Kayıp mekan

Fresko Bar

1920'ler

Öteki adları Fresko, Fresko'nun Barı, Fresko'nun Lokantası, Fresko Gazinosu.

Bu mekan bugün yok. Barın ilk yerinde bugün Ulus 100. Yıl Meydanı var. Çankırı Caddesi'ndeki yerin bugünü bilinmiyor.

Jül Fresko'nun işlettiği Fresko'yu Enver Behnan Şapolyo Ankara'nın ilk modern barı sayar. Turan Tanyer'e göre bar önce Millet Bahçesi'ndeydi, sonra Çankırı Caddesi'ne taşındı. Münevver Ayaşlı ilk Cumhuriyet Balosu'nun Fresko'nun barında verildiğini anlatır. Alemdar Yalçın'a göre milletvekili Yahya Kemal meclis dışındaki boş vakitlerini burada geçirirdi.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Tonga 2016 s. 211 barın 1925'te Ulus'ta Çankırı Caddesi'nde açıldığını yazıyor. Tanyer, Ankara Ansiklopedisi 3, Kebikeç 44, 2017, s. 505-506 Fresko Bey'in ilk yerinin Millet Bahçesi'nde olduğunu, sonra Çankırı Caddesi'nde ahırdan bozma bir yerde bar açtığını, 1928'de de Yenişehir'deki Hale Sinema ve Lokantası'na geçtiğini anlatıyor. Erdoğan, Günel ve Narince 2007 barı bugünkü Yüzüncü Yıl Çarşısı'nın yerinde gösteriyor. Tunçer 2014 s. 31 Bankalar Caddesi'nin Ulus'la birleştiği yer diyor. Balcı 2008 s. 59 Kurşunlu'ya dayanarak Karpiç'in yerinin ilk adının Fresko Bar olduğunu yazıyor. Önder 2013 s. 86 barın önce Millet Bahçesi'nde olduğunu, sonra Çankırı Caddesi'ne taşındığını söylüyor.

Haritada göster

Anılarda Fresko Bar

Fresko Bar 1925'te Çankırı Caddesi'nde açıldı. Yahudi kökenli Jül Fresko ve ailesi işletiyordu. Tek katlı, ahşap bir yerdi. Avrupalı artistler numara yapıp dans ederdi.
Tanıklık Enver Behnan Şapolyo, Mustafa Kemal Paşa ve Millî Mücadelenin İç Âlemi, 1967. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 211. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
İlk Cumhuriyet Balosu Fresko'nun barında verildi. Gazi ilk dansı Fransız büyükelçisinin kızıyla yaptı. Fransızlar bu balolara Ankara'nın medenileştiren dansı diyordu.
Tanıklık Münevver Ayaşlı, Hatırlayabildiklerim; Fuat Bayramoğlu, Parlatır 1994 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 211.
Yahya Kemal meclis dışındaki boş vakitlerini Fresko'da geçirirdi. Bir müzisyen orada yeni icat ettiği Şerare adlı çalgıyı saatlerce çalıyordu. Yahya Kemal onun için bir hiciv dörtlüğü söyledi.
Tanıklık Alemdar Yalçın, Yahya Kemal'in Milletvekilliği ve Ankara Günleri, 1985. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 212.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Bar 1925'te Çankırı Caddesi'nde açıldı. Tanyer ve Önder bir İngiliz raporunda Fresko'nun 1924'te var olduğunu aktarıyor. Tanyer'e göre Fresko Bey 1923'te gelmişti ve Çankırı Caddesi'ne sonradan taşındı.
Bar 1930'larda altın çağını yaşadı ve rakipleriyle başa çıkamayıp kapandı. Tanyer'e göre Fresko 1928'de Çankırı Caddesi'nden ayrılmış, 1929'da iflas etmişti.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Eski Sayıştay Binası · Mimari · yaklaşık 100 m
I. TBMM Binası (Kurtuluş Savaşı Müzesi) · Müze · yaklaşık 110 m
Ali Uzun Şekercilik · Gastronomi · yaklaşık 110 m
Ulus Zafer Anıtı · Tarihi · yaklaşık 120 m

