Klemens
OkulYeniİçeriklerTestlerEtkinliklerAnkaraHaritaAnkaraHakkımızda
Giriş YapBültene Katıl
Kültür Haritası
MimariCumhuriyet

Tarihi Ankara Garı

Tarihi Ankara Garı, Altındağ ilçesinde, Hacı Bayram Mahallesi'nde, Ulus'un batı ucunda durur. Mimar Şekip Akalın'ın tasarladığı bina 30 Ekim 1937'de, Cumhuriyet Bayramı'nın ertesi günü hizmete girdi ve yalnızca bir tren istasyonu değil, yeni başkentin karşılama kapısı olarak kurgulandı. Ankara'ya trenle gelen bir yolcunun Cumhuriyet'le ilk karşılaşması bu holde gerçekleşiyordu. Bina bugün de erken Cumhuriyet mimarisinin en görünür ve hâlâ en çok kullanılan yapılarından biridir.

Altındağ, AnkaraGar binasına giriş serbest, bilet gerekmezyaklaşık 30 dakika (alandaki müzelerle birlikte 1,5 saat)Yol Tarifi AlAdıyla Google Haritalar'da ara
Tarihi Ankara Garı, Mimari
Fotoğraf: A.Savin (FAL), Wikimedia Commons

Ankara'nın ilk istasyonu çok daha eskidir: Anadolu demiryolunu işleten şirketin yaptırdığı yapı 31 Aralık 1892'de hizmete girmişti. Kent başkent ilan edildikten sonra nüfus ve trafik bu küçük istasyonu hızla aştı. Yeni garın temeli 3 Kasım 1935'te atıldı ve inşaat iki yıla yakın bir sürede tamamlandı. Gar uzun yıllar boyunca yalnızca ulaşımın değil, resmi karşılama törenlerinin ve devlet konuklarının da sahnesi oldu; bir ülkenin kendini nasıl gösterdiğini anlamak isteyen için bu hol iyi bir başlangıçtır.

Yapının mimari dili Art Deco'dur. Yatay çizgiler, ölçülü geometrik süslemeler ve taş kaplamalar, dönemin modernleşme dilinin abartısız bir uygulamasıdır. Ortadaki büyük bekleme holü, ön ve arka cephedeki geniş pencerelerden gelen ışıkla aydınlanır: kapalı ama ferah, anıtsal ama gösterişsiz bir iç mekân. Gösteriş yerine oran ve ışıkla çalışan bir mimarlıktır bu.

Holde durup çevrenize bakmaya değer. Bir gar binası, mimarlığın en zor işlerinden birini üstlenir: aynı anda hem geçilecek hem beklenecek bir yer olmak zorundadır. Ankara Garı bunu, insanı ezmeden yükselen bir tavan ve gün ışığını içeri alan geniş açıklıklarla çözer. Yolcunun adımını hızlandıran değil, bir an durduran bir mekândır; seksen yılı aşkın süredir aynı işi görmesinin sebebi de budur.

Gar, Başkentray ve yüksek hızlı tren çalışmaları için 11 Temmuz 2016'da kısmen kapatıldı ve yenilenerek 12 Nisan 2018'de tekrar hizmete girdi. Bugün yüksek hızlı trenler bitişikteki yeni terminalden kalkarken, ana hat ve bölgesel seferler hâlâ tarihi binadan hareket eder; yani yapı bir anıt değil, çalışan bir gardır. Aynı alanda, Kurtuluş Savaşı yıllarında Mustafa Kemal'in konut ve karargâh olarak kullandığı Direksiyon Binası, 1964'ten beri Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi olarak ziyarete açık; yanında Atatürk'ün beyaz vagonu sergilenir. Meydanda ise 10 Ekim 2015'te gar önünde düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenler için yapılmış anıt bulunur. Bileti olmayanlar da holü gezebilir.

Anılarda Ankara Garı

Yazarların ve tanıkların anlattıkları. Her anı anlatanın adıyla, okuduğumuz kaynağın sayfasıyla.

Gar Gazinosu yeni gar binasının bir parçası olarak yapıldı ve uzun yıllar şehrin seçkin eğlence yerlerinden biri oldu. Tuncer'e göre gazino ilk yıllarında Batı müziği çalınan, yabancı kadın dansçıların gösteri yaptığı ve çoğunlukla üst sınıftan erkek bürokratların gittiği bir yerdi. 1950'lerde ve 1960'larda orta sınıf evli çiftler de akşamları ara sıra gazinoya giderdi.

  • İhsan Kudret'in anlattığına göre Cevdet Kudret ile eşi trenle Ankara'ya geldiklerinde garda onları Yaşar Nabi karşıladı ve Gar Gazinosu'na götürdü.

    Tanıklık İhsan Kudret, İhsan Benimle Çalışır mısın? Anılar. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 155.

  • O yıllarda lise öğrencileri bile Gar Gazinosu'na gidebiliyordu, paraları buna yetiyordu. Kimse “Niye geldiniz? Ne yapıyorsunuz?” demiyordu. Eşiyle gelen düzgün insanlar da vardı.

    Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1950'lerin sonunda Ankara'da liseye giden emekli bir plancı. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 177.

  • Barolar Birliği'nin Gar Gazinosu'nda verdiği bir yemeğe katıldı. Gazinoda “Dört Motorlu Pamela” diye bilinen bir kadın vardı, vücudundaki püskülleri aynı anda çevirerek ünlenmişti. O yemekte onu izlediler.

    Tanıklık Yekta Güngör Özden, Küçüktaşdemir'in 2017 görüşmesi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 178.

  • Zafer gazetesinde 21 Mayıs 1949'da çıkan bir ilan gazinonun her akşamki programını duyurdu. Sahnede Ankara'yı hayran bırakan Kübalı Siyah İnciler ile ünlü dansçılar Goanne ve Viktor Zoltan vardı. Bahçe terasları açıktı ve Nino Bajano orkestrası çalıyordu.

    Alıntı Zafer gazetesi ilanı, 21 Mayıs 1949, Tuncer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 202.

  • Bomonti'ye ve Gar Gazinosu'na çoğunlukla akşamları giderlerdi. Yemek yenir, gösteri izlenirdi. Sahnede Rus dansçılar olurdu.

    Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1935 doğumlu, Cebeci'den bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 203.

Eski istasyon binası

Gar alanında, 1892'den 1937'ye

1892'de yapılan iki katlı ilk istasyon binası 1937'de yeni gar yapılırken yıkıldı.

  • Nevin Korucuoğlu'nun Veled Çelebi biyografisine göre Atatürk 1925'te Kastamonu dönüşünde istasyonda karşılayanlar arasındaki Veled Çelebi'ye sarığını çıkarmasını söyletti.

    Tanıklık Nevin Korucuoğlu, Veled Çelebi İzbudak. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 127.

Bu bölümün kaynakları
  1. Hatice Gündoğan. Atatürk Devri Türk edebiyatında edebî çevre ve konu olarak Ankara (1920-1938). Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
  2. Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
  3. Selda Tuncer. Going public: Women's experience of everyday urban public space in Ankara across generations between the 1950s and the 1980s. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı. 2014. Kaynağa git
  4. Abdülkerim Erdoğan, Gökçe Günel ve Mehmet Narince. Cumhuriyet ve Başkent Ankara (Ankara Tarihi ve Kültürü Dizisi 4). Ankara Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı, Ankara, 242 s., ISBN 9944-473-04-9. 2007. Kaynağa git
  5. Hulusi Alkan. Popüler kültür ve eğlence hayatı, Ankara'nın eğlence hayatı üzerine sosyo-kültürel bir inceleme. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı. 2008. Kaynağa git

Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı.

Nasıl gidilir

Altındağ ilçesinde, Hacı Bayram Mahallesi'nde, Ulus'un batısındadır. En yakın metro durağı, YHT Garı'nın karşısındaki M4 Gar istasyonudur. Tarihi binaya buradan birkaç dakikada yürünür. M1 metro Ulus durağından yürüyüş yaklaşık 15 dakika sürer. Başkentray banliyö hattı da doğrudan gara girer.

İlçe
Altındağ
Kızılay'a uzaklık
kuş uçuşu 1,9 km
En yakın raylı istasyon
Ankara Gar (Başkentray), kuş uçuşu 30 m

Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.

Google Haritalar'da yol tarifiToplu taşımayla (Google)Apple Haritalar'da aç

Bu Hafta Ankara

Ankara'nın haftalık kültür ajandası her Pazartesi, seçilmiş okumalar her Pazar e-postanda. Gizlilik

Bu mekan bu rotaların durağı

Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.

Çiçero Operasyonu: II. Dünya Savaşı CasuslarıII. Dünya Savaşı'nda Ankara'nın casus sokakları3. durak · 3 durak · 1,5 saatPaslı Çarklardan Sanata: Endüstriyel DönüşümDemiryolu atölyelerinden sanat merkezine, matbaa sokağından sanayi müzesine2. durak · 5 durak · 4 saatMimari Başkent: Ustalar ve YapılarTaut, Holzmeister, Mongeri: başkenti inşa eden mimarlar5. durak · 7 durak · 4 saat

Biliyor musunuz

  1. 1.Ankara'nın ilk istasyonu 31 Aralık 1892'de açılmıştı; bugünkü garın temeli ise ancak 3 Kasım 1935'te atıldı ve bina iki yıla yakın bir sürede tamamlandı.
  2. 2.Gar tam olarak 30 Ekim 1937'de, yani Cumhuriyet Bayramı'nın ertesi günü hizmete girdi.
  3. 3.Bina Başkentray ve yüksek hızlı tren çalışmaları için 11 Temmuz 2016'da kısmen kapandı, yenilenerek 12 Nisan 2018'de yeniden açıldı.

