Kayıp mekan
Hale Gazinosu
1920'ler-1929
Öteki adları Hale Lokantası, Hale Bahçesi, Zabitan Yurdu.
Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün Sıhhiye Orduevi var.
Hale Gazinosu Yenişehir'de bugünkü Sıhhiye Orduevi'nin yerindeydi. Turan Tanyer'e göre gazinoyu Ulus'taki Fresko Bar'ın da sahibi olan Jül Fresko işletiyordu. VEKAM arşivindeki 1926 tarihli bir fotoğraf gazinonun önünü ve fıskiyeli havuzunu gösterir. Tanyer'in aktardığı gazete ilanlarına göre salonda 15 Nisan 1929'da film gösterimleri başladı, bu salon Yenişehir'in ilk sinemasıydı. Fresko'nun iflasıyla gazino kapandı, Milli Müdafaa Vekaleti 1929'da binayı Zabitan Yurdu yapmak için satın aldı. Bina sonra yıkıldı, yerine bugünkü Orduevi yapıldı.
Nerede
Haritadaki nokta binanın kendisini gösteriyor.
Tanyer 2018 s. 431 ve Tanyer 2024 s. 170 gazinoyu Yenişehir'de, bugün Orduevi'nin bulunduğu yerde verir. Medin 2017 s. 367 bir sözlü tarih tanığına dayanarak aynı yeri anlatır. Kul Harmankaya ve Güçhan 2023 bu yeri Atatürk Bulvarı ile Necatibey Caddesi'nin birleştiği nokta diye tarif eder. Birik 2024 s. 31 bir dönem fotoğrafının altında Zafer Meydanı'nın karşısında, bugün Orduevi'nin bulunduğu yerde Zabitan Yurdu ve Hale Gazinosu yazar.
Anılarda Hale Gazinosu
Çapraz Delikanlı romanında Hale Gazinosu'nda sosyeteye içkili ve danslı tedanslar, dinedanslar verilir.
Edebi eserden. Aka Gündüz, Çapraz Delikanlı. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 350.
Kaynakların ayrıştığı yerler
- Salon sinemasının açılış yılı kaynaklarda farklı. Tanyer dönemin ilanlarına dayanarak 15 Nisan 1929 der. Burak Medin'in görüştüğü bir tanık 1928 der, Taşkıran da 1928'de Hale Bahçesi'nde bir yazlık sinema açılacağı haberini aktarır. İki tarih ayrı salonları anlatıyor olabilir.
- Yerine yapılan Orduevi'nin mimarı kaynaklarda farklı. Tanyer Ernst A. Egli, Uzgören Clemens Holzmeister der.
Yakında bugün görebileceğin yerler
- Mareşal Atatürk Anıtı ve Zafer Meydanı · Tarihi · yaklaşık 110 m
- Zafer Çarşısı Sahafları · Edebiyat · yaklaşık 120 m
- Hitit Güneş Kursu Anıtı · Tarihi · yaklaşık 150 m
- Eski Sağlık Bakanlığı Binası · Mimari · yaklaşık 190 m
Kaynakça
- Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 5. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 46 (2018), s. 427 vd. 2018. Kaynağa git
- Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 11. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 58 (2024), s. 153 vd. 2024. Kaynağa git
- Burak Medin. Değişen Sinema Seyir Kültürünü Sözlü, Yazılı ve Elektronik Kültür Bağlamında Anlamak. Selçuk İletişim, 10(1), 357-386. 2017. Kaynağa git
- Melih Birik. Ankara Kent ve Bellek Atölyesi: Atatürk Bulvarı’nda Kavramlar Üzerinden Değişim ve Dönüşüm. Koç Üniversitesi Yayınları / VEKAM, VEKAM Yayın No 76, 160 s., ISBN 978-625-6230-44-6. 2024. Kaynağa git
- Günce Uzgören. Conservation of Architectural Heritage in Atatürk Boulevard in Ankara. ODTÜ, Kültürel Mirası Koruma yüksek lisans tezi. 2019. Kaynağa git
- Özlem Makbule Taşkıran. Atatürk Döneminde Ankara'da günlük yaşam. Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
- Hatice Gündoğan. Atatürk Devri Türk edebiyatında edebî çevre ve konu olarak Ankara (1920-1938). Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 18 Ekim 2026.