Cebeci Asri Mezarlığı
Cebeci Asri Mezarlığı, Altındağ'ın Gültepe tarafında uzanan ve Ankara'nın yakın tarihini en yoğun biçimde toplayan yerlerden biridir. Adındaki asri kelimesi çağdaş demektir ve tesadüfi değildir: burası, gömü alanının da tasarlanabilir bir kent parçası olduğu fikriyle kurulmuş, Ankara'nın ilk modern mezarlığıdır. Alan 1935'te açılan bir yarışmayla planlandı ve kazanan tasarım, iki savaş arası Alman modernizminin tanınmış isimlerinden mimar Martin Elsaesser'e ait oldu. Uygulamanın 1941'de tamamlandığı belirtilir; bazı kaynaklar 1935'i doğrudan hizmete giriş yılı olarak verdiği için tarih konusunda kaynaklar arasında fark vardır.
Erken Cumhuriyet'in mezarlık anlayışı, gömü alanını şehrin içinden çıkarıp planlı, ağaçlandırılmış, yolları ve bölümleri önceden çizilmiş bir alana taşımayı öngörüyordu. Cebeci bu anlayışın Ankara'daki karşılığıdır. En geniş bölüm Müslüman mezarlığıdır; alanda ayrıca Hristiyan ve Musevi bölümleri bulunur. Bu üçlü yapı, başkentin kuruluş yıllarındaki nüfus çeşitliliğinin bugüne kalan somut kaydıdır. Mezarlıkta yaklaşık 220 bin mezar bulunduğu belirtilir ve alan büyük ölçüde dolmuştur. Yaygın bir yanlış bilginin aksine Cebeci, Ankara'nın en büyük mezarlığı değildir; Karşıyaka'dan sonra ikinci sıradadır.
Cebeci'yi bir kent hafızası arşivine dönüştüren şey mezar taşlarındaki adlardır. Şair Cahit Sıtkı Tarancı 1956'da Viyana'da öldü, naaşı Ankara'ya getirilerek aynı yılın ekim ayında buraya defnedildi. Hasretinden Prangalar Eskittim şairi Ahmed Arif 1991'de burada toprağa verildi. 24 Ocak 1993'te evinin önünde arabasına yerleştirilen bombayla öldürülen gazeteci Uğur Mumcu'nun mezarı da Cebeci'dedir ve her yıl ölüm yıldönümünde anma törenlerine sahne olur. Siyasetçilerden askerlere, sanatçılardan gazetecilere uzanan liste, mezarlığı Türkiye'nin yakın siyasi tarihinin sessiz bir dizini haline getirir.
Ziyaret için sabah saatleri en uygunudur. Alan geniştir, yollar eğimlidir ve belli bir mezarı rastgele aramak saatler alabilir. Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 2000'den beri işlettiği mezarlık bilgi sistemi ve alandaki elektronik kiosklar, ada ve parsel numarasıyla arama yapmayı kolaylaştırır. Burasının aynı zamanda bir yas ve ibadet mekânı olduğunu unutmayın: sessiz kalın, tören yapılan bölümlerden uzak durun, fotoğraf çekerken ziyaretçilerin mahremiyetine dikkat edin. Mezar taşlarının biçimi bile ayrı bir okuma sunar; erken dönemin sade levhalarıyla sonraki yılların daha gösterişli mezarları aynı yollar boyunca yan yana durur.
Nasıl gidilir
Altındağ'ın Gültepe tarafında, Cebeci'nin kuzeydoğusunda. Mezarlık metro hattı üzerinde değildir; Ulus ve Kızılay'dan Cebeci ile Gültepe yönüne giden belediye otobüsleri kullanılır, Ankaray'ın Kurtuluş veya Dikimevi durağından da kısa bir otobüs ya da taksi aktarmasıyla ulaşılır.
Bu mekan bir rotanın durağı
Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.
Biliyor musunuz
- 1.Mezarlığın planı 1935'te açılan bir yarışmayla belirlendi ve kazanan tasarım Alman mimar Martin Elsaesser'e ait oldu.
- 2.Şair Cahit Sıtkı Tarancı 1956'da Viyana'da öldü, naaşı Ankara'ya getirilerek 26 Ekim 1956'da buraya defnedildi.
