Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi, Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde, Beştepe'deki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi arazisinde yer alır ve 20 Şubat 2020'de açılmıştır. 125 bin metrekare kapalı alanıyla Türkiye'nin en büyük kütüphanesidir. Ancak onu bir ulusal kütüphaneden ayıran şey büyüklüğünden çok çalışma biçimidir: okuma salonları haftanın yedi günü, günün yirmi dört saati açıktır. Ankara'da gece üçte ders çalışacak sessiz bir masa arayan bir öğrenci için bu, kentteki en somut kamusal imkândır.

Basılı koleksiyon beş milyonu aşar. Ayrıntısı şudur: 2 milyon 168 bin kitap ve 25 binden fazla süreli yayına ait 2 milyon 948 bin sayı, toplamda 5 milyon 48 binden fazla basılı kaynak. Bunlar 134 farklı dilde yayınlardır. Buna abonelikle erişilen veri tabanları, elektronik kitaplar ve tezler eklenir; Devlet Arşivleri envanteri de aynı sistem üzerinden taranabildiği için erişilebilir toplam kaynak sayısı 141 milyonu aşar. Salonlar aynı anda beş bin okuyucuyu ağırlayacak biçimde tasarlanmıştır ve sınav dönemlerinde bu kapasitenin nasıl bir ihtiyaca karşılık geldiği kolayca görülür.

Yapı, Selçuklu ve Osmanlı bezeme geleneğinden alınan motiflerle çağdaş bir kütüphane planını birleştirir. Bölümler işleve göre ayrılmıştır. Ana okuma alanı olan Cihannüma Salonu 224 kişiliktir ve raflarında yaklaşık 200 bin kitap bulunur. Nadir Eserler Kütüphanesi 50 bin, Araştırma Kütüphanesi 20 bin ciltlidir. Nasreddin Hoca Çocuk Kütüphanesi beş ile on yaş arasındaki okurlar için 25 bin kitap, Gençlik Kütüphanesi on ile on beş yaş arası için 12 bin kitap barındırır. Süreli Yayınlar Salonu'nda binden fazla dergi ve gazete takip edilebilir. Bunlara Ses ve Görüntü Kütüphanesi ile bir konferans salonu eklenir.

Kesintisiz açık olmak, bir kütüphane için göründüğünden daha büyük bir karardır. Kapıyı gece kapatmayan bir kurum, ısıtmasını, güvenliğini ve personelini de yirmi dört saate göre kurmak zorundadır. Bunun karşılığında ortaya, kentin geri kalanı kapandıktan sonra da açık kalan bir çalışma alanı çıkar: vardiyalı çalışan, gündüz derse giren ya da evinde sessiz bir köşe bulamayan okurlar için gerçek bir fark yaratan şey budur.

Giriş ücretsizdir; kapıda T.C. kimlik kartı, yabancı ziyaretçiler içinse pasaport gösterilir. Yalnızca binayı görmek için gelenlere de açıktır ve bu kötü bir fikir değildir: salonların ölçeği fotoğrafta anlaşılmaz, ancak içeride durunca kavranır. Bölümlerin kendi çalışma saatleri okuma salonlarından farklı olabildiği için, belirli bir koleksiyonu görmeye geliyorsanız o bölümün saatini önceden sormanız işinizi kolaylaştırır.