Kayıp mekan

İller Bankası Genel Müdürlüğü binası

1937-2017

Öteki adları İller Bankası, Belediyeler Bankası binası.

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün Melike Hatun Camii'nin önündeki meydan ve yeşil alan var.

İller Bankası'nın genel müdürlük binasını Seyfi Arkan tasarladı, yapı 1937'de tamamlandı. Kurum 1933'te Belediyeler Bankası adıyla kurulmuş, 1945'te İller Bankası adını almıştı. Bina Cumhuriyet'in ilk yıllarında Ulus'ta yükselen modernist banka yapılarındandı ve 1963'te yanına Vedat Özsan'ın tasarladığı bir ek bina yapıldı. Tescilli bir kültür varlığı olan bina Uzgören'e göre 2005'te kapsamlı bir onarım gördü. Arkasında 2013-2017'de yapılan caminin proje alanına katıldı ve 2017 yazında bir gece yıkıldı. Ek bina da yıkıldı.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Uzgören 2019 s. 207-208 bankayı Ulus'ta Gençlik Parkı'nın karşısında, Hergelen ya da İtfaiye Meydanı'nın yanında anar ve 2013-2017'de yapılan caminin binanın arkasında kaldığını yazar. Bayraktar 2023'teki Vedat Özsan yapıları listesi bankanın ek binasını Atatürk Bulvarı 21 adresinde verir. Akkuş 2023 caminin önündeki sert zemini bankanın yerinde gösterir.

Haritada göster

Anılarda İller Bankası Genel Müdürlüğü binası

Bankayla hiçbir işi olmadığı halde Seyfi Arkan'ın binasına durmadan girip çıkar, sağa sola bakardı. Mimarın o pencereyi ya da kapıyı neden öyle oturttuğunu anlamaya, yapıyı yaşamaya çalışırdı. Ona göre bina Arkan'ın en doğru yapılarındandı, her yöne bakan cephesi ayrı çalışılmıştı.
Tanıklık Cengiz Bektaş, Vedat Özsan panelindeki konuşması. Okuduğumuz kaynak Nuray Bayraktar, 2023, s. 21, 26.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Tescilin yıkımdan önce kaldırılıp kaldırılmadığı kaynaklarda farklı. Uzgören tescilin 2016'da kaldırıldığını yazar. Mimarlar Odası Ankara Şubesi'nin 2024 tarihli Dosya 54'ü ise binanın tescil kararıyla yasal koruma altındayken yıkıldığını yazar.
Ek binanın mimarı kaynaklarda farklı geçer. Uzgören Baydar'a dayanarak 1963 tarihli eki Vedat Özsan'a verir, Bayraktar 2023 de bu eki Özsan'ın yıkılmış yapıları arasında sayar. Özaloğlu 2006'nın görüştüğü emekli bir mimar ise bankanın ilave binasının Zeki Gökay'ın olduğunu ve Bulvar Palas'a benzediğini söyler.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Vakıf Eserleri Müzesi · Müze · yaklaşık 80 m
İtfaiye Meydanı (Hergelen Meydanı) · Tarihi · yaklaşık 170 m
Büyük Tiyatro (Opera Sahnesi) · Tiyatro · yaklaşık 190 m
PTT Pul Müzesi · Müze · yaklaşık 200 m

