Kayıp mekan
Süreyya Pavyonu
1943-1960'lar
Öteki adları Süreyya, Süreyya Gece Kulübü, Süreyya Gazinosu, Ali Ercan ve Şeriki deposu.
Bu mekan bugün yok. Soysal Apartmanı bugün yok. Yerinde bir banka binası ile Soysal İş Hanı ve Çarşısı var.
Süreyya Pavyonu 1943'te Kızılay'da Soysal Apartmanı'nın altındaki eski bir depoda açıldı. İşletmecisi Karpiç'in yanında yetişen Süreyya Bey'di, asıl adı Serj Homyakof'tu. Beki L. Bahar'ın anlattığına göre Ankara sosyetesi gece geç saatte buraya gelip işkembe çorbası içerdi. Apartmanın yıkımına 1968'de başlandı. Yerinde bugün Soysal İş Hanı ve bulvar köşesinde bir banka binası var.
Nerede
Haritadaki nokta binanın kendisini gösteriyor.
Tunçel 2021 s. 31 Bahar 2003'e dayanarak Soysal Apartmanı'nın bodrum katında, bugün Yapı Kredi Yayınlarının satıldığı yerde diyor. Tunçel s. 25 Bahar 2010'dan Kızılay'daki Ali Ercan ve Şeriki acentesinin altındaki depoyu aktarıyor. Tanyer 2011 s. 240 Ragıp Soysal'ın apartmanını Atatürk Bulvarı ile Kâzım Özalp Caddesi'nin kesiştiği sol köşede gösteriyor, Nimet Arzık'a göre kulübün yeri apartmanın kömürlüğüydü. Altan 2019 s. 45 Soysal Apartmanı'nı Emek İş Hanı'nın karşısında, Atatürk Bulvarı ile Ziya Gökalp Caddesi'nin köşe parselinde gösteriyor. SMB envanteri adresi Atatürk Bulvarı 93 olarak veriyor.
Anılarda Süreyya Pavyonu
Babanın Ankara şubesi Kızılay'da altında deposu olan lüks bir mağazaydı. Tabelaya Yahudi adı koymaktan çekinildi ve Ali Ercan ve Şeriki yazıldı. Savaşta boşalan depo önce züccaciye, sonra Vali Tandoğan'ın isteğiyle Süreyya Pavyonu oldu.
Tanıklık Beki L. Bahar, Bir Zamanlar Çıfıt Çarşısı, 2010; Ayşe Ulusoy Tunçel 2021 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Ayşe Ulusoy Tunçel, 2021, s. 25. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
Süreyya Pavyonu'nu eskiden Karpiç'in şef garsonu olan Süreyya Bey işletiyordu. Asıl adı Sergey'di. Elçilikler ziyafetlerini burada verirdi.
Tanıklık Beki L. Bahar, Efsaneden Tarihe Ankara Yahudileri, 2003; Tunçel 2021 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Ayşe Ulusoy Tunçel, 2021, s. 31.
Ankara sosyetesi Süreyya'ya geç vakit gelip işkembe çorbası içmeyi âdet edinmişti. İşkembe Sakarya Caddesi'ndeki İşkembe Çorba Aşevi'nden alınıp Süreyya'nın elinde terbiye edilirdi.
Tanıklık Beki L. Bahar, Efsaneden Tarihe Ankara Yahudileri, 2003; Tunçel 2021 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Ayşe Ulusoy Tunçel, 2021, s. 31.
Kaynakların ayrıştığı yerler
- Pavyon Vali Tandoğan'ın isteğiyle açıldı. Nimet Arzık'a göre Süreyya'ya yer bulmasını Hariciye Vekili Numan Menemencioğlu çevresi söyledi ve destek verdi.
- Kulüp 1964'te kapandı. Tunçel ve Tanyer 2006 1964 diyor, Şenyapılı 1966 diyor. Tanyer 2011 Süreyya Bey'in kulübü kapatıp 1966'da İstanbul'a taşındığını yazıyor ve 1963 diyen Tavşanoğlu'yu yanlış buluyor.
Yakında bugün görebileceğin yerler
- Kızılay Meydanı · Tarihi · yaklaşık 50 m
- Emek İşhanı · Mimari · yaklaşık 110 m
- Sakarya Caddesi · Kültürel Miras · yaklaşık 140 m
- SSK İşhanı (Kızılay) · Tarihi · yaklaşık 140 m
Kaynakça
- Tanyer, Turan. Ankara'da yalnız ve yalnız Süreyya Var. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 31 (2011). 2011. Kaynağa git
- Ayşe Ulusoy Tunçel. Beki L. Bahar'ın Eserlerinde Ankara. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 5(1), Nisan 2021, s. 22-39. 2021. Kaynağa git
- T. Elvan Altan. Ankara’da İz Bırakan Mimarlar 1: Demirtaş Kamçıl - Rahmi Bediz. Koç Üniversitesi VEKAM, Ankara’da İz Bırakan Mimarlar Dizisi I, Ankara, 198 s., ISBN 978-605-9388-15-3. 2019. Kaynağa git
- Selen Sarıkulak. Changing identity of public spaces: Güven Park in Ankara. Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir Planlama Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
- Turan Tanyer. Cumhuriyet Dönemi Ankara’sının Sosyal Hayatından Sahneler. VEKAM, 46 s., ISBN 975-7078-33-6. İngilizcesi Scenes from the Social Life of Ankara during the Early Republican Period. 2006. Kaynağa git
- Tansı Şenyapılı (derleyen). Cumhuriyet’in Ankara’sı. ODTÜ Yayıncılık (ODTÜ Geliştirme Vakfı), Ankara, 403 s., ISBN 975706498X. 2005. Kaynağa git
Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 16 Ekim 2026.