- 3.Ankara Büyükşehir Belediyesi 2000'den bu yana, mezar yerinin elektronik kiosklardan bulunabildiği bir mezarlık bilgi sistemi işletiyor.
Ziyaretçi ipuçları
- •Belirli bir mezarı arayacaksanız önce belediyenin mezarlık bilgi sisteminden ada ve parsel numarasını öğrenin; alan çok geniş, rastgele aramak saatler alıyor.
- •Gündüz ve tercihen sabah gidin; alan büyük, gölge ve aydınlatma her bölümde eşit değil.
- •Rahat ayakkabı ve su alın, yürüyüş yolları eğimli.
- •Burası yas ve ibadet mekânı: sessiz olun, cenaze törenlerinden uzak durun, fotoğraf çekerken ziyaretçileri kadraja almayın.
Sık sorulanlar
- Cebeci Asri Mezarlığı'nda kimler yatıyor?
- Türkiye'nin siyaset, edebiyat ve basın tarihinden çok sayıda isim burada. En çok ziyaret edilenler arasında şair Cahit Sıtkı Tarancı, şair Ahmed Arif ve 1993'te suikastla öldürülen gazeteci Uğur Mumcu'nun mezarları var.
- Cebeci Asri Mezarlığı Ankara'nın en büyük mezarlığı mı?
- Hayır. Ankara'nın en büyük mezarlığı Karşıyaka, Cebeci ise ikinci sırada. Cebeci'nin farkı büyüklüğü değil, yarışmayla planlanmış ilk modern mezarlık olması ve barındırdığı isimler.
- Mezar yerini nasıl bulurum?
- Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin mezarlık bilgi sisteminden ad soyadla arama yapıp ada ve parsel numarasını alın. Mezarlık içindeki elektronik kiosklardan da aynı sorgu yapılabiliyor. Numara olmadan aramak çok zor.
- Ziyaret saatleri nedir?
- Güncel ve resmî bir ziyaret saati bilgisi doğrulayamadık. Uygulamada ziyaretler gündüz saatlerinde yapılıyor; sabah gitmenizi öneririz. Gitmeden önce Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin mezarlıklar biriminden teyit almak en sağlıklısı.
- Mezarlık ne zaman kuruldu?
- Planı 1935'te bir yarışmayla belirlendi. Akademik çalışmalar uygulamanın 1941'de tamamlandığını yazıyor, bazı gazete kaynakları ise 1935'i doğrudan hizmete giriş yılı olarak veriyor.
Yakındaki benzer yerler
Hasanoğlan Köy Enstitüsü Yerleşkesi
1940'larda kurulan efsanevi köy enstitüsü kampüsü. Tescilli yapılar: ana bina, açık hava amfi tiyatrosu, müzik okulu ve konser salonu, atölye binaları. Cumhuriyet eğitim idealinin somut mirası. Ayrıca yakınında tarih öncesi Hasanoğlan Figürini'nin bulunduğu alan, Roma dönemi mil taşları ve kabartmalar da mevcut. (AST 2023, Elmadağ)
Kültürel MirasEtlik Köprüsü
Osmanlı dönemi taş köprü. Keçiören'in en eski sivil yapılarından.
Kültürel MirasSaraçoğlu Mahallesi
1944-46, Paul Bonatz tasarımı. Cumhuriyet'in ilk planlı konut yerleşkesi, kentsel sit alanı.
Kültürel MirasSakarya Caddesi
Kızılay'ın 500 metrelik yaya omurgası: balık tezgâhları, meyhaneler ve seksen yıllık bir ayaküstü sohbet geleneği.
Kültürel MirasTunalı Hilmi Caddesi ve Pasajları
Kavaklıdere'nin 1,5 kilometrelik ekseni: Kuğulu Park'tan başlayan pasajlar, vitrinler ve sokak müziği hattı.
Kültürel MirasHüseyin Gazi Türbesi
8. yy Emevi-Abbasi savaşlarında şehit düşen komutanın türbesi. Yoğun ziyaret yeri.
Bu sayfa son olarak 10 Ağustos 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: tr.wikipedia.org, repository.bilkent.edu.tr, 24saatgazetesi.com, tr.wikipedia.org, tr.wikipedia.org, tr.wikipedia.org
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.