Dikmen Vadisi Parkı

Dikmen Vadisi, Çankaya'da Dikmen ile Ayrancı semtleri arasında uzanan ve kurumuş bir dere yatağının kent parkına dönüştürülmesiyle oluşan yeşil bir koridordur. Ankara'nın en bilinen kentsel dönüşüm hikâyesi de burada yaşandı: vadideki yerleşimin boşaltılması belediye ile köylüler arasında yapılan bir anlaşmayla çözüldü, alan etap etap yeniden düzenlendi. Birinci etap 13 Eylül 1996'da, ikincisi 2002'de, üçüncüsü 2009'da tamamlandı. Proje, Türkiye'nin erken kentsel dönüşüm uygulamalarından biri sayılıyor.

Vadinin kaç kilometre olduğu sorusunun tek bir resmî cevabı yok. Elimizdeki en sağlam sayı yürüyüş parkuruna ait: park içinde üç kilometrelik bir yürüyüş rotası bulunuyor. Alan büyüklüğünde ise kayıtlar birbirini tutmuyor. Kültür Portalı parkı 378 bin metrekarelik bir alana kurulu olarak tanımlıyor ve bunun 31 bin metrekaresini gölet, 87,5 bin metrekaresini set zemini, 260 bin metrekaresini yeşil alan olarak ayırıyor. İngilizce Vikipedi ise toplamı 70,7 hektar veriyor. Aradaki fark hangi etapların sayıldığına bağlı görünüyor; tek bir resmî toplam bulunmadığı için iki kaydı da olduğu gibi aktarıyoruz.

Vadinin içinde ne olduğu sorusunun cevabı daha net. Kültür Portalı'nın kaydına göre biri büyük ikisi küçük olmak üzere üç şelale ve yapraklı ile iğne yapraklı toplam 120 bin ağaç var. Buna gölet, çocuk oyun alanları, mini tren, yürüme yolları, çay bahçeleri, lokanta, Yörük Çadırı, Anadolu Sofrası ve 15 büfe ekleniyor. Vikipedi'nin listesinde ayrıca 68 dükkân ve kahvehane, iki yüzme havuzu, iki spor merkezi, bir tırmanma duvarı, bir çocuk köyü, bir cami ve bir seyir terası geçiyor. Setli teraslar, çelik köprüler ve konut kuleleri de parkın mimari çerçevesini kuruyor. Yani burası el değmemiş bir vadi değil, baştan sona tasarlanmış bir peyzaj; değerini de bu tasarımın kent ölçeğinde işlemesinden alıyor.

Vadiyi bir uçtan ötekine yürümek en iyi kullanım biçimi. Yol inişli çıkışlı, gölet kenarları gölgeli, set terasları düz seyrediyor. Sabahları koşucular, öğleden sonra aileler, akşamüstü ise aydınlatılmış yürüyüş yolları ve kafeler devreye giriyor. Şehrin tam ortasında dört mevsim işleyen ve girişi ücretsiz olan bir açık alan olması, Dikmen Vadisi'ni Ankara'nın en çok kullanılan parklarından biri yapıyor.