Rüzgarlı Caddesi

Sokağın basınla kurduğu bağ önce coğrafyayla başladı. Birinci Meclis ve erken Cumhuriyet'in devlet daireleri Ulus'ta toplanmıştı; haberin kaynağına yürüme mesafesinde olmak, gazeteleri ve matbaaları buraya çekti. Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara'da çıkan Hakimiyet-i Milliye ile açılan yayıncılık damarı sonraki on yıllarda çoğaldı. Ulus, Barış, Başkent, Hür Anadolu, Bugün ve Günaydın gibi gazeteler farklı dönemlerde bu hatta yazıldı, dizildi ve basıldı. Matbaaların yanına klişe atölyeleri, kâğıt tedarikçileri, otobüs yazıhaneleri, oteller ve lokantalar da yerleşti. Sokağın altın çağı 1950 ile 1980 arasıdır.

Hafızada kalan yalnız gazete adları değil. Kurşun dizgi makinelerinin gürültüsü, mürekkep kokusu, gece yarısı baskıya yetişme telaşı ve lokantalarda kurulan gayri resmî haber borsası da var. Genç muhabirler mesleği okulda değil, burada ustaların yanında öğrendi; sokağa gazetecilik okulu denmesinin sebebi budur. 1980'den sonra medya düzeni değişti, büyük gazeteler İstanbul merkezli yapılara bağlandı, kent güneye doğru büyüdü ve Rüzgarlı'nın matbaaları birer birer sustu. Sokağın basın merkezi olma dönemi böylece kapandı.

Bugün sokak ticari işlevini sürdürüyor: kırtasiyeler, küçük matbaalar, iş hanları ve esnaf dükkânları. Ziyaretçi için buradaki değer bir anıtı görmek değil, bir mesleğin coğrafyasını yavaş yürümektir. Kapı üstlerindeki eski tabelalara, iş hanı giriş levhalarına ve vitrinlerde duran baskı makinelerine bakın; sokağın geçmişi en çok bu ayrıntılarda okunuyor. Ulus Meydanı, Birinci Meclis binası ve Cumhuriyet Müzesi birkaç dakikalık yürüme mesafesinde olduğu için Rüzgarlı'yı tek başına değil, bir Ulus yürüyüşünün durağı olarak planlamak en verimlisidir.