🎞️Sokakta 1 Saat · Yenişehir

Taş Mektep. Ankara İdadisi için yapılan bina Cumhuriyet'in ilk yıllarında Ankara Erkek Lisesi'ydi.

Ahmet Hamdi Tanpınar burada edebiyat öğretmenliği yaptı. Ahmet Muhip Dıranas onun ilk dersini hiç unutmadı. Sınıfın penceresi o zaman deve dikenli bir tarlaya bakıyordu. Tanpınar kırk beş dakika boyunca yalnız Jokonda'nın ellerini anlattı.

Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet bu okulda arkadaş oldu. Okul kooperatifinin parasıyla Sesimiz adlı bir dergi çıkardılar.

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin arkasındaki eski Yüksek İhtisas Hastanesi alanına bakın. Okulun binası 1947'de yıkıldı, yerine Numune Hastanesi'nin bir pavyonu yapıldı. O pavyon sonradan Yüksek İhtisas Hastanesi oldu.

Ankara Sineması. Sıhhiye'de Necatibey Caddesi'nin bulvarla kesiştiği köşede, 1940'ların ortasında açıldı.

Nurullah Ataç Ocak 1954'te Arzu Tramvayı'nı izlemek için buraya geldi. Günce'sine göre İngilizce bilmediği için altyazıları yetersiz buldu ve sıkıldı. Bir iki gün sonra filmi yeniden izledi. "Sevdim, çok sevdim o filmi" diye yazdı.

Necatibey Caddesi ile Atatürk Bulvarı'nın köşesinde, Orduevi'nin karşısında durun. Sinema 12 Eylül'den hemen sonra yıkıldı, yerine bir iş merkezi yapıldı. Hangi bina olduğunu kaynaklar söylemiyor.

Cemil Eren'in atölyesi. Ressam Cemil Eren 1950'lerde Zafer Meydanı'nın köşesindeki Adil Han'da bir atölye kurdu.

Erhan Bener'in Eren'i anlattığı romana göre ucuz kiralı atölye kısa sürede ressamların, müzisyenlerin ve yazarların uğrak yeri oldu. Romanda Eren odayı 1954 başında arkadaşı İrfan'la kiralar. Eren kendi yazısında atölyeyi ellili yılların ikinci yarısına koyar.

Adil Han'ın önünde durun. Bina ayakta, içindeki Kitapçılar Çarşısı'nda bugün sahaflar var.

Körfez Lokantası. 1972'den 2002'ye kadar Bayındır Sokak'taki iki katlı eski bir evdeydi.

Ev 1930'ların başında Eşref Özand'ın yaptırdığı bir konuttu. Yavuz İşcen'e göre lokanta sobayla ısınırdı, pencereleri perdesiz, zemini mozaikti. Adalet Ağaoğlu günlüklerinde burayı yazar çizer takımının bohemlik taslayınca gittiği yer diye anar.

Bayındır Sokak'ta durun. Ev bugün yok. 2002'de yerine bir iş merkezi yapılması planlanıyordu.

Kalem Meyhanesi ve Missuri Lokantası. Bayındır Sokak ile Sakarya Caddesi'nde birkaç adım arayla iki yazar sofrası vardı.

Mehmed Kemal 1965 seçimlerinden sonra Bayındırlık Bakanlığı'ndaki görevinden çıkarıldı. Geçinmek için Bayındır Sokak'ta Kalem adlı bir meyhane açtı. Yeditepe'ye verdiği ilanda önce midelere, sonra kafalara hitap edeceğini yazdı. Kalem 1970'te kapandı.

Missuri 1949'da Sakarya Caddesi'nde açıldı ve adını Missouri zırhlısından aldı. Tevfik Akdağ'a göre bahçe içinde tipik bir Yenişehir eviydi. Amerikan adına tepki duyan Mavi dergisinin genç yazarları buraya Mor Salkım Meyhanesi dedi. Yazın arka bahçede mor salkımların altında otururlardı.

Sakarya Caddesi'nde, Selanik Caddesi'ni geçip Mithatpaşa'ya varmadan durun. İki yerin de bugün ne olduğunu kaynaklardan çıkaramadık.

Buket Meyhanesi. Ziya Gökalp Caddesi ile Selanik Caddesi'nin köşesinde bahçeli bir lokanta ve meyhaneydi.

Turan Tanyer'e göre 1945'in son günlerinde açıldı. Bahçe duvarının demirlerini saran sarmaşıklar müşterileri caddenin kalabalığından ayırırdı. Ahmet Oktay, Cahit Sıtkı'yı son yıllarında burada sık sık görürdü. Şair beyaz örtülü masada, arkadaşları gelene kadar kadehiyle baş başa dalgın otururdu.

