Kayıp mekan

Ankara Sıhhat Yurdu, Gazi Bulvarı

1928-1931

Öteki adları Ankara Sıhhat Yurdu, Sıhhat Yurdu.

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün içinde bir Ziraat Bankası şubesi bulunan on katlı büro binası duruyor.

Ankara Sıhhat Yurdu'nu 1928 yazında operatör Rifat Ali Ertüzün Yenişehir'de Gazi Bulvarı'nda yeni yapılmış bir binada açtı. Turan Tanyer onu Ankara'nın ilk özel hastanesi sayar, binanın üst katı ailenin eviydi. Maarif Vekili Mustafa Necati Bey 1 Ocak 1929'da burada apandisit ameliyatından sonra öldü, açılan soruşturmada hastanenin bir kusuru bulunmadı. Tanyer'e göre Yenişehir'in o günkü sınırlı hayatı özel bir hastanenin ayakta durmasını zorlaştırdı. Rifat Ali Bey Mayıs 1931'de hastaneyi Anafartalar Caddesi'ndeki Himaye-i Etfal Cemiyeti'nin kira apartmanına taşıdı, hastane orada 1934 yazında kapandı. Bulvardaki binayı sonra başkaları kullandı, bir ara Ankara Millî Yardım Komitesi de buradaydı. Bina yıkılınca yerine bir apartman yapıldı, o da yıkılınca 1980'lerde bugünkü Ziraat Bankası binası yapıldı.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Tanyer 2022 Ankara Ansiklopedisi 10 s. 422 hastaneyi Gazi Bulvarı'nda 62 numarada verir. Ona göre Ihlamur Sokağı köşesindeki 58 numaraya sonra Zafer Apartmanı, yanındaki 60 numaraya Tümen Apartmanı yapıldı. Tanyer s. 423'e göre yerinde bugün Ziraat Bankası'nın bulunduğu bina var, Gazi Bulvarı bugünkü Atatürk Bulvarı'dır.

Haritada göster

Anılarda Ankara Sıhhat Yurdu, Gazi Bulvarı

Babasının hastanesinde o yıllarda pek çok önemli kişi tedavi görürdü. Maarif Vekili Necati Bey hastayken Atatürk de onu ziyarete geldi. Annesinin Atatürk'e sunduğu kahvenin fincanı telveleriyle birlikte saklandı.
Tanıklık Reşit Mazhar Ertüzün, Bir Mülkiyelinin Kavak Yelleri, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 426. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
Yenişehir tenhaydı, ailece gidilip oturulacak bir yer henüz yoktu. Sıhhat Yurdu'nun altında açılan berber dükkanına uğradığında dükkan “göçe hazırlanan bir eve benziyordu.” Berber dükkanını devredecek birini ya da şehirde kiralayacağı bir dükkanı aramaya gitmişti, ona göre Yenişehir bir berberi bile beslememişti.
Alıntı Burhan Asaf Belge, Yerli ve Yabancı, 1929, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 423.
Hastanenin günlük ücreti yemek ve ilaç dahil birinci sınıfta 10, ikinci sınıfta 7,50, üçüncü sınıfta 5, dördüncü sınıfta 3,50 liraydı. Fevkalade sınıfa ayrılmak isteyenlerin ücreti hususi şartlara bağlıydı.
Alıntı 1930 tarihli bir ilan, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 423.
22 Eylül 1937 akşamı Atatürk Bulvarı'ndaki eski Sıhhat Yurdu binasının önünden geçerken çocukluğunu aradığını fark etti. Binanın o yıllardan kalma boyasına, bir zamanlar kendine göre bir park gibi çiçeklendirdiği geniş teraslarına ve mutfağın ince uzun penceresine baktı. İlk hikayesi Düşünceler Kralı'nı kardeşlerine o teraslarda okumuştu.
Tanıklık Reşit Mazhar Ertüzün, Bir Mülkiyelinin Kavak Yelleri, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 426.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Hastanenin yeri kaynaklarda farklı geçer. A'dan Z'ye Sabahattin Ali hastaneyi Ihlamur Sokağı ile Atatürk Bulvarı'nın köşesinde, bugün altında Divan Pastanesi bulunan binada gösterir. Turan Tanyer bu bilginin yanlış olduğunu, o köşedeki 58 numaralı arsanın hastane yıllarında boş durduğunu ve hastanenin 62 numarada bulunduğunu yazar.
Atatürk'ün hastaneye gelişi kaynaklarda farklı anlatılır. Reşit Mazhar Ertüzün Atatürk'ün hasta Necati Bey'i Sıhhat Yurdu'nda ziyaret ettiğini yazar. Afet İnan 1968'de Meclis Başkanı, Başbakan ve bakanların Sıhhat Yurdu'na gittiğini, Atatürk'ün ise yaverini sık sık çağırıp haber sorduğunu anlatır, Atatürk'ün hastaneye gittiğinden söz etmez.

