Hasanoğlan Köy Enstitüsü hangi ilçede?

Ankara'nın Elmadağ ilçesine bağlı Hasanoğlan'da, şehir merkezinin yaklaşık 35 kilometre doğusunda. Yerleşkeyi bugün Hasanoğlan Atatürk Fen Lisesi kullanıyor.

Ne zaman kuruldu, ne zaman kapandı?

Köy enstitüsü 1941'de açıldı. Yüksek Köy Enstitüsü 1942-1943 ders yılında aynı yerleşkede kuruldu ve 27 Kasım 1947'de kapatıldı. Köy enstitülerinin tamamı 1954'te ilköğretmen okullarına dönüştürüldü.

Köy Enstitüsü ile Yüksek Köy Enstitüsü aynı şey mi?

Değil. Köy enstitüleri köy çocuklarını öğretmen olarak yetiştiriyordu. Yüksek Köy Enstitüsü ise bu enstitülere öğretim elemanı ve denetmen yetiştirmek, köy araştırmalarına merkezlik etmek için kuruldu. Türkiye'deki tek örneği Hasanoğlan'daydı.

Yerleşkedeki yapıları kim yaptı?

Öğrenciler. 1945'e gelindiğinde aralarında bir sinema salonu ve bir açık hava tiyatrosu olan kırkı aşkın yapı öğrencilerin elinden çıkmıştı. Sinema salonu sonradan yenilenerek Sahne Sanatları Atölyesi adıyla yeniden kullanıma açıldı.

Yerleşke gezilebilir mi, giriş ücreti var mı?

Bilet ya da giriş ücreti yok. Yerleşke çalışan bir devlet lisesi olduğu için müze düzeninde bir ziyaret akışı da yok. Tescilli yapılar okul idaresinin bilgisi ve izniyle görülebiliyor.

Kültür Haritası

Kültürel MirasCumhuriyet

Hasanoğlan Köy Enstitüsü Yerleşkesi

Hasanoğlan Köy Enstitüsü Yerleşkesi, Ankara'nın doğusunda, Elmadağ'a bağlı Hasanoğlan'da duruyor. 1941'de açılan köy enstitüsü Türkiye'de kurulan on beşinci enstitüydü ve kısa sürede zincirin merkezi oldu, çünkü 1942-1943 ders yılında Yüksek Köy Enstitüsü burada açıldı. Yüksek kısmın işi öbür enstitülere öğretmen ve denetmen yetiştirmek, köy araştırmalarına merkezlik etmekti. Yerleşkeyi özel kılan şey planı ya da malzemesi değil, kim tarafından yapıldığı. Binaların büyük bölümünü öğrenciler kendi elleriyle kurdu.

Elmadağ, Ankarayaklaşık 1 saatYol Tarifi Al Adıyla Google Haritalar'da ara

Kuruluş 1941 baharına dayanıyor. İkinci Dünya Savaşı yüzünden boşaltılan Kırklareli Kepirtepe Köy Enstitüsü'nden gelen öğrenciler ilk işlere başladı. Yerleşke planı Milli Eğitim Bakanlığı'nın açtığı bir yarışmadan çıktı, birinci seçilen projeyi Kemal Ahmet Aru, Adnan Kuruyazıcı ve Orhan Safa hazırlamıştı. Kuruluşu İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç'un başında olduğu bir ekip yürüttü. 1945'e gelindiğinde öğrencilerin tamamladığı yapıların sayısı kırkı geçmişti, aralarında bir sinema salonu, bir müzik okulu ve bir açık hava tiyatrosu vardı. Program da buna uygundu. Yapıcılık, maden işleri, tarla ve bahçe ziraatı, hayvan bakımı ve el sanatları klasik derslerle iç içe okutuluyordu.

Kadro dönemin entelektüel haritasından derlenmişti. Tarihçi Enver Ziya Karal, müzisyen Ruhi Su ve mimar Mualla Eyüboğlu burada ders verdi. Deney kısa sürdü. Yüksek Köy Enstitüsü yalnız üç dönem mezun verdi, toplam 213 kişi. Milli Eğitim Bakanı Reşat Şemsettin Sirer döneminde, 27 Kasım 1947'de kapatıldı. Köy enstitülerinin tamamı 1954'te ilköğretmen okullarına dönüştürüldü. Yerleşke bundan sonra sırasıyla Hasanoğlan İlköğretmen Okulu, Atatürk İlköğretmen Okulu, Atatürk Öğretmen Lisesi ve Atatürk Anadolu Öğretmen Lisesi adlarını taşıdı. Bugün Hasanoğlan Atatürk Fen Lisesi olarak eğitim veriyor.