Edip Cansever 1949'da askerlik için Ankara'daydı. İzinli olduğu cumartesi akşamları Buket'e giderdi. Cahit Sıtkı'yı ve Orhan Veli'yi yakından görmek istiyordu.

Köşede durun. Cüneyt Arcayürek'e göre yapı 1950'lerin sonuna doğru yıkıldı. Yerine önce bir otel, sonra bir mağaza yapıldı.

Süreyya Pavyonu ve Ulus Sineması. İkisi de Kızılay'daki Soysal Apartmanı'ndaydı.

Ulus Sineması 20 Ocak 1939'da apartmanın Ziya Gökalp Caddesi'ne bakan blokunda açıldı. Turan Tanyer onu Yenişehir'in ilk sineması sayar. Nurullah Ataç 28 Aralık 1954'te burada Yanık Kalpler'i izledi. Günce'sine birçok yerini soluğunu tutarak seyrettiğini yazdı.

Süreyya Pavyonu 1943'te apartmanın altındaki eski bir depoda açıldı. İşletmecisi Karpiç'in yanında yetişen Süreyya Bey'di. Elçilikler ziyafetlerini burada verirdi. Beki L. Bahar'ın anlattığına göre Ankara sosyetesi gece geç saatte buraya gelip işkembe çorbası içerdi.

Atatürk Bulvarı ile Ziya Gökalp Caddesi'nin köşesinde durun. Apartmanın yıkımına 1968'de başlandı. Bulvar köşesinde bugün bir banka binası, arkasında Soysal İş Hanı ve Çarşısı var.

Saatçi Musa'nın dükkanı. Musa Çağıl'ın on altı metrekarelik saatçi dükkanı 1960'ların başından 1980'e kadar bir sohbet yeriydi.

Sezai Karakoç, Nuri Pakdil, Cahit Zarifoğlu ve Rasim Özdenören buraya gelenler arasındaydı. Mehmet Aycı onu kendi saatçi dükkanının şeyhi diye anlatır.

İzmir 2 Caddesi'ndeki Turtes İş Hanı'nın önünde durun. Han ayakta, dükkanın içerideki yeri bilinmiyor.

Rüyam Lokantası. Yüksel Caddesi 5 numaradaydı, karşısında Mülkiyeliler Birliği vardı.

Muzaffer Buyrukçu'ya göre Mehmed Kemal, Kalem'i kapatınca Ankara'daki yazarlar daha çok burada toplanmaya başladı. Turan Tanyer lokantanın yazın bir bahçesi olduğunu yazar.

Yüksel Caddesi'nde Rüyam İş Merkezi'nin önünde durun. Lokantanın yerine yapılan iş hanı onun adını taşıyor.

Mahmut Dikerdem'in evi. Diplomat Mahmut Dikerdem'in Selanik Caddesi'ndeki evinde zaman zaman yazarlar toplanırdı.

Dikerdem'in anlattığına göre Orhan Veli'nin son dergisi Yaprak'ı çıkarma kararı 1948 sonlarına doğru bu evde alındı. Derginin parasını büyük ölçüde Dikerdem verdi. Abdullah Acehan'a göre ilk görüşmeler gazeteci ve çevirmen Erol Güney'in evinde yapılmıştı. O evin yeri hiçbir kaynakta geçmiyor.

Selanik Caddesi'nde durun. Dikerdem'in evinin hangi bina olduğunu bilmiyoruz.

Ozansoyların evi. Faik Âli Ozansoy ile oğlu Munis Faik'in Yenişehir'deki evi Konur Sokak'taydı.

Taha Toros her gün bürodan çıkınca buraya uğrardı. Beş çayından sonra akşam yediye kadar konken oynanırdı. Hisar dergisinin yazı kurulu ilk yıllarında her pazar bu evde toplanırdı. Munis Faik Fransa'dan getirdiği albümleri açar, dergi için resim seçilirdi. Faik Âli hece ile yazılmış şiirler okununca dayanamaz, odasına çekilirdi.

Konur Sokak'ta durun. Kaynaklardaki adres Konur Sokak ile Selanik Caddesi'ni birlikte veriyor. İki yol bugün birbirine paralel, bu yüzden evin yeri tek bir noktaya oturmuyor. Yürüyüş burada biter. Kızılay rotasının Konur Sokak durağı da bu sokakta.