Karalar Galat Mezarları
Kahramankazan'ın Karalar Mahallesi, Ankara'nın Kelt geçmişine en yakından dokunulabilen yeri. Galatlar MÖ üçüncü yüzyılda Orta Avrupa'dan gelip Orta Anadolu'ya yerleşen üç Kelt boyuydu ve Roma bu boyları üç merkez üzerinden örgütledi: Pessinus Tolistoboglara, Ankyra Tektosaglara, Tavium ise Trokmilere merkez oldu. Karalar antik kaynaklarda adı geçen bambaşka bir şeyle özdeşleştiriliyor. Strabon'un anlattığına göre Galat kralı Deiotaros'un iki kalesi vardı: malikânesinin bulunduğu Bloukion ve hazinesinin korunduğu Peion. Bugün Bloukion'un Karalar'da, Peion'un ise Kirmir Çayı vadisinde, üç yanı çay tabanıyla çevrili sarp bir tepe üzerindeki Tabanlıoğlu Kalesi'nde olduğu kabul ediliyor.
Deiotaros, Galatların en güçlü kralı ve Roma'nın müttefikiydi; "Philoromaios", yani Roma dostu unvanını da bu ittifaktan aldı. Roma'nın iç savaşlarına karışan, taraf değiştiren, sonunda Roma'da yargılanan bir hükümdardı. Onun dünyası Karalar'ın arazisine iki biçimde yazılmış: tepedeki kale ve ovadaki mezarlar. Kalenin bulunduğu Asarkaya bir kaya kütlesi; üzerinde ve çevresinde Hellenistik döneme ait duvar kalıntıları var. Ovadaki İkiztepeler mevkiinde ise tümülüsler yükseliyor.
Alandaki ilk kazıyı 1933'te Remzi Oğuz Arık yaptı; ikinci kazı dönemi ancak 1987-1988'de, Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafından gerçekleştirildi. Karalar'ın Bloukion olduğu kanısını doğuran asıl kanıt bir taş: İkiztepe mevkiinde kazılan iki tümülüsten birinin, Tümülüs B'nin yanında, kralın oğlu Deiotaros Philopator'un adını taşıyan bir yazıt bulundu. Mezar odalarının örtüsü bindirme tekniğiyle yapılmış; bu tip mezarlar bugün arkeoloji yazınında hem buluntuları hem de bulundukları yer nedeniyle "Galat tümülüsleri" olarak tanımlanıyor ve Karalar'ın yanı sıra Çimşit'te, Polatlı Belkavak'ta ve Gordion'un Kıranharman tümülüsünde de görülüyor. Mezar içindeki buluntulara dayanarak tümülüsler Geç Hellenistik döneme tarihleniyor. 2021'de yayımlanan bir yüzey araştırması, Asarkaya çevresinden gridleme yöntemiyle toplanan seramiğin büyük çoğunluğunun Geç Hellenistik ve Erken Roma İmparatorluk dönemine ait olduğunu ortaya koydu.
Bugün Karalar çitli bir ören yeri değil. Gişe yok, tabela azdır, alan köyün arazisiyle iç içedir. Görülecek olan şey Asarkaya'nın kaya kütlesi ve duvar izleri, İkiztepeler'in yumuşak sırtları ve köy içine dağılmış mimari parçalardır. Aynı yüzey araştırması, köy evlerinden birinin temelinde Hellenistik bir duvar ve sokak aralarında mermer bir çift sütun plasteri kaydetti; köy mezarlığındaki Bizans, Selçuklu ve Osmanlı eserleri ise buradaki yaşamın Hellenistik dönemden beri sürdüğünü gösteriyor. Aynı araştırma tümülüslerin hem doğal aşınma hem de definecilik yüzünden kötü durumda olduğunu da tespit etti. Mezarlardan çıkan malzemeyi burada değil, Ulus'taki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde görürsünüz.
Ziyaret bilgileri
- Giriş
- Açık arazi ve köy içi. Gişe yok, giriş ücretsiz ve serbest.
Nasıl gidilir
Ankara'dan kuzeye, Ankara-İstanbul yolu üzerinden Kahramankazan'a; Karalar Mahallesi ilçe merkezinden yaklaşık 10 kilometre uzakta. Kahramankazan'a toplu taşımayla ulaşılıyor, ancak mahalleye ve oradan Asarkaya ile İkiztepeler mevkilerine geçmek için özel araç gerekiyor.
