Kayıp mekan

Sus Sineması

1938-1980'lerin ortası

Bu mekan bugün yok. Tanyer'e göre yapı ayakta, iki sinema salonunun da kapısı kilitli.

Çocuk Esirgeme Kurumu Eylül 1936'da Anafartalar Caddesi'ndeki yıllardır boş duran arsasına gelir sağlamak için apartman, sinema, kapalı yüzme havuzu ve garajdan oluşan bir yapı yaptırmaya başladı. Yarışmada birinci seçilen iki projeden Abidin Mortaş'ınki uygulandı, yapı 1937'nin sonlarına doğru bitti. Kurum sinemayı kendisi işletmedi, salonu Nisan 1938'de Muhittin Baha Pars ile İş Bankası'nın ortak olduğu Ankara Sinema İşleri Limited Şirketi kiraladı ve adını Sus koydu. Mortaş'a göre inşaat sırasında salona bir balkon eklendi ve sinema 600 kişi alacak hale geldi. 1938'de balkonun bileti 35, salonun 20 kuruştu, sabahları 10.00'da ve 12.00'de ucuz matineler vardı, o mevsim Greta Garbo'nun oynadığı Kontes Valevska çok sevildi. Kaymaz'a göre sinema İkinci Dünya Savaşı yıllarında Mısır filmleriyle tanındı, Tanyer'e göre altın yıllarını 1950'lerde ve 1960'larda yaşadı. Sus 1980'lerin ortasına doğru kapandı ve düğün salonuna dönüştürüldü.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Mortaş 1937 yapıyı Çocuk Esirgeme Kurumu Merkez binasının yakınında, bugün Anafartalar ve Denizciler adlarını taşıyan Çocuk Sarayı ve Bahriye caddeleri arasındaki çok meyilli bir arsada verir. Dinçer 2014 s. 48'e göre Sus'un girişi Denizciler köşesindeki Hasan Bey Apartmanı'nın yanındaki Çocuk Esirgeme Kurumu Apartmanı'nın altındaydı, Tanyer 2017, Ankara Ansiklopedisi 3 s. 518'e göre de sinema kısmına Çatalca Sokağı'nın merdivenlerinden inerken sağda varılırdı. Felekoğlu 2013 s. 603-604 Sus'un girişini Anafartalar'dan, Sümer'inkini Denizciler'den verir.

Haritada göster

Anılarda Sus Sineması

1954'te bir gün matine henüz bitmemişti ve giriş kapıları müşteriyle tıka basa doluydu. Gişeden bilet alıp içeri giremeyen dört kişi kapıdaki kontrolörlerle kavgaya tutuştu, kavga çok kalabalık bir seyircinin önünde sürdü.
Alıntı 1954 tarihli bir Ankara akşam gazetesi, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2017, s. 520.

Aynı binada Sümer Sineması, 1940-1970'ler

Yapının ortasındaki kapalı yüzme havuzu kurumun yuvasındaki çocuklar için yapılmıştı, Mortaş'a göre 9 metreye 20 metreydi, seyirci galerisi ve atlama kulesi vardı. Havuzdan vazgeçilince üstü örtülüp gazinoya çevrildi, 1940'ta Sus'u işleten şirket burayı da kiralayıp sinemaya dönüştürdü. Sümer 6 Ekim 1940'ta açıldı, girişi Denizciler Caddesi'ndendi. Ankaralılar ona Bitli Sümer derdi. Sinema daha çok kısım kısım oynatılan polisiye, serüven ve kovboy dizileri gösterirdi. Kaymaz'a göre işletmeyi sonradan Necdet Güneşoğlu alınca adı Güneş Sineması oldu. Salon 1960'ta Yeni Tiyatro'ya geçti, 1970'lerde yeniden sinema oldu, sonra kurum sinemayı kapattı.