Yakında bugün görebileceğin yerler

And Çarşısı · Mimari · yaklaşık 70 m
Öztuğ ve Lale Pasajları · Mimari · yaklaşık 90 m
Mareşal Atatürk Anıtı ve Zafer Meydanı · Tarihi · yaklaşık 90 m
Zafer Çarşısı Sahafları · Edebiyat · yaklaşık 90 m

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 10. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 53 (2022), s. 417 vd. 2022. Kaynağa git
Âfet İnan. Yeni Harflerin Kabulü ve Millet Mekteplerinin Açılışı Esnasında Millî Eğitim Bakanı M. Necati'nin Ölümü. Belleten 32, sayı 125, Ocak 1968, s. 51-53. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.

Ankara Sıhhat Yurdu, Gazi Bulvarı

1928-1931

Öteki adları Ankara Sıhhat Yurdu, Sıhhat Yurdu.

Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün içinde bir Ziraat Bankası şubesi bulunan on katlı büro binası duruyor.

Nerede

Haritadaki nokta adres düzeyinde, mekanın bulunduğu köşeyi ya da binayı gösteriyor.

Anılarda Ankara Sıhhat Yurdu, Gazi Bulvarı

Babasının hastanesinde o yıllarda pek çok önemli kişi tedavi görürdü. Maarif Vekili Necati Bey hastayken Atatürk de onu ziyarete geldi. Annesinin Atatürk'e sunduğu kahvenin fincanı telveleriyle birlikte saklandı.

Tanıklık Reşit Mazhar Ertüzün, Bir Mülkiyelinin Kavak Yelleri, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 426. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.

Yenişehir tenhaydı, ailece gidilip oturulacak bir yer henüz yoktu. Sıhhat Yurdu'nun altında açılan berber dükkanına uğradığında dükkan “göçe hazırlanan bir eve benziyordu.” Berber dükkanını devredecek birini ya da şehirde kiralayacağı bir dükkanı aramaya gitmişti, ona göre Yenişehir bir berberi bile beslememişti.

Alıntı Burhan Asaf Belge, Yerli ve Yabancı, 1929, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 423.

Hastanenin günlük ücreti yemek ve ilaç dahil birinci sınıfta 10, ikinci sınıfta 7,50, üçüncü sınıfta 5, dördüncü sınıfta 3,50 liraydı. Fevkalade sınıfa ayrılmak isteyenlerin ücreti hususi şartlara bağlıydı.

Alıntı 1930 tarihli bir ilan, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 423.

22 Eylül 1937 akşamı Atatürk Bulvarı'ndaki eski Sıhhat Yurdu binasının önünden geçerken çocukluğunu aradığını fark etti. Binanın o yıllardan kalma boyasına, bir zamanlar kendine göre bir park gibi çiçeklendirdiği geniş teraslarına ve mutfağın ince uzun penceresine baktı. İlk hikayesi Düşünceler Kralı'nı kardeşlerine o teraslarda okumuştu.

Tanıklık Reşit Mazhar Ertüzün, Bir Mülkiyelinin Kavak Yelleri, Tanyer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Turan Tanyer, 2022, s. 426.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Hastanenin yeri kaynaklarda farklı geçer. A'dan Z'ye Sabahattin Ali hastaneyi Ihlamur Sokağı ile Atatürk Bulvarı'nın köşesinde, bugün altında Divan Pastanesi bulunan binada gösterir. Turan Tanyer bu bilginin yanlış olduğunu, o köşedeki 58 numaralı arsanın hastane yıllarında boş durduğunu ve hastanenin 62 numarada bulunduğunu yazar.

Atatürk'ün hastaneye gelişi kaynaklarda farklı anlatılır. Reşit Mazhar Ertüzün Atatürk'ün hasta Necati Bey'i Sıhhat Yurdu'nda ziyaret ettiğini yazar. Afet İnan 1968'de Meclis Başkanı, Başbakan ve bakanların Sıhhat Yurdu'na gittiğini, Atatürk'ün ise yaverini sık sık çağırıp haber sorduğunu anlatır, Atatürk'ün hastaneye gittiğinden söz etmez.

Kaynakça

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 10. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 53 (2022), s. 417 vd. 2022. Kaynağa git

Âfet İnan. Yeni Harflerin Kabulü ve Millet Mekteplerinin Açılışı Esnasında Millî Eğitim Bakanı M. Necati'nin Ölümü. Belleten 32, sayı 125, Ocak 1968, s. 51-53. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.