Kuğulu Park

Parkın açılış yılında kaynaklar ayrışıyor. Uzgören parkın eski bir odun deposunun yerinde 1958'de açıldığını yazar, Uğuz ise arazinin 1963'e kadar Polonya Büyükelçiliği'nin bahçesi olduğunu söyler. Vedat Dalokay'ın belediye başkanlığı döneminde elçilikle imzalanan bir protokolle park ile elçilik arasından yeni bir yol açıldı. 1990'larda bakımsız kalan parkı 1996'da kurulan Kavaklıderem Derneği üstlendi, parkta her yıl bahar şenliği düzenlendi. 2000'de içinden geçen yaya yolunu taşıt yoluna çevirme girişimi itirazlarla 2001'de durdu, 2006'daki alt geçit yapımında da yurttaşlar parkta yirmi bir gün nöbet tuttu. Gölet Kavaklı Dere'nin zayıflayıp bıraktığı küçük bir birikintiydi, park da Jansen Planı'nın önerdiği yeşil akslardan birinin üzerindeydi. Resuloğlu Memlük'e dayanarak ilk planların 1958'de çizildiğini, uygulamanın 1963'te başladığını yazar. Tuncer'e göre 1980'lerde yaşça büyük kuşaktan kadınlar arkadaşları ve çocuklarıyla mahalle parklarında buluşmaya başladı, Kuğulu Park da en çok gidilen parklardan biriydi.

• Milliyet'te 16 Mart 1964'te çıkan bir benzin istasyonu ilanı “Kuğulu park karşısında emrinizdedir” diyordu. Aynı gazete 29 Ağustos 1976'da Kavaklıdere Kavşağı'nın yeniden düzenleneceğini yazdı ve “Parktaki dinlenme köşelerinden bir bölüm artık anılarda yaşayacak” dedi. İlan parkın adının 1964'te kullanıldığını gösteriyor, Uzgören ise adı Dalokay döneminde gelen kuğulara bağlar.

  Tanıklık Milliyet, 16 Mart 1964 ve 29 Ağustos 1976. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 166. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.

• Okulu kırdıkları günler kimi zaman Kuğulu Park'a gittiler. Çimlere uzanıp kitap okudular, walkmanlerinden müzik dinlediler, gelip geçen çiftleri izlediler, ara sıra yakındaki bir bakkaldan bira aldılar. Kuğulu ile Meclis Parkı onun için mutlu bir dünyaya açılan iki pencereydi.

  Tanıklık Uğuz'un görüştüğü, liseyi bu çevrede okumuş 26 yaşında bir genç. Okuduğumuz kaynak Ebru Uğuz, 2008, s. 125.

• Kuğulu Park artık onun için bir yeşil alan değildi, anılarının sığındığı bir yer, geçmişin son kalesiydi. Yine de gezip dinlenilecek, nefes alınacak bir yerdi ama çok kalabalıktı. Hafta sonları insanlar sardalye gibi doluşuyordu, artık orayı kendi yeri saymıyordu.

  Tanıklık Uğuz'un 65 yaşındaki bir görüşmecisi. Okuduğumuz kaynak Ebru Uğuz, 2008, s. 124.

• Çankaya'da oturuyordu ve kimi zaman işe yürüyerek gelmek istiyordu. Alt geçitlerden sonra Kuğulu Park'tan dükkana kadar yürümek neredeyse imkansız oldu, kaldırım kalmamıştı. Yürüyebildiği günleri hatırlayıp kendini avutuyordu.

  Tanıklık Uğuz'un görüştüğü, bulvarda dükkanı olan bir esnaf. Okuduğumuz kaynak Ebru Uğuz, 2008, s. 130.

• Akşamları temiz hava almak için eşiyle Kuğulu Park'a yürürdü. Aileler düzgün giysileriyle parka gider, sohbet edip dönerdi. Alışveriş akşam beş altıda biterdi, cadde ondan sonra bir gezinti yolu olurdu.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, 1950'lerden beri Kavaklıdere'de oturan bir mühendis. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 137.

• Eskiden arabalar parkın içinden, sonradan simitçilerin durduğu yerden geçerdi. Gaziosmanpaşa'ya giden otobüsler de buradan geçerdi, sonradan yol olan yer ise parktı. O yıllarda mahalle yeni gelişiyordu ve ağaçlar daha çoktu.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, Tunalı Hilmi'de kapıcılık yapan biri. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 143.

