SSK İşhanı (Kızılay)
Kızılay'da bugün aradığınızda bulamayacağınız bir yapıdan söz ediyoruz. SSK İşhanı, Sosyal Sigortalar Kurumu'nun işçi primleriyle yaptırdığı, 1980'de hizmete giren büyük bir iş hanıydı. Mimari değerinden çok, bir binanın bir şehrin kültürüne ne kadar alan açabileceğinin kanıtı olduğu için hatırlanıyor: Ankara'nın gece hayatı yıllarca bu binanın üst katlarında toplandı. Bina 2010'ların başında kamulaştırıldı ve yıkıldı. Yıkılmış bir yapının haritada yer alması tuhaf gelebilir, ama Ankara'nın kültür coğrafyası ayakta kalanlar kadar kaybedilenlerden de oluşuyor.
Konum yaklaşık. Bu noktanın koordinatını bağımsız bir kaynaktan doğrulayamadık, harita üzerindeki işaret birkaç yüz metre şaşabilir. Kesin konum için adına göre arayın. Doğru konumu biliyorsanız bize yazın, düzeltelim.
Ölçüsü şaşırtıcıydı: 6.137 metrekarelik arsa üzerinde dört blok, toplam 44.205 metrekare inşaat alanı, 206 büro, 66 iş yeri, otopark, yemekhane ve mescit. Yani tek başına küçük bir şehir merkeziydi. Program dikeyde katmanlanmıştı: zeminde kasap ve şarküteri tezgâhları, aralarda bürolar ve devlet daireleri, en üstte gece hayatı. Zemindeki tezgâhla en üst kattaki sahne aynı merdiveni, aynı asansörü paylaşıyordu.
Barlar zamanla binayı ele geçirdi. 2002 tarihli bir gazete röportajında üst katlarda on sekiz mekân sayılıyor. En bilinenlerinden Gölge, ODTÜ ve Bilkent öğrencilerinin uğrağı bir rock barıydı; müziğin gece onda başlayıp sabahın ilk saatlerine kadar kesilmeden sürdüğü aktarılıyor. Aynı binadaki Ukala ise köçek gösterileriyle anılıyordu. Yani burada tek bir sahne değil, üst üste yığılmış birkaç ayrı gece kültürü vardı; 2013'te basına yansıyan haberlerde bu kat kümesi Kızılay Eğlence Merkezi adıyla anılıyor, binada çok sayıda bar ve türkü bar bulunduğu yazılıyordu.
Son perde 2010'larda indi. Çankaya Belediyesi binayı satın alıp kamulaştırma sürecini yürüttü; 2011 yazında yıkımın aynı yılın ağustos ayında, patlayıcı yerine içe çökertme yöntemiyle yapılması planlanıyordu. Süreç uzadı: kamulaştırma aralık 2012'de tamamlandı, nisan 2013'te bina hâlâ ayaktaydı ve yıkım haberleri sürüyordu. Açıklanan plan üç aşamalıydı: yeraltı otoparkı, bir meydan düzenlemesi ve Çankaya Belediyesi hizmet binası. Alana Emek Meydanı adının verilmesi düşünülüyordu. Bugün bu noktaya gelirseniz bir bina bulamazsınız; alanın güncel kullanımını yola çıkmadan önce güncel bir kaynaktan doğrulamanızı öneririz. Buraya bir yapıyı görmeye değil, bir şehrin gürültüsünün nereye gittiğini sormaya gelin. Cevabın bir kısmı birkaç yüz metre ötede, Sakarya Caddesi'nin hâlâ ayakta duran barlarında.
Nasıl gidilir
Kızılay metro istasyonunun hemen çevresinde, Ziya Gökalp Caddesi tarafında. Metrodan çıkıp birkaç dakikalık yürüyüşle alana ulaşırsınız; Emek İşhanı ile arasında yalnız birkaç yüz metre var, ikisini tek durakta birleştirebilirsiniz.
Bu mekan bir rotanın durağı
Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.
Biliyor musunuz
- 1.Bina Sosyal Sigortalar Kurumu'nun işçi primleriyle yaptırıldı; 6.137 metrekarelik arsa üzerinde 44.205 metrekare inşaat alanı, 206 büro ve 66 iş yeri barındırıyordu.