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu yaklaşık 24 km
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Konum yaklaşık. Bu noktanın koordinatını bağımsız bir kaynaktan doğrulayamadık; harita üzerindeki işaret birkaç yüz metre şaşabilir, yukarıdaki mesafeler de bu yüzden yuvarlanmış. Kesin konum için adına göre arayın. Doğru konumu biliyorsanız bize yazın, düzeltelim.
Bu mekan bir rotanın durağı
Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.
Biliyor musunuz
- 1.Strabon, Galat kralı Deiotaros'un iki kalesi olduğunu yazar: malikânesinin bulunduğu Bloukion ve hazinesinin korunduğu Peion. Bugün Bloukion'un Karalar, Peion'un ise Kirmir Çayı vadisindeki Tabanlıoğlu Kalesi olduğu kabul ediliyor.
- 2.Bu özdeşleştirmenin dayanağı tek bir taş: İkiztepeler'de kazılan iki tümülüsten birinin, Tümülüs B'nin yanında, kralın oğlu Deiotaros Philopator'un adını taşıyan bir yazıt bulundu.
- 3.Alandaki ilk kazıyı 1933'te Remzi Oğuz Arık yaptı; ikinci kazı dönemi ancak 1987-1988'de, Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafından gerçekleştirildi.
Ziyaretçi ipuçları
- •Alan çitli ve tabelalı bir ören yeri değil. Yola çıkmadan Asarkaya ve İkiztepeler mevkilerini haritada işaretleyin.
- •Asarkaya sarp bir kaya kütlesi ve yer yer kaygan. Sağlam tabanlı ayakkabı şart, yağmurlu havada yukarı çıkmayın.
- •Köyün içine de bakın: sokak aralarında ve ev temellerinde devşirme kullanılmış mermer parçalar ve Hellenistik duvar izleri kayda geçmiş durumda.
- •Araziyi gördükten sonra Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ni aynı hafta içinde programa alın; taşın hikâyesi ancak ikisi birleşince tamamlanıyor.
Sık sorulanlar
- Karalar Galat mezarları nerede?
- Ankara'nın Kahramankazan ilçesine bağlı Karalar Mahallesi'nde, ilçe merkezinden yaklaşık 10 kilometre uzakta. Kale kalıntıları Asarkaya mevkiinde, tümülüsler ise İkiztepeler mevkiinde.
- Deiotaros kimdi?
- MÖ birinci yüzyılda yaşamış, Galatların en güçlü kralı. Roma ile ittifakı yüzünden "Philoromaios", yani Roma dostu unvanıyla anılır. Strabon onun iki kalesi olduğunu yazar ve bunlardan Bloukion bugün Karalar ile özdeşleştirilir.
- Mezarlardan çıkan eserler nerede?
- Kazılardan çıkan malzeme Ulus'taki Anadolu Medeniyetleri Müzesi koleksiyonuna girdi. Karalar'da yerinde sergilenen bir eser yok, arazide yalnızca mimari kalıntılar görülür.
- Alan ziyarete açık mı, ücret var mı?
- Alan açık arazi ve köy arazisiyle iç içe. Gişe, bilet ya da belirlenmiş ziyaret saati yok. Yol izlerinin ve mevkilerin seçilebilmesi için gündüz gitmek gerekir.
- Bunlar gerçekten Galat kral mezarı mı?
- Tümülüsler içlerinden çıkan buluntulara göre Geç Hellenistik döneme tarihleniyor ve bindirme örtülü mezar odası tipi arkeoloji yazınında "Galat tümülüsü" olarak tanımlanıyor. "Kral mezarı" nitelemesi ise Tümülüs B yanında bulunan Deiotaros Philopator yazıtına ve Strabon'un Bloukion tarifine dayanan bir çıkarım.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Akköprü
1222, I. Alaeddin Keykubad, 7 kemer gözlü anıtsal Selçuklu köprüsü. Üçgen mahmuzlar ve Arapça kitabe.
TarihiRoma Hamamı
MS 3. yy, İmparator Caracalla dönemi.
TarihiJulianus Sütunu
MS 362, 15m korint başlıklı Roma sütunu.
TarihiHacı Bayram Veli Camii
1427-28, Augustus Tapınağı bitişiğinde. Bayramiyye tarikatının merkezi.
TarihiAugustus Tapınağı
MÖ 25-20, Res Gestae'nin en iyi korunmuş kopyası.
TarihiUlus Zafer Anıtı
1927, Heinrich Krippel, tunç meydan heykeli.
Bu sayfa son olarak 10 Ağustos 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: dergipark.org.tr, kulturenvanteri.com, kahramankazan.bel.tr, en.wikipedia.org
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.