Kocatepe Camii
Kocatepe Camii, Kızılay'ın güneydoğusundaki tepede yükselen ve şehrin pek çok yerinden görülebilen dört minaresiyle Ankara'nın en büyük ibadet yapısıdır. Yirmi yılı aşan inşa süreci, öncesindeki tartışmalar ve altına yerleştirilen sıra dışı program, onu yalnızca bir cami değil, Cumhuriyet Ankara'sının kendi mimari tercihlerini yüksek sesle tartıştığı bir alan hâline getirir. Bugün hem ibadet mekânı hem de şehrin en tanınan silueti olarak çalışıyor.
Hikâye 1940'lara uzanır. 1944'te Ahmet Hamdi Akseki öncülüğünde bir cami yaptırma teşkilatı kuruldu ve bir yarışma açıldı, ancak Güvenlik Anıtı'nın bulunduğu parka yapılması düşünülen proje uygulanmadan bırakıldı. 1957'de yeni bir proje hazırlandı; caminin yeri, dönemin başbakanı Adnan Menderes'in bizzat ilgilenmesiyle Ankara'ya hâkim bir tepe olan Kocatepe olarak belirlendi. Seçilen tepe Sıhhiye'den yükselen Mithatpaşa Caddesi'nin ucundaydı. Böylece cami Sıhhiye'den bakıldığında caddenin bitiş noktasında görünecekti. Sıradaki proje Vedat Dalokay'ın kabuk kubbeli, taşıyıcısı görünmeyen tasarımıydı ve temeli 1963'te atıldı. Bu, döneminin en cesur cami tasarımlarından biriydi ve tam bu yüzden yürümedi: sistem çağına göre fazla yeniydi, Ankara'da aynı sistemle yapılan bir spor salonunun çökmesi de vazgeçme kararını kesinleştirdi. Yeni bir yarışmaya gidildi ve kazanan proje, klasik Osmanlı cami şemasını modern yapım teknikleriyle yeniden kuran Hüsrev Tayla ile Fatin Uluengin'e ait oldu.
İnşaat 30 Ekim 1967'de yeniden başladı. Kaba inşaat 1981'de bitti, yapı ancak 28 Ağustos 1987'de ibadete açıldı; yani cami, ilk projesinin çizildiği kuşaktan sonraki kuşağa teslim edildi. Kare planlı harim 56,30 metreye 56,30 metredir, iç yüksekliği 44,85 metreyi bulur. Merkezî kubbeyi dört fil ayağı ile dört yarım kubbe taşır; ayakların çapı klasik örneklerdeki beş metre yerine 3,10 metrede tutulmuştur. Yirmi altı kubbeli revakla çevrili avlu ise 57 metreye 38 metredir. Üçer şerefeli dört minare 88 metredir ve şerefelere merdivenin yanı sıra asansörle de çıkılabilir. İç mekânda çini, mermer, altın varak ve hat bir arada kullanıldı; ana kubbe ile mihrap yazıları Hamit Aytaç'ın, kalan yazılar Mahmut Öncü'nün elinden çıktı.
Caminin yüksek bir platform üzerinde durduğunu ve platformun altının boş bırakılmadığını fark etmemek zor: alt katta kütüphane, konferans salonu, gasilhane, idari birimler, otopark ve bir ticaret merkezi yer alır. Cami ibadete açıktır ve giriş ücretsizdir; ziyaret için namaz vakitlerinin, özellikle de cuma öğle saatlerinin dışını seçmek hem size hem cemaate rahat eder. Ayakkabılar girişte çıkarılır, kadın ziyaretçilerin başlarını örtmesi beklenir. Avludan şehre bakan manzara, yapının Ankara içindeki yerini anlatması bakımından iç mekân kadar öğreticidir.
Bu çevrede artık olmayan mekanlar
Edebiyat tarihinde adı geçen, bugün yerinde olmayan yerler. Haritada iz halkasıyla duruyorlar.
- Kızılırmak Sineması · 1960-2024 · yaklaşık 270 m
- Ozansoyların evi · 1930'lar-1950'ler · yaklaşık 330 m
Ziyaret bilgileri
- Giriş
- Giriş ücretsiz; ibadet mekânı olduğu için bilet uygulaması yok.
Nasıl gidilir
Kızılay metro ve Ankaray durağından güneydoğuya doğru yokuş yukarı 10 ila 15 dakikalık yürüyüş yeterli. Atatürk Bulvarı üzerinden geçen otobüslerin çoğu Kızılay'a bırakır; caminin altında otopark var.
