Gordion Antik Kenti ve Midas Tümülüsü
Gordion, Ankara'nın Polatlı ilçesine bağlı Yassıhöyük köyünde, kent merkezinin karayoluyla yaklaşık yüz kilometre batısında yer alan bir antik kenttir ve Frigya Krallığı'nın başkentiydi. Sakarya'nın kolları arasındaki bu düzlükte höyük, çevreye yayılmış yüzlerce tümülüs ve bir müze bir arada durur. Alan, Dünya Miras Komitesi'nin Eylül 2023'te Riyad'da toplanan genişletilmiş 45. oturumunda UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alındı ve Türkiye'nin listedeki yirminci varlığı oldu.
Yerleşim yaklaşık MÖ 2300'de, Erken Tunç Çağı'nda başlar ve MS 4. yüzyıla kadar kesintisiz sürer; alan 13. ve 14. yüzyıllarda yeniden iskân edilir. Hitit İmparatorluğu'nun MÖ 12. yüzyılda dağılmasından sonra Orta Anadolu'da yükselen Frigler kenti başkent yaptı. MÖ 8. yüzyıl, kral Midas'ın adıyla anılan en parlak dönemdir; Midas'ın MÖ 740 dolaylarında tahtta olduğu kabul edilir. Sonrasında Lidya, Pers, Helenistik, Galat ve Roma katmanları üst üste bindi. Büyük İskender'in MÖ 333'te buradaki ünlü düğümü kestiği anlatılır, ancak antik kaynaklar düğümün kılıçla mı kesildiği yoksa başka bir yolla mı çözüldüğü konusunda ayrışır.
Alanın simgesi Büyük Tümülüs, yaygın adıyla Midas Tümülüsü. Üç yüz metrelik çapı ve elli metreyi aşan yüksekliğiyle Türkiye'nin en büyük yığma mezar tepelerinden biri; Kültür ve Turizm Bakanlığı onu ülkenin ikinci büyük höyüğü olarak tanımlıyor. İçindeki ahşap mezar odasında üç tür kereste kullanılmış: yaklaşık yirmi kilometre öteden getirilen ardıç, elli kilometre öteden gelen karaçam ve uzak diyarlardan taşınan Lübnan sediri. Oda, dünyada halen ayakta duran en eski ahşap yapı sayılıyor ve ağaç halkası ölçümleri onu MÖ 740 dolaylarına tarihliyor. Bu tarih Midas'ın saltanatının başına denk düştüğü için, mezarın Midas'a değil babasına ait olduğu görüşü ağır basıyor.
Odaya, 1957 kazısında açılan yetmiş metrelik bir tünelden yürünerek giriliyor; tünel içi yıl boyu 15,5 derece dolayında kalıyor ve bu denge ahşabı kendiliğinden koruyor. Ziyaret genellikle müzeyle başlar. Salonlarda Erken Demir Çağı'nın el yapımı kapları, demir aletler, erken Frig döneminin dokuma üretim gereçleri, MÖ 6. yüzyıl ile MS 4. yüzyıl arasına tarihlenen Yunan seramikleri, Helenistik ve Roma dönemi eserleri, mühürler ve sikkeler yer alır. Bahçede, yeniden kurularak 1999'da ziyarete açılan bir Galat mezar odası bulunur. Müzeden sonra tümülüsün tüneli, ardından höyüğün kendisi gezilir. Tümülüsten çıkan tunç kapların bir bölümü burada, bir bölümü Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergileniyor.
Nasıl gidilir
Ankara merkezden AŞTİ'den kalkan otobüslerle ya da trenle Polatlı'ya yaklaşık bir saatte ulaşılıyor; Polatlı'dan Yassıhöyük köyüne yaklaşık yirmi kilometre kalıyor ve bu bölüm dolmuş veya taksiyle aşılıyor. Özel araçla Ankara'dan Eskişehir yolu üzerinden yaklaşık bir buçuk saat.
Biliyor Musun?