Kaynakça

Günce Uzgören. Conservation of Architectural Heritage in Atatürk Boulevard in Ankara. ODTÜ, Kültürel Mirası Koruma yüksek lisans tezi. 2019. Kaynağa git
Nuray Bayraktar. Ankara’da İz Bırakan Mimarlar VI: Vedat Özsan. Koç Üniversitesi VEKAM, Ankara’da İz Bırakan Mimarlar Dizisi VI, 255 s., ISBN 978-605-9388-31-3. 2023. Kaynağa git
T. Elvan Altan ve Yiğit Acar (dosya editörleri). Dosya 54: Cumhuriyet'in ve Başkentin 100 Yılının Ardından. TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Dosya dergisi. 2024. Kaynağa git
Demet Yılmaz Yıldırım ve Sema Topaloğlu. TARİHİ SÜREÇ İÇİNDE ANKARA KENTİNİN DEĞİŞEN ROLLERİ: ULUS MEYDANI VE KIZILAY MEYDANI. Yalvaç Akademi Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, s. 100-110. 2022. Kaynağa git
Aygül Akkuş, İbrahim Eseroğlu ve Nuray Şahin. 'Yüzyıl'lık Serencam: Başkent Ankara'nın Dönüşümü (1923-2023). Mülkiye Dergisi, 47(5), 89-116. 2023. Kaynağa git
Serpil Özaloğlu. Transformation of Ankara Between 1935-1950 in Relation with Everyday Life and Lived Spatiality. Doktora tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık. 2006. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 20 Ekim 2026.

İller Bankası Genel Müdürlüğü binası

1937-2017

Öteki adları İller Bankası, Belediyeler Bankası binası.

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün Melike Hatun Camii'nin önündeki meydan ve yeşil alan var.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Anılarda İller Bankası Genel Müdürlüğü binası

Bankayla hiçbir işi olmadığı halde Seyfi Arkan'ın binasına durmadan girip çıkar, sağa sola bakardı. Mimarın o pencereyi ya da kapıyı neden öyle oturttuğunu anlamaya, yapıyı yaşamaya çalışırdı. Ona göre bina Arkan'ın en doğru yapılarındandı, her yöne bakan cephesi ayrı çalışılmıştı.

Tanıklık Cengiz Bektaş, Vedat Özsan panelindeki konuşması. Okuduğumuz kaynak Nuray Bayraktar, 2023, s. 21, 26.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Tescilin yıkımdan önce kaldırılıp kaldırılmadığı kaynaklarda farklı. Uzgören tescilin 2016'da kaldırıldığını yazar. Mimarlar Odası Ankara Şubesi'nin 2024 tarihli Dosya 54'ü ise binanın tescil kararıyla yasal koruma altındayken yıkıldığını yazar.

Ek binanın mimarı kaynaklarda farklı geçer. Uzgören Baydar'a dayanarak 1963 tarihli eki Vedat Özsan'a verir, Bayraktar 2023 de bu eki Özsan'ın yıkılmış yapıları arasında sayar. Özaloğlu 2006'nın görüştüğü emekli bir mimar ise bankanın ilave binasının Zeki Gökay'ın olduğunu ve Bulvar Palas'a benzediğini söyler.

Kaynakça

Günce Uzgören. Conservation of Architectural Heritage in Atatürk Boulevard in Ankara. ODTÜ, Kültürel Mirası Koruma yüksek lisans tezi. 2019. Kaynağa git

Nuray Bayraktar. Ankara’da İz Bırakan Mimarlar VI: Vedat Özsan. Koç Üniversitesi VEKAM, Ankara’da İz Bırakan Mimarlar Dizisi VI, 255 s., ISBN 978-605-9388-31-3. 2023. Kaynağa git

T. Elvan Altan ve Yiğit Acar (dosya editörleri). Dosya 54: Cumhuriyet'in ve Başkentin 100 Yılının Ardından. TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Dosya dergisi. 2024. Kaynağa git

Demet Yılmaz Yıldırım ve Sema Topaloğlu. TARİHİ SÜREÇ İÇİNDE ANKARA KENTİNİN DEĞİŞEN ROLLERİ: ULUS MEYDANI VE KIZILAY MEYDANI. Yalvaç Akademi Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, s. 100-110. 2022. Kaynağa git

Aygül Akkuş, İbrahim Eseroğlu ve Nuray Şahin. 'Yüzyıl'lık Serencam: Başkent Ankara'nın Dönüşümü (1923-2023). Mülkiye Dergisi, 47(5), 89-116. 2023. Kaynağa git

Serpil Özaloğlu. Transformation of Ankara Between 1935-1950 in Relation with Everyday Life and Lived Spatiality. Doktora tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık. 2006. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 20 Ekim 2026.