Buraya gelen kişi bir müze değil, çalışan bir okul yerleşkesi bulur. Aranacak üç yapı açık amfi tiyatro, Yüksek Köy Enstitüsü eğitim binası ve müzik okulu. Üçü de 27 Mart 2003'te koruma kurulu kararıyla tescillendi. Enstitü döneminden kalan sinema salonu yenilenerek Sahne Sanatları Atölyesi adıyla yeniden kullanıma açıldı. Ankara Büyükşehir Belediyesi Nisan 2021'de kapsamlı bir restorasyon duyurdu, ama Milli Eğitim Bakanlığı verdiği izni sonradan geri çekti. Yerleşkenin geleceği bu yüzden hâlâ belirsiz. Yine de amfi tiyatronun basamaklarına oturup 1940'ların Anadolu'sunda burada ne denendiğini düşünmek, Ankara'nın en az bilinen kültür duraklarından birini anlamaya yeter.

Anılarda Hasanoğlan

Yazarların ve tanıkların anlattıkları. Her anı anlatanın adıyla, okuduğumuz kaynağın sayfasıyla.

Okulda Sabahattin Eyuboğlu dil-edebiyat, Âşık Veysel ve Ruhi Su müzik dersi verdi. Ahmet Adnan Saygun ve Malik Aksel de kadrodaydı. Talip Apaydın ve Bahattin Karakoç buradan mezun oldu.
Tanıklık Pakize Türkoğlu, Tonguç ve Enstitüleri; mezunlar için Murat Yalçın 2001. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 175.
Okulun öğrencisi Pakize Türkoğlu Hasanoğlan'daki şiir gecelerini anlatır. Gecelere Orhan Veli, Cahit Sıtkı, Cahit Külebi, Can Yücel ve Yaşar Kemal katıldı.
Tanıklık Pakize Türkoğlu, Tonguç ve Enstitüleri. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 176.
1946'da Hasanoğlan Köy Enstitüsü'ne girdi. Pazar günleri isteyen öğrenciler trenle Ankara'ya gelir, Gençlik Parkı'nda söğütlerin ve kavakların altında otururdu. 19 Mayıs ve Cumhuriyet bayramlarında da Ankara'ya gelir, Gazi Lisesi'nde ottan yataklarda birer battaniyeyle yatar, stadyumda milli oyunlar oynarlardı.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, enstitüde okumuş bir öğretmen. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 347, 350.

Bu bölümün kaynakları

Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git
Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
Esra Eken ve Neriman Şahin Güçhan. Construction Story of Hasanoğlan Village Institute, Ankara. TÜBA-KED 23, s. 223-247, DOI 10.22520/tubaked.2021.23.011. 2021. Kaynağa git
Tuğçe Çapar Dinçer. Eğitim Tarihine Hatıralardan Bakmak: Bir Köy Enstitülü Öğrencinin Gözünden Hasanoğlan Köy Enstitüsünün Kuruluşu. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 25(51), 2025, s. 1299-1331. 2025. Kaynağa git

Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı.

Ziyaret bilgileri

Saatler: MEB'in okul dışı öğrenme kaydına göre yerleşke her gün 07.00 ile 17.00 arasında ziyarete açık. Ziyaret dersleri aksatmamalı, önceden okul idaresine haber verin.
Giriş: Bilet ya da giriş ücreti yok. Yerleşke çalışan bir devlet lisesi olduğu için ziyaret okul idaresinin iznine bağlı.

Nasıl gidilir

Okul Elmadağ'a bağlı Hasanoğlan'ın İstasyon Mahallesi'nde, Ankara merkezin yaklaşık 35 kilometre doğusunda. Özel araçla Samsun yolu ve Elmadağ yönü izlenir, Kızılay'dan yaklaşık 45 dakika sürer. Toplu taşımada EGO'nun Gençlik Parkı ile Hasanoğlan arasında çalışan 394 numaralı hattı, okulun eski adını taşıyan Atatürk Anadolu Öğretmen Lisesi durağına kadar gidiyor. Sefer sayısı az, saatleri yola çıkmadan EGO'dan doğrulayın.

