Kayıp mekan

Soysal Apartmanı

1930'lar-1968

Öteki adları Ragıp Bey'in apartmanı, Soysal Kira Evi.

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün Yapı Kredi Bankası'nın Kızılay binası ile Soysal İş Hanı ve Çarşısı var.

Soysal Apartmanı'nın projesi 1934'te mimarlar arasında açılan bir yarışmayla seçildi, on altı proje arasından Bekir İhsan Ünal'ınki kazandı. Apartmanı milletvekili Ragıp Soysal yaptırdı ve yapı onun soyadıyla anıldı. Bulvar'daki bloğa bitişik ikinci blok Ziya Gökalp Caddesi'ne bakıyordu, iki bloğun alt katları sinema, gazino, lokanta ve dükkanlara ayrılmıştı. Ulus Sineması, Süreyya, Restoran Cevat ve Madam Marga'nın dans ve spor salonu bu katlardaydı. Dört ayrı girişi olan apartman merkezi ısıtmalıydı. Apartman 1960'ların sonunda yıkıldı, yerine Yapı Kredi Bankası'nın Kızılay binası ile Demirtaş Kamçıl ve Rahmi Bediz'in tasarladığı Soysal İş Hanı ve Çarşısı yapıldı.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Tanyer 2011 s. 240 apartmanı Atatürk Bulvarı ile Kâzım Özalp, bugünkü Ziya Gökalp Caddesi'nin kesiştiği köşede, Kızılay binasının karşısında verir. Tanyer 2024 s. 169'a göre Bulvar'daki bloğa bitişik ikinci blok Ziya Gökalp Caddesi'ne bakıyordu. Altan 2019 s. 45 apartmanı Emek İş Hanı'nın karşısındaki köşe parselde, dört girişli bir yapı olarak gösterir.

Haritada göster

Anılarda Soysal Apartmanı

Ankara'daki ilk yıllarında Soysal Apartmanı'nda oturdu. A Blok'un bodrumunda Madam Morga'nın ritmik dans ve bale okulu ile ünlü Süreyya vardı.
Edebi eserden. Ayşe Kulin, Ankara'daki ilk yıllarını anlattığı roman. Okuduğumuz kaynak Günce Uzgören, 2019, s. 126.
1950'lerde Soysal bir konut apartmanıydı. Yeşil alanlı, havuzlu bir terası vardı. Yenişehir'de o güne dek görülmemiş bir apartman türüydü.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü kişiler. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 90.
Kızılay'ın ortasındaki bu yapının apartman olarak kalamayacağını hep düşünmüştü. O günlerde altına yeni yerler açılıyordu, Kantin Cevat binanın bir yanına yerleşmişti. Alt katta zaten Ulus Sineması vardı.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü emekli bir şehir plancısı. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 90.

Aynı binada Restoran Cevat, 1959-1960'ların sonu

Restoran Cevat Kızılay'da Soysal Apartmanı'nın zemin katında, Atatürk Bulvarı ile Ziya Gökalp Caddesi'nin köşesindeydi. Turan Tanyer'e göre lokantayı Karpiç'te yetişmiş Cevat, Hikmet ve Nevzat kardeşler işletiyordu. Uzgören lokantanın 1959'da açıldığını yazar. Masalar apartmanın önündeki küçük yeşil alana taşınır, Kızılay ile Sıhhiye arasında yürüyenler burada oturup bulvarı seyrederdi. 1963 ve 1964 kent rehberleri lokantayı Restoran Cevat ve Kantin Cevat adlarıyla anar, 1967 il yıllığı onu lüks sınıf lokantalar arasında sayar. Küçüktaşdemir'e göre belediye 1968'de lokantanın Bulvar'a bakan yarı açık bölümünü yıktı, Milliyet de aynı yıl bulvar boyundaki pastane ve lokantaların kaçak yapı sayılıp yıktırılacağını yazmıştı. Apartman da 1960'ların sonunda yıkıldı.