- 2.2002 tarihli bir gazete röportajında üst katlarda on sekiz eğlence mekânı sayılıyordu; 2013'te bu kat kümesi basında Kızılay Eğlence Merkezi adıyla anılıyordu.
- 3.Aynı binanın zemin katında kasap ve şarküteri tezgâhları, üst katlarında gece kulüpleri vardı.
Ziyaretçi ipuçları
- •Bina yok. Buraya bir yapı görmeye değil, bir hafıza durağı olarak gelin; beklentinizi ona göre kurun.
- •Sakarya Caddesi'ne kadar yürüyün; Ankara gece hayatının hâlâ ayakta duran adresleri birkaç yüz metre ötede.
- •Gitmeden önce binanın eski fotoğraflarına bakın; yapının kütlesini görmeden bu noktada anlatılanı hayal etmek zor.
- •Haritadaki iğneyi kesin adres saymayın, konum kaydı yaklaşık; nokta Kızılay Meydanı ile Ziya Gökalp Caddesi arasındaki alanı işaret ediyor.
Sık sorulanlar
- SSK İşhanı hâlâ duruyor mu?
- Hayır. Bina kamulaştırıldı ve 2010'ların başında yıkıldı. Bugün Kızılay'da bu adı taşıyan bir yapı yok.
- SSK İşhanı ne zaman yıkıldı?
- Süreç uzun sürdü. 2011 yazında yıkımın aynı yılın ağustos ayında yapılması planlanıyordu; kamulaştırma aralık 2012'de tamamlandı ve nisan 2013 tarihli haberlerde bina hâlâ ayakta görünüyor, yıkım o dönemde gündemdeydi. Erişebildiğimiz kaynaklarda kesin yıkım günü tek bir tarihe bağlanmıyor, bu belirsizliği gizlemek istemiyoruz.
- SSK İşhanı'nda hangi barlar vardı?
- 2002 tarihli bir gazete röportajında binanın üst katlarında on sekiz mekân olduğu aktarılıyor. Adı geçenlerden Gölge, ODTÜ ve Bilkent öğrencilerinin uğradığı bir rock barıydı; Ukala ise köçek gösterileriyle anılıyordu. 2013 tarihli haberlerde binada çok sayıda bar ve türkü bar bulunduğu yazıyor.
- Pentagram SSK İşhanı'nda mı kuruldu?
- Bunu doğrulayamadık ve doğru olmadığını düşünüyoruz. Pentagram İstanbul kökenli bir grup olarak bilinir. Binanın belgelenebilen müzik kimliği grup kuruluşları değil, üst katlarındaki bar ve sahne yoğunluğudur.
- SSK İşhanı'nın yerinde şimdi ne var?
- Yıkım kararı alınırken açıklanan plan üç aşamalıydı: yeraltı otoparkı, bir meydan düzenlemesi ve Çankaya Belediyesi hizmet binası. Alana Emek Meydanı adı düşünülüyordu. Bu planların ne kadarının uygulandığını güncel bir kaynaktan teyit etmenizi öneririz.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Maltepe Camii
Erken Cumhuriyet dönemi, klasik Osmanlı üslubunda inşa edilmiş cami.
TarihiKaracabey Camii
15. yy, Karacabey Külliyesi'nin parçası. Ankara'nın tek üç duvarlı revaklı camii.
TarihiGüven Anıtı ve Güvenpark
1935, bronz ve taş rölyef kompleksi.
TarihiKurşunlu Camii
16. yy, Anafartalar Caddesi üzerinde klasik Osmanlı camii. Kurşun kaplı kubbesiyle adını almış.
TarihiTarihi Karacabey Hamamı
1440, 580+ yıldır kesintisiz hizmet.
Tarihiİtfaiye Meydanı (Hergelen Meydanı)
Ulus'un eski hayvan pazarı Hergelen Meydanı; bugün Ankara'nın en canlı bitpazarının kurulduğu kamusal alan.
Bu sayfa son olarak 10 Ağustos 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: ntv.com.tr, batikent.org, hurriyet.com.tr
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.