Maltepe Camii

Maltepe Camii, Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Kızılay'ın hemen batısındaki Maltepe semtinin ortasında yükselen tek kubbeli, iki minareli bir Cumhuriyet dönemi yapısıdır. Kesme taştan inşa edilmiş, klasik Osmanlı camisini andıran siluetiyle başkentin hızla apartmanlaşan bir mahallesine geleneksel bir plan şemasını taşır. Ölçeği yüzünden çevrede çoğu zaman Maltepe Büyük Cami diye anılır; semtte bu boyutta başka bir cami olmadığı için iki ad da aynı yapıyı işaret eder.

Hikayesi bir mahalle girişimiyle başlar. 1950'de kurulan Ankara Maltepe'de Bir Cami Yaptırma Derneği işi üstlendi, temel 16 Mayıs 1954'te atıldı, inşaat beş yıl sürdü ve cami 3 Ağustos 1959'da ibadete açıldı. Projeyi mimar Recai Akçay hazırladı, şantiyenin inşaat mühendisliğini Mehmet Varlıer yürüttü. Bugün Ankara'nın simgesi sayılan Kocatepe Camii'nin inşaatına ancak 1967'de başlandı ve yapı 1987'de tamamlandı; Maltepe Camii ondan yaklaşık otuz yıl önce hizmete girmişti. Aynı dernek bugün Ankara Maltepe Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği adıyla yapının bakımını sürdürüyor.

Mimarisi, klasik Osmanlı'nın tek kubbeli cami tipini büyütülmüş ölçekte tekrar eder. Harim kare planlıdır ve her kenarı yaklaşık yirmi metredir; tek kubbenin tepesi zeminden otuz metre yukarıdadır. Avlusuyla birlikte yapı yaklaşık yedi bin metrekarelik bir alan kaplar. Çok sayıda vitraylı pencere iç mekanı gün boyunca renkli bir ışıkla doldurur. Duvarlar beş metre yüksekliğe kadar Kütahya çinisiyle kaplıdır. Ana kubbenin içine Fatiha suresi, mermer yüzeye Tegabün suresi yazılmıştır. Kuzey cephedeki dış son cemaat yeri beş küçük kubbeyle örtülüdür. Elli metre yüksekliğindeki iki minarenin birer şerefesi vardır ve şerefeye 142 basamakla çıkılır.

Bugün cami hem ibadet mekanı hem mahalle odağıdır. Cuma namazında avluya taşan bir kalabalık, vakit aralarında ise neredeyse boş bir iç mekan bulursunuz; çinileri ve kubbe yazısını rahat görmek isteyen ziyaretçi için ikinci saat çok daha uygundur. Yapı tabandan ısıtmalı olduğu için kış aylarında bile içerisi ılıktır. Ayakkabılar kapıda çıkarılır, kadın ziyaretçilerin başını örtmesi beklenir, namaz sırasında fotoğraf çekilmez. Çıkışta Gazi Mustafa Kemal Bulvarı'na inip Anıttepe yönüne yürürseniz Anıtkabir yarım saatlik bir mesafededir; aynı bulvarda kuzeye doğru yürüyenler ise yaklaşık yirmi dakikada Kızılay'a varır.