Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi
Kızılay'da, Kumrular Caddesi'nde bir bina var. 1944-46'da Mimar Paul Bonatz'ın tasarlayıp inşa ettiği bu yapı, Saraçoğlu Mahallesi projesinde sosyal tesis olarak yapılmıştı. Bugün Ankara'nın en çok ziyaret edilen halk kütüphanesine ev sahipliği yapıyor: Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi.
Kütüphanenin hikâyesi binadan eskidir. Ankara'da bir halk kütüphanesi kurma fikri 30 Haziran 1921'de Hakimiyet-i Milliye gazetesinde dile getirildi. Şehirde uygun bir bina yoktu. Kütüphane 25 Temmuz 1922'de Maarif Vekaleti binasının alt katındaki odalarda hizmet vermeye başladı; açılış haberi ertesi gün aynı gazetede yayımlandı. Ankara'nın ilk kamu kütüphanesi buydu.
Sonraki altmış yıl bir bina arayışıyla geçti. Kızılbey Camii'nin kütüphaneye çevrilmesi düşünüldü, Roma Hamamı'nın bulunduğu bölgeye yeni bir bina yapılması tartışıldı. 1939'da koleksiyon büyüyünce kütüphane Ulus'ta Kediseven Sokak'taki bir binaya taşındı. 1947'de bakanlık binasında çıkan yangında, orada bırakılan süreli yayınların hepsi yok oldu. 1971'de kütüphane geçici olarak Yenimahalle'ye taşındı.
Bugünkü binanın bir önceki sahibi Milli Kütüphane'ydi. Milli Kütüphane 1983'te Bahçelievler'deki yeni binasına geçince İl Halk Kütüphanesi bu binaya yerleşti, taşınma yılını kurum tanıtımları 1983, Turan Tanyer 1985 diye verir. 1985'te, Milli Kütüphane'nin kurucusu ve Türk kütüphaneciliğinin öncüsü Adnan Ötüken'in adını aldı. Yani kütüphane, adını aldığı adamın kurduğu kurumun eski evinde çalışıyor.
Koleksiyonun geçmişinden bir hikâye: İstanbul Rumlarının 1861'de kurduğu Rum Edebiyat Derneği'ne ait yaklaşık elli bin ciltlik Sillogos Koleksiyonu, Cumhuriyet'in ilanından sonra Yunanistan'a götürülmek istendi. Atatürk'ün emriyle Ankara'ya getirildi ve 1933'e kadar bu kütüphanede korundu. Koleksiyon sonra el değiştire değiştire Milli Kütüphane'ye ulaştı.
Bugün kütüphanede beş yüz binden fazla materyal bulunuyor.
Kumrular Caddesi'nden çıkarken binaya bir kez daha bakın. Saraçoğlu Mahallesi'nin öteki yapılarıyla aynı mimarın elinden çıktı.
Bu çevrede artık olmayan mekanlar
Edebiyat tarihinde adı geçen, bugün yerinde olmayan yerler. Haritada iz halkasıyla duruyorlar.
- Saatçi Musa'nın dükkanı · 1960'lar-1980 · yaklaşık 150 m
- Balin Oteli · 1959-1988 · yaklaşık 320 m
- Kızılay Genel Merkezi binası ve bahçesi · 1930-1979 · yaklaşık 320 m
- Flamingo Pastanesi, Gökdelen yanı · 1970-1983 · yaklaşık 360 m
- Sönmez Apartmanı · 1936-1977 · yaklaşık 370 m
Ziyaret bilgileri
- Saatler
- Ödünç birimleri pazartesi ile cumartesi arası 09.00-20.00 açık, pazar kapalı. Ders çalışma salonları her gün 08.00-24.00 açık, salonlara yalnız üyeler girebiliyor.
- Giriş
- Giriş ve üyelik ücretsiz. Ders çalışma salonlarını kullanmak için kütüphane üyeliği gerekiyor.
Nasıl gidilir
Kızılay'da, Kumrular Caddesi No: 3. Kızılay metro istasyonundan birkaç dakikalık yürüyüş.
- İlçe
- Çankaya
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu 310 m
- En yakın raylı istasyon
- Kızılay (M1, M2, M4 ve A1 Ankaray), kuş uçuşu 310 m
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Biliyor musunuz
- 1.Kütüphane 25 Temmuz 1922'de Maarif Vekaleti binasının alt katında açıldı ve Ankara'nın ilk kamu kütüphanesi oldu.
- 2.Bugünkü bina 1983'e kadar Milli Kütüphane'nin yeriydi; İl Halk Kütüphanesi buraya 1980'lerin ortasında taşındı.
- 3.Kütüphane 1985'te, Milli Kütüphane'nin kurucusu Adnan Ötüken'in adını aldı.
Ziyaretçi ipuçları
- •Kütüphane Kızılay'ın ortasında; Saraçoğlu Mahallesi'nin öteki Bonatz yapılarıyla birlikte bir yürüyüş planlayabilirsiniz.
- •Çalışma saatleri dönem dönem değişebiliyor; gitmeden önce kütüphanenin güncel duyurusuna bakın.
Sık sorulanlar
- Adnan Ötüken Kütüphanesi nerede?
- Çankaya'da, Kızılay'da, Kumrular Caddesi No: 3.
- Kütüphanenin binasını kim tasarladı?
- Mimar Paul Bonatz. Bina 1944-46'da Saraçoğlu Mahallesi projesinde sosyal tesis olarak yapıldı ve 1983'e kadar Milli Kütüphane'nin yeriydi.
- Kütüphane ne zaman kuruldu?
- 25 Temmuz 1922'de, Maarif Vekaleti binasının alt katında. Bugünkü binasına kurum tanıtımlarına göre 1983'te, Turan Tanyer'e göre 1985'te taşındı, 1985'te Adnan Ötüken'in adını aldı.
- Kütüphanede kaç kitap var?
- Beş yüz binden fazla materyal; Ankara'daki halk kütüphaneleri arasında en geniş koleksiyon.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Karanfil Sokak ve Dost Kitabevi
Kızılay'ın kitap sokağı. Sabahattin Ali'nin on bir yıl oturduğu apartmanın yerinde bugün Dost Kitabevi var.
EdebiyatMülkiyeliler Birliği
1946'da Mülkiye mezunlarının kurduğu dernek, aydınların buluşma mekanı.
EdebiyatOlgunlar Sokak
Atatürk Bulvarı'ndan ayrılan, Bulvar'a yakın kesimi yaya yolu olan sokak. İkinci el kitaplarıyla anılır, başında Metin Yurdanur'un Madenci Heykeli durur.
EdebiyatKitapçılar Çarşısı
Zafer Meydanı'nın köşesindeki Adil Han'ın pasaj katlarını dolduran kitapçılar ve sahaflar, 1957'de biten bir iş hanında.
EdebiyatZafer Çarşısı Sahafları
Kızılay ile Sıhhiye arasında yer altına inen kitap çarşısı: Ankara sahaflığının, eski dergilerin ve plak avcılığının merkezi.
EdebiyatSanat Kitabevi
1986'dan beri Ankara'nın köklü sahaflarından. Eski ve nadir kitap, efemera ve Kebikeç dergisi.
Bu sayfa son olarak 4 Kasım 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: adnanotuken.kutuphane.gov.tr, tr.wikipedia.org
Konum verisi © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansıyla.
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.