Kayıp mekan
Tavukçu Lokantası
1950'ler-2016
Öteki adları Tavukçu, Tavukçu İsmail.
Bu mekan bugün yok. İnkılap Sokak'taki bina 2016'da yıkıldı, lokanta Çayyolu'na taşındı.
Tavukçu Ulus'ta açılan bir lokantaydı, 1950'lerde Kızılay'a taşındı. Sakarya Caddesi ile İnkılap Sokak çevresindeki lokanta 1970'lerde şairlerin öğle buluşma yeri oldu. Özdemir İnce Cemal Süreya'yla burada hemen her gün öğleyin buluştuklarını anlatır. Ahmet Say da Türkiye Yazıları'nı çıkardığı yedi yıl boyunca edebiyatçı dostlarıyla burada öğle yemeği yerdi.
Nerede
Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.
Tonga 2016 s. 243 ilk yeri Ulus'ta Anafartalar Caddesi diyor, Yavuz İşcen 2013'e dayanarak. Bayraktar 2016 s. 71 ise Poyraz 2011'e dayanarak Ulus'taki yeri Cihan Sokak olarak veriyor. Tonga s. 244 Kızılay'daki yeri Sakarya Caddesi'nde İnkılap I. Sokak, apartman yıkılınca İnkılap II. Sokak diye veriyor. Edebi Muhit tablosu K8 Sakarya Caddesi'nde 1954-1983, sonra İnkılap Sokak 25/A diyor. Küçüktaşdemir 2018 s. 298'deki bir tanık Tavukçu İsmail'i Sakarya Caddesi'nde hatırlıyor.
Anılarda Tavukçu Lokantası
Tavukçu 1930'da Ulus'ta Anafartalar Caddesi'nde açıldı. Sahibi Arnavut Hüsamettin diye bilinen Hüsamettin Sencer'di. Uzun süre yalnız tavuk suyuna çorba ve tavuklu pilav verdi. 1953 Kasım'ında bir yangınla kapandı.
Tanıklık Yavuz İşcen, Ankara Kent Yazıları 2, blog, 2013. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 243. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
Tavukçu sonra Yenişehir'de, Sakarya Caddesi'nde İnkılap I. Sokak'ta yeniden açıldı. Apartman yıkılınca İnkılap II. Sokak'a taşındı. 1969'da İsmail Poyraz aldı ve Kızılay'ın en ünlü meyhanelerinden biri yaptı.
Tanıklık İsmail Poyraz'ın Güven Tunç'a cevapları, Bir Aşk Bir Hayat Bir Şehir, 2011, s. 21. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 244.
Cemal Süreya İstanbul'a taşınmadan önce on yıl kadar her gün öğlen Tavukçu'da dostlarıyla buluştu. Özdemir İnce 1972'den sonra TRT'de buzdolabına kaldırılınca bu buluşmalara katıldı.
Tanıklık Özdemir İnce, Zeynep Tekkanat, Dostlarının Kaleminden Cemal Süreya'nın Portresi, 1998, s. 113. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 244.
Cemal Süreya Tavukçu'yu yalnız bir içkievi değil, içkievlerinin eleştirisi diye tanımlıyor.
Tanıklık Cemal Süreya, Günler, 1996, s. 211. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 245.
Bir grup her cumartesi öğlen on iki ile bir arasında Tavukçu'da buluşurdu. İlk kez gelenden para alınmazdı. Tahsin Saraç, Necati Engez'e Engels derdi. Fazıl Hüsnü Dağlarca İstanbul'dan gelince grubun konuğu olurdu.
Tanıklık Muzaffer Buyrukçu, İlişkiler Arasında Bir Gezinti, Günlükler, 1998, s. 274. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 245.
Ahmet Say 1977-1983 arasında Türkiye Yazıları dergisini çıkardı. Bu yedi yıl boyunca her öğlen edebiyatçılarla Tavukçu'da buluştu. Hesaba parası olan katılırdı.
Tanıklık Ahmet Say, Metin, Gölgesi Yıldız Dolu, 2003, s. 59. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 245.
Kaynakların ayrıştığı yerler
- Ulus'taki yer Anafartalar Caddesi'ndeydi. Bayraktar Poyraz 2011'e dayanarak Tavukçu'nun Ulus'ta Cihan Sokak'ta olduğunu yazıyor.
- Aksel'in andığı Tayfur Usta'nın Tavukçu Lokantası bu lokantadır. Tanyer'e göre Tavukçu Tayfur ayrı bir lokantaydı. Sanatkârlar Sokağı'nda, yani bugünkü Sanayi Caddesi'nde 8 numaradaydı ve İstanbul Pastanesi'yle komşuydu. Tayfur 1936'da Yenişehir'e geçti, sonra Ankara'dan ayrıldı. Seçimdeki s. 182 ayrıntısı bu kayda ait değil.
Yakında bugün görebileceğin yerler
- Sakarya Caddesi · Kültürel Miras · yaklaşık 40 m
- SSK İşhanı (Kızılay) · Tarihi · yaklaşık 60 m
- Kızılay Meydanı · Tarihi · yaklaşık 220 m
- Emek İşhanı · Mimari · yaklaşık 230 m
Kaynakça
- Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git
- Bayraktar, Adile Nuray. Başkent Ankara’da Cumhuriyet Sonrası Yaşanan Büyük Değişim: Modern Yaşam Kurgusu ve Modern Mekânlar. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 4(1), s. 67-80. DOI: 10.5505/jas.2016.69875. 2016. Kaynağa git
- Dinçer, Özgün. Sakarya'da Sosyal Yaşamın Dönüşümü. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi), Sayı 54 (Yaz 2021). DOI: 10.47998/ikad.870352. 2021. Kaynağa git
- Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 16 Ekim 2026.