Restoran Cevat üstü hafif bir örtüyle kapalı, yarı açık bir yerdi. Yemek yerken Bulvar gözlerinin önündeydi. Avrupai bir lokanta sayılırdı.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü kişiler. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 191.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Apartmanın yapım yılı kaynaklarda farklı. Uzgören 1934-35 ve 1935 der, Tanyer 2011 apartmanın 1938-39'da yaptırıldığını yazar, Altan 2019 1930'ların sonunu verir. Tanyer 2024 Bulvar bloğunun önce, Ziya Gökalp Caddesi'ne bakan bloğun sonra yapıldığını anlatır.
Yıkım yılı kaynaklarda farklı. Uzgören bir yerde 1966, bir yerde 1967 der. Tanyer 2024'e göre Bulvar'daki blok 1967'de, sinemalı blok 1968'de yıkıldı. Tanyer 2011 ise yıkıma 1968'de başlandığını yazar.
Bulvar'a bakan bloğun yerine hangi bankanın geldiği kaynaklarda farklı. Uzgören burada 1968-71'de Yapı Kredi Bankası'nın Kızılay binasının yapıldığını yazar. Altan 2019'un görüştüğü Mete Ragıp Soysal ise Bulvar'a bakan bir bloğun 1960'larda Garanti Bankası'na satılıp yeniden yapıldığını söyler.
Dans okulunu işleten kadının adı Bahar'da ve Küçüktaşdemir'in tanıklarında Madam Marga, Uzgören'in Kulin'den aktarımında Madam Morga diye geçer.
Lokantanın ne zamana kadar açık kaldığı kaynaklarda farklı. Uzgören Cevat'ın Soysal Apartmanı'nın yıkımıyla kapandığını yazar ve yıkımı 1966'ya koyar, oysa 1967 il yıllığı lokantayı yine sayar. Uğuz'un görüşmecilerine göre Cevat Cafeteria 1970'lerin sonuna kadar Sıhhiye ile Kızılay arasında sürdü.
Resuloğlu 2011'in 1967'ye kadar Kızılay'da oturmuş bir görüşmecisi Restoran Cevat'ı Yüksel Caddesi girişinde anar, Yenal ve Özdamar'ın aktardığı bir araştırma da Kantin Cevat'tan söz eder. Apartman yıkıldıktan sonra Cevat'ın başka bir yere taşınıp taşınmadığını doğrulayamadık.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Kızılay Meydanı · Tarihi · yaklaşık 50 m
Emek İşhanı · Mimari · yaklaşık 100 m
SSK İşhanı (Kızılay) · Tarihi · yaklaşık 140 m
Sakarya Caddesi · Kültürel Miras · yaklaşık 140 m

Kaynakça

Günce Uzgören. Conservation of Architectural Heritage in Atatürk Boulevard in Ankara. ODTÜ, Kültürel Mirası Koruma yüksek lisans tezi. 2019. Kaynağa git
Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 11. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 58 (2024), s. 153 vd. 2024. Kaynağa git
Turan Tanyer. Ankara'da yalnız ve yalnız Süreyya Var. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 31 (2011). 2011. Kaynağa git
T. Elvan Altan. Ankara’da İz Bırakan Mimarlar 1: Demirtaş Kamçıl - Rahmi Bediz. Koç Üniversitesi VEKAM, Ankara’da İz Bırakan Mimarlar Dizisi I, Ankara, 198 s., ISBN 978-605-9388-15-3. 2019. Kaynağa git
Merve Kurt Kıral. Kentsel mekan öğesi olarak pasajlarda mekansal biçimlenme: Ankara- Yenişehir pasajları. Doktora tezi, Atılım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2020. Kaynağa git
Demet Önder. Changing geography of urban leisure: The case of Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
Şeyma Balcı. Modernleşme bağlamında Cumhuriyetten günümüze değişen Ankara lokantaları. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Bölümü. 2008. Kaynağa git
Ebru Uğuz. Transformation of collective memory in the case of Ankara Atatürk Boulevard. Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü. 2008. Kaynağa git
Zeynep Gökaydın Yenal ve Betül Bilge Özdamar. Ankara'nın 1950-1980 Dönemi Sosyal Doku Haritası ve Pastane Mekânları. İDEALKENT, Cilt 17, Sayı 47, s. 114-149. DOI: 10.31198/idealkent.1490268. 2025. Kaynağa git
Çılga Resuloğlu. The Tunali Hilmi Avenue, 1950s-1980s: The formation of a public place in Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi Anabilim Dalı. 2011. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 20 Ekim 2026.

Soysal Apartmanı

1930'lar-1968

Öteki adları Ragıp Bey'in apartmanı, Soysal Kira Evi.

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün Yapı Kredi Bankası'nın Kızılay binası ile Soysal İş Hanı ve Çarşısı var.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Anılarda Soysal Apartmanı

Ankara'daki ilk yıllarında Soysal Apartmanı'nda oturdu. A Blok'un bodrumunda Madam Morga'nın ritmik dans ve bale okulu ile ünlü Süreyya vardı.

Edebi eserden. Ayşe Kulin, Ankara'daki ilk yıllarını anlattığı roman. Okuduğumuz kaynak Günce Uzgören, 2019, s. 126.

1950'lerde Soysal bir konut apartmanıydı. Yeşil alanlı, havuzlu bir terası vardı. Yenişehir'de o güne dek görülmemiş bir apartman türüydü.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü kişiler. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 90.