- 1.Tümülüsün içindeki ahşap mezar odası, dünyada halen ayakta duran en eski ahşap yapı olarak kabul ediliyor ve ağaç halkası ölçümleriyle MÖ 740 dolaylarına tarihleniyor.
- 2.Mezar odasına 1957 kazısında açılan yetmiş metrelik bir tünelden giriliyor; tünel yıl boyu 15,5 derece dolayında kalıyor ve bu sabit sıcaklık ahşabı kendiliğinden koruyor.
- 3.Mezar odasında kullanılan üç keresteden ardıç yaklaşık yirmi, karaçam elli kilometre öteden getirilmiş, Lübnan sediri ise çok daha uzaktan taşınmış.
Ziyaretçi İpuçları
- •Alanda gölge yok; şapka ve su şart, yaz aylarında öğle saatlerinden kaçının.
- •Tümülüs tüneli yıl boyu serin, sıcak bir günde bile ince bir üstlük taşıyın.
- •Tümülüsten çıkan eserlerin bir bölümü Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergileniyor; Ankara'ya dönünce oraya da uğramak buradaki boşlukları kapatıyor.
- •Gişe 17.30'da, müze 18.00'de kapanıyor; höyüğü de gezecekseniz en geç öğleden sonranın başında burada olun.
Ziyaret Bilgileri ve Sık Sorulanlar
- Gordion hangi uygarlığa başkentlik yapmıştır?
- Friglere. Hitit İmparatorluğu'nun MÖ 12. yüzyılda dağılmasının ardından Orta Anadolu'da yükselen Frigya Krallığı'nın başkentiydi.
- Gordion antik kenti nerede?
- Ankara'nın Polatlı ilçesine bağlı Yassıhöyük köyünde. Ankara merkezden karayoluyla yaklaşık yüz kilometre, Polatlı ilçe merkezinden yaklaşık yirmi kilometre uzaklıkta.
- Büyük İskender Gordion düğümünü gerçekten burada mı kesti?
- Efsane bu kentte geçiyor. Antik kaynaklar İskender'in MÖ 333'te Gordion'da düğümle karşılaştığını anlatır, ancak düğümü kılıçla mı kestiği yoksa başka bir yolla mı çözdüğü konusunda birbirinden ayrılırlar.
- Midas Tümülüsü'nde gerçekten Midas mı yatıyor?
- Adı öyle ama muhtemelen hayır. Ağaç halkası ölçümleri mezar odasını MÖ 740 dolaylarına tarihliyor; Midas'ın bu tarihte tahta çıkmış olduğu kabul edildiği için mezarın ona değil babasına ait olduğu düşünülüyor.
- Gordion UNESCO listesinde mi?
- Evet. Gordion, Dünya Miras Komitesi'nin Eylül 2023'te Riyad'da toplanan genişletilmiş 45. oturumunda listeye kaydedildi ve Türkiye'nin Dünya Miras Listesi'ndeki alan sayısı böylece yirmiye yükseldi.
Bu yer şu listelerde
Aynı Kategoriden Mekanlar
Polatlı Duatepe Anıtı
Sakarya Muharebesi zafer noktası.
TarihiSakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı
1921, 137 bin hektar.
TarihiPessinus (Ballıhisar) Antik Kenti
Frig-Roma dönemi antik kent, Ana Tanrıça Kybele tapınağıyla ünlü.
TarihiAyaş Ulu Camii
15. yy, mukarnas başlıklı ahşap direkler, kaba yonu taş işçiliği, taklit kündekari minber. Anadolu ahşap mimarisinin sessiz devi.
TarihiGavurkale
MÖ 13. yy Hitit kabartmaları.
TarihiJuliopolis Antik Kenti
Helenistik-Roma-Bizans, kaya mezarları.
Bu sayfa son olarak 10 Ağustos 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: muze.gov.tr, mfa.gov.tr, sas.upenn.edu, en.wikipedia.org, kulturportali.gov.tr
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.