Kayıp mekan
Kalem Meyhanesi
1960'lar-1970
Öteki adları Kalem, Kalem Lokantası, Kalem Restaurant.
Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün ne olduğunu kaynaklardan çıkaramadık.
Gazeteci ve yazar Mehmed Kemal, Bayındırlık Bakanlığı'ndaki görevinden alınınca Kızılay'da Bayındır Sokak'ta Kalem adlı bir meyhane açtı. Yeditepe dergisine verdiği ilanda önce midelere, sonra kafalara hitap edeceğini yazdı. Pulsuz Tavla'da anlattığına göre duvarları Balaban, Duran Karaca ve Orhan Peker'in resimleriyle doluydu. Kalem 1970'te kapandı.
Nerede
Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.
Tonga 2016 s. 241 Kızılay'da Bayındır Sokak'ta, kahveden bozma bir yer der. Resuloğlu 2011 PDF s. 276'daki sözlü tarih görüşmesinde bir tanık 1967'ye kadar İnkılap Sokak'ta oturduklarını, bir arkalarında tarihi Kalem Lokantası olduğunu söyler. Bayındır Sokak İnkılap Sokak'ın hemen doğusundaki paralel sokak.
Anılarda Kalem Meyhanesi
Mehmed Kemal 1965 seçimlerinden sonra Bayındırlık Bakanlığı'ndaki müşavirliğinden çıkarıldı. Geçinmek için Bayındır Sokak'ta bir meyhane açtı. Yeditepe'ye verdiği ilanda önce midelere, sonra kafalara hitap edeceğini yazdı.
Tanıklık Mehmed Kemal, Kalem Restaurant Bildirisi, Yeditepe, Ağustos 1966. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 241-242.
Duvarları Balaban, Duran Karaca ve Orhan Peker resimlerle doldurdu. Gelen yazarlar duvarlara kendi cümlelerini yazdı. Mermer giriş duvarına Celal Vardar'ın Kalem şiiri yazıldı.
Romandan. Tanıklık Mehmed Kemal, Pulsuz Tavla, 1984. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 242.
Mehmed Kemal Kalem'i 1970'te kapattı. Lokantadan para kazanmadığını söylüyor. Para, meyhaneyi anlattığı Pulsuz Tavla romanının tefrikasından geldi.
Tanıklık Mehmed Kemal, B. Ay ile söyleşi, Varlık, Mayıs 1970. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 243.
Kaynakların ayrıştığı yerler
- Meyhane 1965'te açıldı. Tonga 1965 der. Ama ilan Ağustos 1966 tarihli ve görevden alınmanın 1965 seçimlerinden sonra olduğunu, lokantanın şimdi açıldığını söylüyor. Bu durumda açılış 1966'ya da kayabilir. Tonga s. 242'de ayrıca yedi yıl süren bir devamdan söz ediyor, bu da 1965-1970 ile uyuşmuyor.
Yakında bugün görebileceğin yerler
- Sakarya Caddesi · Kültürel Miras · yaklaşık 100 m
- SSK İşhanı (Kızılay) · Tarihi · yaklaşık 110 m
- Kızılay Meydanı · Tarihi · yaklaşık 290 m
- Emek İşhanı · Mimari · yaklaşık 290 m
Kaynakça
- Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git
Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 16 Ekim 2026.