1942-43'te Sümer'e giriş yirmi kuruştu ve filmler aralıksız dönerdi. Bir bilet alan sabah girip gece yarısı çıksa kimse bir şey demezdi. Sıcak bir yuvası, evi olmayan büyük küçük kim varsa sabah gelir, kışın kaloriferli salonda akşama kadar film seyrederdi.
Tanıklık Behiç Köksal, sinema makinisti, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2021, s. 500-501.
Film başlayınca kapıların ağzında, kırmızı ışıkların altında zar atanlar olurdu. Filmi belki defalarca görmüş olanlar “şimdi şöyle olacak, şimdi böyle olacak” diye durmadan konuşurdu. Seyirciler bundan yakınır, bu yüzden kavga bile çıkardı.
Tanıklık Behiç Köksal, sinema makinisti, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2021, s. 501.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Boğaziçi Lokantası · Gastronomi · yaklaşık 50 m
Melike Hatun Türbesi ve Hatuniye Çeşmesi · Tarihi · yaklaşık 120 m
Çıkrıkçılar Yokuşu · Kültürel Miras · yaklaşık 120 m
Eynebey Hamamı · Tarihi · yaklaşık 140 m

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 3. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 44 (2017). 2017. Kaynağa git
Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 9. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 52 (2021), s. 495 vd. 2021. Kaynağa git
Mimar Abidin Mortaş. Çocuk Esirgeme Kurumu Apartman, Sinema, Havuz, Gazino ve Garaj Binası, Ankara. Arkitekt (1931-34 arası adı Mimar), 1937-12 (84), s.331-336. 1937. Kaynağa git
Elif Kaymaz. An Architectural History of the Movie Theaters in Ankara. Yüksek lisans tezi, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi. 2019. Kaynağa git
H.Metin Felekoğlu. Kamusal alanın gelişimi içinde sinemanın yeri; Ankara örneği. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
Güven Dinçer. Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 36-60. 2014. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.

Sus Sineması

1938-1980'lerin ortası

Bu mekan bugün yok. Tanyer'e göre yapı ayakta, iki sinema salonunun da kapısı kilitli.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Anılarda Sus Sineması

1954'te bir gün matine henüz bitmemişti ve giriş kapıları müşteriyle tıka basa doluydu. Gişeden bilet alıp içeri giremeyen dört kişi kapıdaki kontrolörlerle kavgaya tutuştu, kavga çok kalabalık bir seyircinin önünde sürdü.

Alıntı 1954 tarihli bir Ankara akşam gazetesi, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2017, s. 520.

Aynı binada Sümer Sineması, 1940-1970'ler

1942-43'te Sümer'e giriş yirmi kuruştu ve filmler aralıksız dönerdi. Bir bilet alan sabah girip gece yarısı çıksa kimse bir şey demezdi. Sıcak bir yuvası, evi olmayan büyük küçük kim varsa sabah gelir, kışın kaloriferli salonda akşama kadar film seyrederdi.
Tanıklık Behiç Köksal, sinema makinisti, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2021, s. 500-501.
Film başlayınca kapıların ağzında, kırmızı ışıkların altında zar atanlar olurdu. Filmi belki defalarca görmüş olanlar “şimdi şöyle olacak, şimdi böyle olacak” diye durmadan konuşurdu. Seyirciler bundan yakınır, bu yüzden kavga bile çıkardı.
Tanıklık Behiç Köksal, sinema makinisti, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2021, s. 501.

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 3. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 44 (2017). 2017. Kaynağa git

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 9. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 52 (2021), s. 495 vd. 2021. Kaynağa git

Mimar Abidin Mortaş. Çocuk Esirgeme Kurumu Apartman, Sinema, Havuz, Gazino ve Garaj Binası, Ankara. Arkitekt (1931-34 arası adı Mimar), 1937-12 (84), s.331-336. 1937. Kaynağa git

Elif Kaymaz. An Architectural History of the Movie Theaters in Ankara. Yüksek lisans tezi, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi. 2019. Kaynağa git

H.Metin Felekoğlu. Kamusal alanın gelişimi içinde sinemanın yeri; Ankara örneği. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git

Güven Dinçer. Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 36-60. 2014. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.