İlçe: Elmadağ
Ankara merkeze (Kızılay) uzaklık: kuş uçuşu 28,2 km

Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.

Google Haritalar'da yol tarifi Toplu taşımayla (Google)Apple Haritalar'da aç

Biliyor musunuz

1.Yerleşkedeki yapıların büyük bölümünü öğrenciler kendileri kurdu. 1945'e gelindiğinde aralarında bir sinema salonu ve bir açık hava tiyatrosu olan kırkı aşkın yapı tamamlanmıştı.
2.Yüksek Köy Enstitüsü yalnız üç dönem mezun verdi, 1944-1945, 1945-1946 ve 1946-1947. Toplam 213 kişi mezun oldu.
3.Kadroda tarihçi Enver Ziya Karal, müzisyen Ruhi Su ve mimar Mualla Eyüboğlu gibi adlar vardı.
4.Açık amfi tiyatro, Yüksek Köy Enstitüsü eğitim binası ve müzik okulu 27 Mart 2003'te koruma kurulu kararıyla tescillendi.

Ziyaretçi ipuçları

•Yerleşke bugün Hasanoğlan Atatürk Fen Lisesi olarak kullanılıyor. Ders döneminde bahçeye girmek için önceden okul idaresinden izin isteyin.
•Aranacak üç yapı açık amfi tiyatro, müzik okulu ve Yüksek Köy Enstitüsü eğitim binası. Yeni eklenen bloklar değil, tescilli olanlar bunlar.
•Hafta sonu ve yaz aylarında bahçe daha rahat gezilir, buna karşılık binaların içi kapalı olabilir. İkisini birden istiyorsanız idareyle konuşup gün ayarlayın.
•17 Nisan köy enstitülerinin kuruluş kanununun yıl dönümü. O hafta yerleşkeye ilgi artıyor, etkinlik olup olmadığını okuldan sorun.
•Ankara'dan özel olarak çıkacaksanız günü Elmadağ ve Lalahan çevresiyle birlikte kurun, tek başına yolculuk uzun kalıyor.

Sık sorulanlar

Hasanoğlan Köy Enstitüsü hangi ilçede?: Ankara'nın Elmadağ ilçesine bağlı Hasanoğlan'da, şehir merkezinin yaklaşık 35 kilometre doğusunda. Yerleşkeyi bugün Hasanoğlan Atatürk Fen Lisesi kullanıyor.
Ne zaman kuruldu, ne zaman kapandı?: Köy enstitüsü 1941'de açıldı. Yüksek Köy Enstitüsü 1942-1943 ders yılında aynı yerleşkede kuruldu ve 27 Kasım 1947'de kapatıldı. Köy enstitülerinin tamamı 1954'te ilköğretmen okullarına dönüştürüldü.
Köy Enstitüsü ile Yüksek Köy Enstitüsü aynı şey mi?: Değil. Köy enstitüleri köy çocuklarını öğretmen olarak yetiştiriyordu. Yüksek Köy Enstitüsü ise bu enstitülere öğretim elemanı ve denetmen yetiştirmek, köy araştırmalarına merkezlik etmek için kuruldu. Türkiye'deki tek örneği Hasanoğlan'daydı.
Yerleşkedeki yapıları kim yaptı?: Öğrenciler. 1945'e gelindiğinde aralarında bir sinema salonu ve bir açık hava tiyatrosu olan kırkı aşkın yapı öğrencilerin elinden çıkmıştı. Sinema salonu sonradan yenilenerek Sahne Sanatları Atölyesi adıyla yeniden kullanıma açıldı.
Yerleşke gezilebilir mi, giriş ücreti var mı?: Bilet ya da giriş ücreti yok. Yerleşke çalışan bir devlet lisesi olduğu için müze düzeninde bir ziyaret akışı da yok. Tescilli yapılar okul idaresinin bilgisi ve izniyle görülebiliyor.

Haritada Keşfet

Yakındaki benzer yerler

Kültürel Miras

Hüseyin Gazi Türbesi

Rivayete göre Bizans'a karşı savaşırken şehit düşen ve Battal Gazi'nin babası sayılan Hüseyin Gazi'nin türbesi. Yoğun ziyaret yeri.