- İlçe
- Çankaya
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu 710 m
- En yakın raylı istasyon
- Kızılay (M1, M2, M4 ve A1 Ankaray), kuş uçuşu 710 m
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Biliyor musunuz
- 1.Bugünkü yapıdan önce Vedat Dalokay'ın kabuk kubbeli projesinin temeli 1963'te atılmıştı; sistem çağına göre fazla yeni bulundu ve aynı sistemle yapılan bir spor salonunun çökmesi üzerine projeden vazgeçildi.
- 2.Üçer şerefeli dört minarenin her biri 88 metre; şerefelere merdivenin yanı sıra asansörle de çıkılıyor.
- 3.Merkezî kubbeyi taşıyan fil ayaklarının çapı, klasik Osmanlı örneklerindeki beş metre yerine 3,10 metrede tutularak iç mekân ferahlatıldı.
Ziyaretçi ipuçları
- •Namaz vakitlerine denk gelmemeye çalışın; cuma öğle saatleri ziyaret için en yoğun zaman.
- •Ayakkabılar girişte çıkarılıyor, kadın ziyaretçilerden başlarını örtmeleri bekleniyor; ince bir şal çantada işe yarar.
- •Caminin altında otopark var, Kızılay sokaklarında yer aramaktan iyidir.
- •Fotoğraf için avlu ve dış revaklar iç mekândan daha rahat; içeride ibadet edenleri kadraja almamaya dikkat edin.
Sık sorulanlar
- Kocatepe Camii kaç kişilik?
- Güvenilir bir rakam veremiyoruz. Gezi sitelerinde 20 bin ve 24 bin gibi sayılar dolaşıyor, ancak baktığımız başvuru kaynaklarında, TDV İslâm Ansiklopedisi'nin Kocatepe Camii maddesi dahil, bir kapasite rakamı verilmiyor. Kesin olan, Ankara'nın en büyük kapasiteli camisi olduğu.
- Kocatepe Camii Sincan'da mı?
- Hayır. Kocatepe Camii Çankaya'da, Kızılay'ın hemen güneydoğusundaki Kocatepe'dedir. Sincan'daki camilerle karıştırılıyor; iki nokta arasında şehri boydan boya geçen bir mesafe var.
- Turistler girebilir mi, ücret var mı?
- Girilebilir ve giriş ücretsizdir. Cami ibadete açık olduğu için ziyaret namaz vakitlerinin dışında yapılır; kıyafet kuralları diğer camilerdeki gibidir.
- Caminin altında gerçekten alışveriş merkezi var mı?
- Var. Yapı yüksek bir platform üzerine oturuyor ve alt katında kütüphane, konferans salonu, gasilhane, idari birimler, otopark ile bir ticaret merkezi bulunuyor.
- Türkiye'nin en büyük camisi mi?
- Ankara'nın en büyüğü, ama Türkiye'nin değil. İstanbul'daki Büyük Çamlıca Camii kapasite bakımından daha büyük.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Milli Eğitim Bakanlığı Binası
Güvenpark'ın bitişiğinde, 1962 yarışmasıyla seçilen projeye göre yapılan bakanlık binası. Mimarları Yılmaz Sanlı, Yılmaz Tuncer, Vedat Özsan ve Güner Acar.
MimariEmek İşhanı
Kızılay Meydanı'nın 70 metreyi aşan silueti: Türkiye'nin ilk gökdeleni sayılan ve ilk cam giydirme cepheli iş hanı.
MimariSoysal Pasajı
Kızılay'da Soysal Apartmanı'nın yerinde 1970'lerin başında açılan çarşı ve iş hanı. Mimarları Demirtaş Kamçıl ile Rahmi Bediz, seramikleri Ülkü Bora'nın.
MimariBüyük Ankara Oteli
Marc Saugey ile Yüksel Okan'ın tasarladığı otel 1960'ların ortasında Meclis'in karşısında tamamlandı. Uzun yıllar politikacıların buluşma yeri oldu.
MimariYapı Kredi Bankası Kızılay Binası
Kızılay Meydanı'nda Soysal Apartmanı'nın yerinde 1970'lerin başında tamamlanan banka binası. Özgün alüminyum güneş kırıcılı cephesi 1990'ların başında değiştirildi.
Mimariİnkılap Pasajı
Kızılay'da İnkılap Sokak'taki İnkılap Apartmanı'nın altında 1969'da açılan pasaj. Bodrumunda matbaacılar, üst katlarında barlar var.
Bu sayfa son olarak 21 Ekim 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: islamansiklopedisi.org.tr, tr.wikipedia.org
Konum verisi © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansıyla.
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.