Alicin Manastırı

Ankara'nın kuzeybatısında, Çamlıdere Barajı çıkışında ve E-89 karayolu üzerinde, Kalemler Mahallesi'nin eski pazar yolu inişinde arazi birden yarılır. Kızılcahamam Belediyesi ile Kaymakamlığın kayıtlarına göre yaklaşık 140 metre derinliğindeki bu çok dik vadinin yamacında, yerden 70 metre kadar yukarıda, kayaya oyulmuş boşluklar görünür. Uzaktan görünümü Trabzon'daki Sümela'yı andırdığı için yapıya "mini Sümela" deniyor. Resmî adı Alicin Kültürel Jeositi, halk arasındaki adı Alicin Manastırı. İdari olarak Çamlıdere'de değil, Kızılcahamam ilçe sınırlarında kalıyor.

Adın hikâyesi yapının kendisinden daha çok anlatılır. Yöre rivayetine göre oyuklar, 19. yüzyılın ikinci yarısında yaşadığı tahmin edilen ve eşkıya olarak bilinen Cin Ali tarafından yapılmış; vadiye ve dereye adını veren de bu anlatı. Ne var ki hem Kızılcahamam Belediyesi hem Kızılcahamam Kaymakamlığı, yapının Roma dönemine ait güvenlik amaçlı bir yapı olmasının daha akla yakın olduğunu belirtiyor. Adında manastır geçmesine rağmen resmî tanıtımlara göre içeride dinî ya da toplumsal hiçbir iz ve işaret bulunmuş değil. Yani buradaki manastır benzetmesi işlevden değil, görüntüden geliyor. Bunu gizlemek yerine söylemek gerekiyor, çünkü mekânın asıl merakı tam da burada.

Vadinin kendisi en az oyuklar kadar ilgiyi hak ediyor. Kaya kütlesi volkanik kökenli aglomera; bölge bu yüzden kültürel jeosit olarak kayda geçmiş durumda. Kaya yüzeyinde birden çok oyuk var, manastır denen boşluk bunlardan yalnızca biri. Vadi tabanında Soğulcuönü çeşmesi akıyor ve çevresi kamp ile piknik için elverişli. Dar, gölgeli ve serin bir dere yatağı; yaz ortasında bile Ankara'nın kuru sıcağından bambaşka bir hava taşıyor.

Burada bilet gişesi, tabelalı patika ya da rehber yok; alan düzenlenmiş bir turizm alanı değil. Resmî tanıtımlar oyukların bugün ancak profesyonel dağcıların tırmanabileceği nitelikte olduğunu söylüyor, dolayısıyla yukarı çıkmayı denemeyin. Aşağıdan bakmak zaten fazlasıyla yeterli: dik duvar, yeşil dere yatağı ve tepenizde açılan o boşluklar, Ankara'nın kuzeyinde hiç beklemediğiniz bir manzara kuruyor. Yanınıza su, yiyecek ve sağlam ayakkabı almak, gün boyu kalmak isteyenler için tek hazırlık.