Kültürel Miras

Cebeci Asri Mezarlığı

Ankara'nın ilk modern mezarlığı: 1935'te yarışmayla planlandı, başkentin şair ve gazeteci hafızasını taşıyor.

Kültürel Miras

Çıkrıkçılar Yokuşu

Ankara keçisinin yününden sof dokunan çıkrıkların adını taşıyan kale eteğindeki yokuş.

Kültürel Miras

Anafartalar Caddesi

Ulus ile Samanpazarı arasında, erken Cumhuriyet'in ilk modern dükkanlarının ve betonarme yapılarının dizildiği cadde.

Kültürel Miras

Sobacılar Çarşısı

Ulus'ta Posta Caddesi ile Anafartalar Caddesi arasındaki sokakta kurulu eski soba çarşısı. Belediye 2026'da sokaktaki 28 yapı için bir yenileme projesi başlattı.

Kültürel Miras

Melikşah Tepesi

Çubuk'ta Yıldırım Bayezid'in 1402 Ankara Meydan Savaşı'nda komuta ettiği tepe olarak önerilen alan. Doğu yamacında Osmanlı dönemi sırlı seramikler ve bir at nalı parçası bulunmuş (nal Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne teslim edildi). Güneyde Bizans ve Osmanlı seramikleri. Yakınında tescilli Melikşah Hamamı. (AST 2023, Albayrak)

Bu sayfa son olarak 13 Ekim 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.

Kaynaklar: ogm.meb.gov.tr, elmadag.meb.gov.tr, turkmaarifansiklopedisi.org.tr, tr.wikipedia.org, ego.gov.tr, academia.edu, hasanoglan.meb.k12.tr, okuldisiogrenme.eba.gov.tr

Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.

Kültür Haritası

Kültürel MirasCumhuriyet

Hasanoğlan Köy Enstitüsü Yerleşkesi

Elmadağ, Ankarayaklaşık 1 saatYol Tarifi Al Adıyla Google Haritalar'da ara

Anılarda Hasanoğlan

Yazarların ve tanıkların anlattıkları. Her anı anlatanın adıyla, okuduğumuz kaynağın sayfasıyla.

Okulda Sabahattin Eyuboğlu dil-edebiyat, Âşık Veysel ve Ruhi Su müzik dersi verdi. Ahmet Adnan Saygun ve Malik Aksel de kadrodaydı. Talip Apaydın ve Bahattin Karakoç buradan mezun oldu.
Tanıklık Pakize Türkoğlu, Tonguç ve Enstitüleri; mezunlar için Murat Yalçın 2001. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 175.
Okulun öğrencisi Pakize Türkoğlu Hasanoğlan'daki şiir gecelerini anlatır. Gecelere Orhan Veli, Cahit Sıtkı, Cahit Külebi, Can Yücel ve Yaşar Kemal katıldı.
Tanıklık Pakize Türkoğlu, Tonguç ve Enstitüleri. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 176.
1946'da Hasanoğlan Köy Enstitüsü'ne girdi. Pazar günleri isteyen öğrenciler trenle Ankara'ya gelir, Gençlik Parkı'nda söğütlerin ve kavakların altında otururdu. 19 Mayıs ve Cumhuriyet bayramlarında da Ankara'ya gelir, Gazi Lisesi'nde ottan yataklarda birer battaniyeyle yatar, stadyumda milli oyunlar oynarlardı.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, enstitüde okumuş bir öğretmen. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 347, 350.

Bu bölümün kaynakları

Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git
Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
Esra Eken ve Neriman Şahin Güçhan. Construction Story of Hasanoğlan Village Institute, Ankara. TÜBA-KED 23, s. 223-247, DOI 10.22520/tubaked.2021.23.011. 2021. Kaynağa git
Tuğçe Çapar Dinçer. Eğitim Tarihine Hatıralardan Bakmak: Bir Köy Enstitülü Öğrencinin Gözünden Hasanoğlan Köy Enstitüsünün Kuruluşu. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 25(51), 2025, s. 1299-1331. 2025. Kaynağa git

Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı.

