldu, mahkemeden heyet getirip tespit yaptırdı ve sinemayı beş ayda bitirip açtı. Beş ayda bitirirse altıncı ayın maaşını da alacağını söylemişti, o maaşı ödemediler.

Tanıklık Mimar Ercüment Tarcan, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2016, s. 212-213.

Bir gece Cebeci Sineması'nın balkonunda öpüşürken bir genç ile bir kız yakalandı. Umumi yerlerde adaba aykırı davrandıkları için ikisi hakkında takibat başlatıldı.

Alıntı 1954 tarihli bir gazete haberi, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2016, s. 213.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Salonun kaç kişilik olduğu kaynaklarda farklı geçer. Tanyer 2016 s. 213, Cantek ve Zırh 2014 s. 160 ve Kaymaz 2019 s. 113 salonu 1500 kişilik verir. Felekoğlu 2013 s. 611 Evren ve Karadoğan'a dayanarak 1260 kişi yazar, dipnotta kimi kaynaklara göre 1500 kişi olduğunu ekler.

Kapanış yılı da farklı geçer. Felekoğlu 2013 s. 611 sinemanın 1983-1987 arasında kapandığını yazar, aynı sayfanın dipnotunda 1980 başında kapandığını söyler. Tanyer 2016 s. 213 yıl vermeden sinemanın zamanla etkinliğini yitirip yıkıldığını yazar.

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 1. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 42 (2016), s. 206 vd. 2016. Kaynağa git

Funda Şenol Cantek ve Besim Can Zırh. Bir Semt Monografisine Doğru: Cebeci’ye Bakmak. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 138-170. 2014. Kaynağa git

H.Metin Felekoğlu. Kamusal alanın gelişimi içinde sinemanın yeri; Ankara örneği. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git

Elif Kaymaz. An Architectural History of the Movie Theaters in Ankara. Yüksek lisans tezi, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi. 2019. Kaynağa git

Semih Gökatalay. Erken Soğuk Savaş Ankara’sında Sinema Kültürü. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 7(1), s. 147-174. DOI: 10.5505/jas.2019.39974. 2019. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.