Sakarya Caddesi
Sakarya Caddesi, Atatürk Bulvarı'ndan başlayıp doğuya doğru yaklaşık beş yüz metre uzanan ve Sağlık-1 Sokak'ta biten bir yaya koridorudur. Ziya Gökalp Caddesi'ne paralel gider, Kızılay metro istasyonuyla doğrudan bağlantılıdır ve birkaç saniye içinde şehrin sesini değiştirir: klakson yerine tabak şıngırtısı, motor gürültüsü yerine buz küreyen balıkçının kürek sesi. Ankara'nın denizi yoktur ama Sakarya'nın balık tezgâhları vardır ve caddenin kimliğini büyük ölçüde onlar kurar. Masalar kaldırıma taşar, sandalyeler birbirine değer, komşu masayla laflamak burada saygısızlık değil âdettir.
Caddenin tarihi Ankara'nın başkent oluşuyla başlar. Ulus'taki eski merkeze alternatif olarak kurgulanan Yenişehir projesi 1930'lu yıllardan itibaren hız kazandı, Sıhhiye ile Kızılay arasındaki alan alçak katlı konutlar, düzenli caddeler ve yeşil alanlarla bir çekim merkezine dönüştü. 1940'lardan itibaren kitapçılar, kafeler, lokantalar ve eğlence mekânları birbiri ardına açıldı; komşu Atatürk Bulvarı üzerindeki Kutlu ve Özen pastaneleri, Süreyya Gazinosu, Akay ve Şen kitabevleri, Ulus ve Büyük sinemaları bu dönemin adresleriydi. Sakarya'nın bu çembere tam anlamıyla dahil oluşu Missuri'yle gerçekleşti: 1949 tarihli Ankara Şehir Rehberi'ne göre Yenişehir'in iki lokantasından biri olan ve adını Amerikan savaş gemisi Missouri'den alan bu meyhane, uzun yıllar caddenin 60 numarasında çalıştı. Şefik Goralı'nın açtığı ve sonradan kendi adıyla ünlenen sandviççi Goralı ise 1945'te bu cadde üzerinde hizmete girdi.
1950'den sonra Kızılay'ın iş merkezi ilan edilmesi dokuyu kökten değiştirdi. Alçak konutların yerini yüksek katlı, çoğu işyeri olarak kullanılan bitişik nizam binalar aldı, cadde bir konut sokağı olmaktan çıkıp kentin ortak salonuna dönüştü. Yayalaştırma çalışmalarının ardından Sakarya, kent merkezinin araç trafiğinden arındırılmış güzergâhlarından biri oldu ve bu karar bugünkü karakterini belirledi. Danimarkalı heykeltıraş Jørgen Haugen Sørensen'in 1992'de yaptığı TaşAnkara heykeli başlangıçta caddenin Selanik Caddesi'yle kesiştiği noktadaydı, 2019 yenileme çalışmaları sırasında Mithatpaşa Caddesi'ne bakan tarafa taşındı.
Sakarya'yı anlamak için iki ayrı saatte gelmek gerekir. Gündüz burası bir geçiş yoludur: öğrenciler, çalışanlar, poşetler, acele adımlar. Akşamüstü tezgâhların önü kalabalıklaşır, masalar kurulur ve cadde tamamen başka bir yere dönüşür. Cadde aynı zamanda açık hava sergi alanıdır; 2009'da Çankaya Belediyesi'nin ev sahipliğinde düzenlenen uluslararası ahşap heykel sempozyumunda üretilen eserlerin burada sergilenmesine karar verilmişti. Esnaf değişmeye devam ediyor, ama caddenin temel vaadi aynı kalıyor: uygun fiyatlı, kalabalık, ayaküstü ve samimi. Yan sokaklara sapmayı ihmal etmeyin. Sakarya güzergâhı boyunca Selanik Caddesi, İnkılap Sokak, Bayındır-1 Sokak, Mithatpaşa Caddesi, Adakale Sokak ve Ataç-1 Sokak ile kesişir, caddenin asıl karakteri çoğu zaman ana aksın bir kapı ötesindedir.
Ziyaret bilgileri
- Saatler
- Cadde yaya trafiğine sürekli açık, dükkân ve lokantaların saatleri işletmeye göre değişir
Nasıl gidilir
Kızılay metro istasyonunun caddeyle doğrudan bağlantısı vardır, M1 ve M2 metro hatları ile Ankaray burada kesişir. Atatürk Bulvarı'ndan geçen otobüs hatlarının neredeyse tamamı Kızılay'da durur, oradan cadde bir iki dakikalık yürüme mesafesindedir.
Bu mekan bir rotanın durağı
Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.