Ziyaret bilgileri

Saatler: MEB'in okul dışı öğrenme kaydına göre yerleşke her gün 07.00 ile 17.00 arasında ziyarete açık. Ziyaret dersleri aksatmamalı, önceden okul idaresine haber verin.
Giriş: Bilet ya da giriş ücreti yok. Yerleşke çalışan bir devlet lisesi olduğu için ziyaret okul idaresinin iznine bağlı.

Nasıl gidilir

İlçe: Elmadağ
Ankara merkeze (Kızılay) uzaklık: kuş uçuşu 28,2 km

Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.

Google Haritalar'da yol tarifi Toplu taşımayla (Google)Apple Haritalar'da aç

Biliyor musunuz

1.Yerleşkedeki yapıların büyük bölümünü öğrenciler kendileri kurdu. 1945'e gelindiğinde aralarında bir sinema salonu ve bir açık hava tiyatrosu olan kırkı aşkın yapı tamamlanmıştı.
2.Yüksek Köy Enstitüsü yalnız üç dönem mezun verdi, 1944-1945, 1945-1946 ve 1946-1947. Toplam 213 kişi mezun oldu.
3.Kadroda tarihçi Enver Ziya Karal, müzisyen Ruhi Su ve mimar Mualla Eyüboğlu gibi adlar vardı.
4.Açık amfi tiyatro, Yüksek Köy Enstitüsü eğitim binası ve müzik okulu 27 Mart 2003'te koruma kurulu kararıyla tescillendi.

Ziyaretçi ipuçları

•Yerleşke bugün Hasanoğlan Atatürk Fen Lisesi olarak kullanılıyor. Ders döneminde bahçeye girmek için önceden okul idaresinden izin isteyin.
•Aranacak üç yapı açık amfi tiyatro, müzik okulu ve Yüksek Köy Enstitüsü eğitim binası. Yeni eklenen bloklar değil, tescilli olanlar bunlar.
•Hafta sonu ve yaz aylarında bahçe daha rahat gezilir, buna karşılık binaların içi kapalı olabilir. İkisini birden istiyorsanız idareyle konuşup gün ayarlayın.
•17 Nisan köy enstitülerinin kuruluş kanununun yıl dönümü. O hafta yerleşkeye ilgi artıyor, etkinlik olup olmadığını okuldan sorun.
•Ankara'dan özel olarak çıkacaksanız günü Elmadağ ve Lalahan çevresiyle birlikte kurun, tek başına yolculuk uzun kalıyor.

Sık sorulanlar

Hasanoğlan Köy Enstitüsü hangi ilçede?: Ankara'nın Elmadağ ilçesine bağlı Hasanoğlan'da, şehir merkezinin yaklaşık 35 kilometre doğusunda. Yerleşkeyi bugün Hasanoğlan Atatürk Fen Lisesi kullanıyor.
Ne zaman kuruldu, ne zaman kapandı?: Köy enstitüsü 1941'de açıldı. Yüksek Köy Enstitüsü 1942-1943 ders yılında aynı yerleşkede kuruldu ve 27 Kasım 1947'de kapatıldı. Köy enstitülerinin tamamı 1954'te ilköğretmen okullarına dönüştürüldü.
Köy Enstitüsü ile Yüksek Köy Enstitüsü aynı şey mi?: Değil. Köy enstitüleri köy çocuklarını öğretmen olarak yetiştiriyordu. Yüksek Köy Enstitüsü ise bu enstitülere öğretim elemanı ve denetmen yetiştirmek, köy araştırmalarına merkezlik etmek için kuruldu. Türkiye'deki tek örneği Hasanoğlan'daydı.
Yerleşkedeki yapıları kim yaptı?: Öğrenciler. 1945'e gelindiğinde aralarında bir sinema salonu ve bir açık hava tiyatrosu olan kırkı aşkın yapı öğrencilerin elinden çıkmıştı. Sinema salonu sonradan yenilenerek Sahne Sanatları Atölyesi adıyla yeniden kullanıma açıldı.
Yerleşke gezilebilir mi, giriş ücreti var mı?: Bilet ya da giriş ücreti yok. Yerleşke çalışan bir devlet lisesi olduğu için müze düzeninde bir ziyaret akışı da yok. Tescilli yapılar okul idaresinin bilgisi ve izniyle görülebiliyor.

Haritada Keşfet

Yakındaki benzer yerler

Kültürel Miras

Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.