Ziyaretçi ipuçları

  • •Bilet almanız gerekmez, holü gündüz saatlerinde serbestçe gezebilirsiniz; ışık en iyi sabah ve ikindi saatlerinde.
  • •Yüksek hızlı trenler bitişikteki yeni terminalden kalkıyor; YHT biletiniz varsa tarihi binayı gar sanıp yanlış kapıya gitmeyin.
  • •Aynı sahadaki Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi ile beyaz vagonu programa ekleyin; ziyaret saatleri mesai düzenine göre değiştiği için önce TCDD'den teyit alın.
  • •Ulus yönüne yürüyerek I. TBMM Binası ve Ulus Zafer Anıtı'na ulaşabilirsiniz; Ulus meydanına yürüyüş yaklaşık 15 dakika.

Sık sorulanlar

Ankara Garı hangi ilçede?
Altındağ ilçesinde, Hacı Bayram Mahallesi'nde. Ulus'un batı ucunda, Sıhhiye'nin kuzeybatısına düşer; bu yüzden zaman zaman Çankaya sanılır.
Ankara Garı'nı kim yaptı, ne zaman açıldı?
Binayı mimar Şekip Akalın tasarladı. Temeli 3 Kasım 1935'te atıldı, gar 30 Ekim 1937'de hizmete girdi. Ankara'nın ilk istasyonu ise çok daha eskiydi ve 31 Aralık 1892'de açılmıştı.
Tarihi gar binası hâlâ kullanılıyor mu?
Evet. Başkentray ve yüksek hızlı tren çalışmaları için 11 Temmuz 2016'da kısmen kapandı, 12 Nisan 2018'de yeniden açıldı. Yüksek hızlı trenler bitişikteki yeni terminali kullanıyor, ana hat ve bölgesel trenler ise hâlâ tarihi binadan hareket ediyor.
Ankara Garı hangi mimari üsluptadır?
Art Deco. Yatay çizgiler, ölçülü geometrik süslemeler ve taş kaplamalarla çalışan, gösterişten çok oran ve ışığa yaslanan bir dil kullanılmıştır. Erken Cumhuriyet döneminin en görünür kamu yapılarından biridir.
Gar alanında gezilecek müze var mı?
Var. Direksiyon Binası'ndaki Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi ile hemen yanındaki Atatürk'ün beyaz vagonu aynı sahada. Ziyaret saatleri mesai düzenine göre değişebildiği için gitmeden önce TCDD'nin müzeler sayfasından doğrulamakta fayda var.
Haritada Keşfet

Bu yer şu listelerde

Ankara'nın Mimari YapılarıUlus'ta Gezilecek Yerler

Yakındaki benzer yerler

Mimari

Ankara Paraşüt Kulesi ve THK Müzesi

1937'de açılan 41 metrelik paraşüt kulesi ve bahçesinde uçakların durduğu Türk Hava Kurumu Müzesi.

Mimari

İlk Etibank Binası

Sami Arsev'in tasarladığı, 1935-1936'da Bankalar Caddesi'nde yapılan ilk Etibank binası. Uzun süredir Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün tescil ve arşiv binası.

Mimari

Eski Osmanlı Bankası Binası

Giulio Mongeri'nin Birinci Ulusal Mimarlık üslubunda tasarladığı, Bankalar Caddesi'nin ilk banka yapılarından köşe binası. Bina 2019'da Garanti Bankası şubesi olarak kullanılıyordu.

Mimari

Türk Hava Kurumu Binası

Ernst Egli'nin tasarladığı, 1930'ların ortasında yapılan Türk Hava Kurumu genel merkez binası. Bugün de kurumun merkezi.

Mimari

Hariciye Vekaleti Binası

Arif Hikmet Koyunoğlu'nun tasarladığı, 1920'lerin ikinci yarısında yapılan Birinci Ulusal Mimarlık yapısı. Maarif Vekaleti için yapıldı, uzun yıllar Hariciye Vekaleti oldu.

Mimari

Merkez Bankası Binası

Clemens Holzmeister'in tasarladığı, 1931-1933'te Bankalar Caddesi'nde yapılan Merkez Bankası binası. 1933'ten 1989'a bankanın merkeziydi, bugün Ankara Şubesi.

Bu sayfa son olarak 13 Ekim 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.

Kaynaklar: tr.wikipedia.org, kulturportali.gov.tr, tr.wikipedia.org, turkiyeturizmansiklopedisi.com, tr.wikipedia.org

Konum verisi © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansıyla.

Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.

Klemens

Görmek öğrenilir.

RSS ile takip et: Yazılar·Kürasyon

Keşfet

  • Okul
  • Avlu (ücretsiz)
  • Testler & Oyunlar
  • Kültür Haritası
  • Kültür Rotaları
  • Ankara Müzeleri
  • E-bülten
  • İçerikler
  • Özel Dosya
  • Etkinlikler
  • Bu Hafta Ankara'da
  • Sergi Takvimi
  • Atölyenizi Duyurun

Klemens

  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • SSS
  • İletişim
  • KVKK Aydınlatma Metni
  • Çerez Politikası
  • Çerez Tercihleri
  • Mesafeli Satış Sözleşmesi
  • İade ve İptal
  • Kullanım Koşulları
  • Düzenleyici Koşulları
  • Düzenleyici Aydınlatma Metni

Ankara takvimleri: Hafta sonu·Konser·Tiyatro·Festival

© 2026 Klemens Art Prodüksiyon Ltd. Şti. Tüm hakları saklıdır.