Biliyor musunuz
- 1.1949 tarihli Ankara Şehir Rehberi'ne göre caddenin 60 numarasında Missuri adlı bir meyhane vardı ve adını Amerikan savaş gemisi Missouri'den alıyordu.
- 2.Şefik Goralı'nın açtığı ve sonradan kendi adıyla ünlenen sandviççi Goralı, 1945'te bu cadde üzerinde hizmete girdi.
- 3.TaşAnkara heykeli Danimarkalı Jørgen Haugen Sørensen'in 1992 tarihli eseridir. Başlangıçta Selanik Caddesi kesişimindeydi, 2019 yenilemesinde Mithatpaşa Caddesi'ne bakan tarafa taşındı.
Ziyaretçi ipuçları
- •Cadde yaya bölgesi, ama çevresindeki sokaklar araç trafiğine açık. Otoparkı yan sokaklarda arayın ya da metroyla gelin.
- •Masalar akşamüstü dolmaya başlar. Kalabalık istemiyorsanız erken gidin, asıl atmosferi istiyorsanız geç kalın.
- •Balık tezgâhlarında porsiyon ve ekmek arası ayrımı vardır, siparişi verirken hangisini istediğinizi belirtin.
- •Gece dönüşünü planlıyorsanız metronun son sefer saatlerini önceden kontrol edin.
Sık sorulanlar
- Sakarya Caddesi nerede?
- Ankara'nın Çankaya ilçesinde, Kızılay'da. Atatürk Bulvarı'ndan başlar, yaklaşık beş yüz metre boyunca doğuya uzanır ve Sağlık-1 Sokak'ta biter. Kızılay metro istasyonuyla doğrudan bağlantılıdır.
- Caddeye araçla girilebilir mi?
- Hayır. Yayalaştırma çalışmalarının ardından cadde kent merkezinin araç trafiğinden arındırılmış güzergâhlarından biri oldu. Araçla gelecekseniz çevre sokaklardaki otoparkları kullanmanız gerekir.
- Sakarya Caddesi neden balıkla anılıyor?
- Balık tezgâhları ve balık lokantaları caddenin en görünür esnaf grubudur. Ankara'nın denize kıyısı olmasa da taze balık ticareti burada onlarca yıldır sürüyor.
- Gündüz mü akşam mı gitmek daha iyi?
- İkisi farklı deneyimdir. Gündüz cadde bir alışveriş ve geçiş güzergâhı, akşamüstünden itibaren masaların kurulduğu bir buluşma alanı.
- Alkol servisi olmayan seçenek var mı?
- Evet. Cadde ve çevresinde pastane, kafe ve alkolsüz servis yapan çok sayıda işletme bulunuyor, tercihinizi girişte sormanız yeterli.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Saraçoğlu Mahallesi
1944-46, Paul Bonatz tasarımı. Cumhuriyet'in ilk planlı konut yerleşkesi, kentsel sit alanı.
Kültürel MirasTunalı Hilmi Caddesi ve Pasajları
Kavaklıdere'nin 1,5 kilometrelik ekseni: Kuğulu Park'tan başlayan pasajlar, vitrinler ve sokak müziği hattı.
Kültürel MirasHasanoğlan Köy Enstitüsü Yerleşkesi
1940'larda kurulan efsanevi köy enstitüsü kampüsü. Tescilli yapılar: ana bina, açık hava amfi tiyatrosu, müzik okulu ve konser salonu, atölye binaları. Cumhuriyet eğitim idealinin somut mirası. Ayrıca yakınında tarih öncesi Hasanoğlan Figürini'nin bulunduğu alan, Roma dönemi mil taşları ve kabartmalar da mevcut. (AST 2023, Elmadağ)
Kültürel MirasCebeci Asri Mezarlığı
Ankara'nın ilk modern mezarlığı: 1935'te yarışmayla planlandı, başkentin şair ve gazeteci hafızasını taşıyor.
Kültürel MirasEtlik Köprüsü
Osmanlı dönemi taş köprü. Keçiören'in en eski sivil yapılarından.
Kültürel MirasKoçumbeli İlk Tunç Çağı Yerleşimi
ODTÜ kampüsü yakınında İlk Tunç Çağı II'ye (MÖ ~2700-2400) tarihlenen müstahkem yerleşim. 45 × 40 m boyutlarında, üç yandan çevre duvarıyla çevrili. 1960'larda B. Tezcan tarafından kazılmış. 650 m güneybatısında benzer planlı Ahlatlıbel yerleşimi yer alıyor. Ankara'nın merkezinde İlk Tunç Çağı yaşamının nadir kanıtı. (AST 2011, İlgezdi Bertram)
Bu sayfa son olarak 10 Ağustos 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: tr.wikipedia.org, dergipark.org.tr, ego.gov.tr, archives.saltresearch.org
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.