• On yedi on sekiz yaşlarındayken Flamingo'dan dondurma alıp bir aşağı bir yukarı yürürlerdi. Sonra da Kuğulu Park'ta otururlardı. Ona göre park “eskiden daha insan ölçeğinde bir yerdi ağaçlarıyla, çay bahçesiyle.”

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, uzun yıllardır Kavaklıdere'de oturan bir mimar. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2014, s. 245.

• Park küçülmeden önce “o küçük gölün tüm köprüleri ahşaptı, odunlardan yapılmıştı.” Görüşme yapıldığında köprülerin hepsi metaldi. Belediyenin elinde artan mavi boyayla boyanmışlardı.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, 1958'den beri Kavaklıdere'de oturan biri. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2014, s. 244.

• Vedat Dalokay Viyana'dan iki kuğu getirtip adlarını Viyana ve Ankara koyunca parkın adı Kuğulu Park oldu. Parktan önce pek rağbet görmeyen Özdemir Caddesi de biraz canlandı, Tunalı Hilmi adını alınca daha da canlandı. Uzgören ise Çapanoğlu'ya dayanarak Viyana belediye başkanının on bir kuğu gönderdiğini, ikisine Ankara ve Viyana adı verildiğini yazar.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, 1958'den beri Kavaklıdere'de oturan biri. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2014, s. 244. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.

• Tunalı'da dükkanı olan biri akrabaları ilk kez geldiğinde onları Kuğulu Park'tan alıp dükkanına götürürdü. Bir ev kadını da çocuklarını sık sık parka götürürdü. Ona göre belli saatlerde Tunalı'ya çıkan mutlaka akrabalarına ve arkadaşlarına rastlardı.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü bir esnaf ve bir ev kadını. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 142.

• Çocukken oynamak için parklara giderdi. Seğmenler Parkı ona çok büyük gelirdi, Kuğulu Park daha küçük olduğu için onu daha çok severdi. Tunalı denince aklına hep Kuğulu Park gelirdi.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, görüşme sırasında otuz yaşında olan biri. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 141.

• 23 Nisan ve 19 Mayıs gibi günlerde Kuğulu Park'ta şenlikler olur, çocuklar renkli giysileriyle Tunalı'dan geçerdi. 2005'e kadar yirmi yıl boyunca TRT'nin şenliğine değişik ülkelerden gelen çocuklar Tunalı'dan ve Kuğulu Park'tan geçip Kennedy Caddesi'nden aşağı inerdi. O gün trafik kapanır, “Kuğulu Park, rengarenk, müthiş görünürdü.”

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü iki Kavaklıdere sakini. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2014, s. 245.

Çay bahçesi ve Rıhtım Gazinosu

Parkın içinde

Parkta 2010'larda restoran olan yerde 1970'lerde tuvaleti olan küçük bir yapıyla bitişiğinde bir çay bahçesi vardı. Çay bahçesine sonradan Rıhtım Gazinosu eklendi. 1980'lerde gazino iki katlı bir kafeye dönüştü, yönetim 1984'te ikinci katın yapımına göz yumdu ve yapı sonraki yıllarda parkın önemli bir bölümünü kapladı. Resuloğlu'nun tezindeki 1960'lardan bir fotoğrafta göl kıyısında şemsiyeli masalarda oturan bir kalabalık görülür.

• Çocukken büyükannesiyle Kuğulu Park'a giderdi. Edessa diye bilinen bina o yıllarda bir çay bahçesiydi. Ona göre park doğasıyla Tunalı'ya ruhunu veriyordu, Tunalı onun için Kuğulu Park demekti.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, görüşme sırasında kırk yaşında olan biri. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 140-141, 279.

• Arkadaşları onu görmeye geldiğinde iş yerinde uzun oturamadıkları için Kuğulu Park'ta buluşup vakit geçirirlerdi. Görüşme yapıldığında kebapçı olan yer o zaman parkın içinde küçük ve güzel bir mekandı. Çocuklar için de eğlenceliydi.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü bir mimar. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 142.

• Parkta küçük bir çay ocağı vardı, her işletmeci onu biraz daha büyüttü ve sonunda ortaya bir bina çıktı. Park Çankaya Belediyesi'nin, bina ise Büyükşehir Belediyesi'nindi. Bu duruma karşı uğraştılar ama bir şey değişmedi.

  Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, 1970'ten beri Tunalı Hilmi'de çalışan bir işletmeci. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 139.