Kızılay'ın ortasındaki bu yapının apartman olarak kalamayacağını hep düşünmüştü. O günlerde altına yeni yerler açılıyordu, Kantin Cevat binanın bir yanına yerleşmişti. Alt katta zaten Ulus Sineması vardı.

Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü emekli bir şehir plancısı. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 90.

Aynı binada Restoran Cevat, 1959-1960'ların sonu

Restoran Cevat üstü hafif bir örtüyle kapalı, yarı açık bir yerdi. Yemek yerken Bulvar gözlerinin önündeydi. Avrupai bir lokanta sayılırdı.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü kişiler. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 191.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Apartmanın yapım yılı kaynaklarda farklı. Uzgören 1934-35 ve 1935 der, Tanyer 2011 apartmanın 1938-39'da yaptırıldığını yazar, Altan 2019 1930'ların sonunu verir. Tanyer 2024 Bulvar bloğunun önce, Ziya Gökalp Caddesi'ne bakan bloğun sonra yapıldığını anlatır.

Yıkım yılı kaynaklarda farklı. Uzgören bir yerde 1966, bir yerde 1967 der. Tanyer 2024'e göre Bulvar'daki blok 1967'de, sinemalı blok 1968'de yıkıldı. Tanyer 2011 ise yıkıma 1968'de başlandığını yazar.

Bulvar'a bakan bloğun yerine hangi bankanın geldiği kaynaklarda farklı. Uzgören burada 1968-71'de Yapı Kredi Bankası'nın Kızılay binasının yapıldığını yazar. Altan 2019'un görüştüğü Mete Ragıp Soysal ise Bulvar'a bakan bir bloğun 1960'larda Garanti Bankası'na satılıp yeniden yapıldığını söyler.

Dans okulunu işleten kadının adı Bahar'da ve Küçüktaşdemir'in tanıklarında Madam Marga, Uzgören'in Kulin'den aktarımında Madam Morga diye geçer.

Lokantanın ne zamana kadar açık kaldığı kaynaklarda farklı. Uzgören Cevat'ın Soysal Apartmanı'nın yıkımıyla kapandığını yazar ve yıkımı 1966'ya koyar, oysa 1967 il yıllığı lokantayı yine sayar. Uğuz'un görüşmecilerine göre Cevat Cafeteria 1970'lerin sonuna kadar Sıhhiye ile Kızılay arasında sürdü.

Resuloğlu 2011'in 1967'ye kadar Kızılay'da oturmuş bir görüşmecisi Restoran Cevat'ı Yüksel Caddesi girişinde anar, Yenal ve Özdamar'ın aktardığı bir araştırma da Kantin Cevat'tan söz eder. Apartman yıkıldıktan sonra Cevat'ın başka bir yere taşınıp taşınmadığını doğrulayamadık.

Kaynakça

Günce Uzgören. Conservation of Architectural Heritage in Atatürk Boulevard in Ankara. ODTÜ, Kültürel Mirası Koruma yüksek lisans tezi. 2019. Kaynağa git

Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 11. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 58 (2024), s. 153 vd. 2024. Kaynağa git

Turan Tanyer. Ankara'da yalnız ve yalnız Süreyya Var. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 31 (2011). 2011. Kaynağa git

T. Elvan Altan. Ankara’da İz Bırakan Mimarlar 1: Demirtaş Kamçıl - Rahmi Bediz. Koç Üniversitesi VEKAM, Ankara’da İz Bırakan Mimarlar Dizisi I, Ankara, 198 s., ISBN 978-605-9388-15-3. 2019. Kaynağa git

Merve Kurt Kıral. Kentsel mekan öğesi olarak pasajlarda mekansal biçimlenme: Ankara- Yenişehir pasajları. Doktora tezi, Atılım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2020. Kaynağa git

Demet Önder. Changing geography of urban leisure: The case of Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git

Şeyma Balcı. Modernleşme bağlamında Cumhuriyetten günümüze değişen Ankara lokantaları. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Bölümü. 2008. Kaynağa git

Ebru Uğuz. Transformation of collective memory in the case of Ankara Atatürk Boulevard. Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü. 2008. Kaynağa git

Zeynep Gökaydın Yenal ve Betül Bilge Özdamar. Ankara'nın 1950-1980 Dönemi Sosyal Doku Haritası ve Pastane Mekânları. İDEALKENT, Cilt 17, Sayı 47, s. 114-149. DOI: 10.31198/idealkent.1490268. 2025. Kaynağa git

Çılga Resuloğlu. The Tunali Hilmi Avenue, 1950s-1980s: The formation of a public place in Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi Anabilim Dalı. 2011. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 20 Ekim 2026.