Kaynakça

Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git
Demet Önder. Changing geography of urban leisure: The case of Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
Dedekargınoğlu, Cem. Erken Cumhuriyet Ankara’sında Bir Kamusal Mekân: Millet Bahçesi. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 7(2), s. 355-374. DOI: 10.5505/jas.2019.47450. 2019. Kaynağa git
Ayhan Koçyiğit, Elif Selena. Ulus Meydanı’nın Hikâyesi: Oluşum, Dönüşüm ve Değişim. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 7(1), s. 27-73. DOI: 10.5505/jas.2019.82905. 2019. Kaynağa git
Zeynep Dikici Şen. Erken Cumhuriyet Dönemi'nde başkentte modernleşme, eğlence hayatı ve Ankara Palas. Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı. 2019. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 16 Ekim 2026.

Fresko Bar

1920'ler

Öteki adları Fresko, Fresko'nun Barı, Fresko'nun Lokantası, Fresko Gazinosu.

Bu mekan bugün yok. Barın ilk yerinde bugün Ulus 100. Yıl Meydanı var. Çankırı Caddesi'ndeki yerin bugünü bilinmiyor.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Anılarda Fresko Bar

Fresko Bar 1925'te Çankırı Caddesi'nde açıldı. Yahudi kökenli Jül Fresko ve ailesi işletiyordu. Tek katlı, ahşap bir yerdi. Avrupalı artistler numara yapıp dans ederdi.

Tanıklık Enver Behnan Şapolyo, Mustafa Kemal Paşa ve Millî Mücadelenin İç Âlemi, 1967. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 211. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.

İlk Cumhuriyet Balosu Fresko'nun barında verildi. Gazi ilk dansı Fransız büyükelçisinin kızıyla yaptı. Fransızlar bu balolara Ankara'nın medenileştiren dansı diyordu.

Tanıklık Münevver Ayaşlı, Hatırlayabildiklerim; Fuat Bayramoğlu, Parlatır 1994 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 211.

Yahya Kemal meclis dışındaki boş vakitlerini Fresko'da geçirirdi. Bir müzisyen orada yeni icat ettiği Şerare adlı çalgıyı saatlerce çalıyordu. Yahya Kemal onun için bir hiciv dörtlüğü söyledi.

Tanıklık Alemdar Yalçın, Yahya Kemal'in Milletvekilliği ve Ankara Günleri, 1985. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 212.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Bar 1925'te Çankırı Caddesi'nde açıldı. Tanyer ve Önder bir İngiliz raporunda Fresko'nun 1924'te var olduğunu aktarıyor. Tanyer'e göre Fresko Bey 1923'te gelmişti ve Çankırı Caddesi'ne sonradan taşındı.

Bar 1930'larda altın çağını yaşadı ve rakipleriyle başa çıkamayıp kapandı. Tanyer'e göre Fresko 1928'de Çankırı Caddesi'nden ayrılmış, 1929'da iflas etmişti.

Kaynakça

Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git

Demet Önder. Changing geography of urban leisure: The case of Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git

Dedekargınoğlu, Cem. Erken Cumhuriyet Ankara’sında Bir Kamusal Mekân: Millet Bahçesi. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 7(2), s. 355-374. DOI: 10.5505/jas.2019.47450. 2019. Kaynağa git

Ayhan Koçyiğit, Elif Selena. Ulus Meydanı’nın Hikâyesi: Oluşum, Dönüşüm ve Değişim. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 7(1), s. 27-73. DOI: 10.5505/jas.2019.82905. 2019. Kaynağa git

Zeynep Dikici Şen. Erken Cumhuriyet Dönemi'nde başkentte modernleşme, eğlence hayatı ve Ankara Palas. Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı. 2019. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 16 Ekim 2026.