Kayıp mekan

Yeni Sinema

1920'ler-1950'ler

Bu mekan bugün yok. Bina 1950'lerin ikinci yarısında yıkıldı. O kesimde bugün Ulus Şehir Çarşısı var, ama sinemanın yerine bu çarşının yapıldığını söyleyen bir kaynak bulamadık.

Yeni Sinema Ulus'ta Anafartalar Caddesi'nin başında, önce Taşhan'ın, sonra Sümerbank binasının bitişiğindeydi. Kaynakların çoğu açılışını 1928'e koyar. Salonda cumhurbaşkanına ayrılmış bir loca vardı. 1932'de film dairesinde çıkan bir yangın kısa sürede söndürüldü. Sinema 1932 ya da 1933'te İş Bankası ile Muhittin Baha Pars'ın ortaklığındaki Ankara Sinema İşleri şirketine geçti. Bina 1950'lerin ikinci yarısında Ulus'taki imar düzenlemesinde yıkıldı.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Gündoğan 2018 s. 209 Yetkin'e dayanarak sinemayı Ulus Meydanı'nda anar. Felekoğlu 2013 s. 602 sinemayı bugünkü Sümerbank binasının yerindeki Taşhan'ın yanında, Karaoğlan Caddesi üzerinde verir. Tanyer 2016 s. 234 Anafartalar Caddesi'nin başında, sol tarafta, Sümerbank'ın komşusu diye tarif eder. Bozyiğit 2000 sinemanın Sümerbank'ın bulunduğu yerin arka tarafında yapıldığını yazar. Taşkıran 2013 s. 60 da sinemanın Taşhan'ın yanında olduğunu söyler.

Haritada göster

Anılarda Yeni Sinema

Yetkin'e göre Ulus Meydanı'nda Yeni Sinema adlı lüks bir sinema vardır. Gazi Terbiye Enstitüsü hocalarının 1931'de çıkardığı Hız gazetesinin toplantı odası sinemanın yanındaki üç katlı yapının ikinci katındadır. Yetkin oraya Ahmet Hamdi ile ara sıra uğradığını söyler.
Tanıklık Suut Kemal Yetkin, Bir Gül Bu Karanlıklarda, Tanpınar Üzerine Yazılar. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 208-209.
Aka Gündüz'ün 1930 tarihli Çapkın Kız romanında sabaha kadar süren bir eğlence anlatılır. Akşam Yeni Sinema'da Fatma Enise Hanım'ın konseri dinlenir. Ardından Lozan Palas'ta akşam yemeği yenir. Gece yarısından sonra Ankara Palas'taki maskeli baloya gidilir.
Edebi eserden. Aka Gündüz, Çapkın Kız. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 350.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Sinemanın açılış yılı kaynaklarda farklı. Üç kaynak 1928 der. Elif Kaymaz'a göre sinema 1928'de açıldı, batınca İş Bankası'na geçti ve 1930'da yeniden açıldı. Taşkıran ise Hakimiyet-i Milliye'nin 7 Mayıs 1926 tarihli, Yeni Sinema'nın açılacağını bildiren haberini aktarır, ama haberdeki sinemanın aynı salon olup olmadığı belli değil.
Yıkım yılı kaynaklarda farklı. Taşkıran 1956 der ve yıkımı Ulus İşhanı ile çevre düzenlemesine bağlar. Felekoğlu 1950'lerin sonu der.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Ulus Meydanı · Tarihi · yaklaşık 50 m
Sümerbank Binası · Mimari · yaklaşık 50 m
Ulus Zafer Anıtı · Tarihi · yaklaşık 50 m
Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi · Müze · yaklaşık 90 m

Kaynakça

H.Metin Felekoğlu. Kamusal alanın gelişimi içinde sinemanın yeri; Ankara örneği. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 1. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 42 (2016), s. 206 vd. 2016. Kaynağa git
Özlem Makbule Taşkıran. Atatürk Döneminde Ankara'da günlük yaşam. Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
Elif Kaymaz. An Architectural History of the Movie Theaters in Ankara. Yüksek lisans tezi, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi. 2019. Kaynağa git
Burak Medin. Değişen Sinema Seyir Kültürünü Sözlü, Yazılı ve Elektronik Kültür Bağlamında Anlamak. Selçuk İletişim, 10(1), 357-386. 2017. Kaynağa git
Ali Esat Bozyiğit. Eski Ankara Sinemaları. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 9 (2000). 2000. Kaynağa git
Hatice Gündoğan. Atatürk Devri Türk edebiyatında edebî çevre ve konu olarak Ankara (1920-1938). Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 18 Ekim 2026.

Yeni Sinema

1920'ler-1950'ler

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Anılarda Yeni Sinema

Yetkin'e göre Ulus Meydanı'nda Yeni Sinema adlı lüks bir sinema vardır. Gazi Terbiye Enstitüsü hocalarının 1931'de çıkardığı Hız gazetesinin toplantı odası sinemanın yanındaki üç katlı yapının ikinci katındadır. Yetkin oraya Ahmet Hamdi ile ara sıra uğradığını söyler.

Tanıklık Suut Kemal Yetkin, Bir Gül Bu Karanlıklarda, Tanpınar Üzerine Yazılar. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 208-209.

Aka Gündüz'ün 1930 tarihli Çapkın Kız romanında sabaha kadar süren bir eğlence anlatılır. Akşam Yeni Sinema'da Fatma Enise Hanım'ın konseri dinlenir. Ardından Lozan Palas'ta akşam yemeği yenir. Gece yarısından sonra Ankara Palas'taki maskeli baloya gidilir.

Edebi eserden. Aka Gündüz, Çapkın Kız. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 350.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Sinemanın açılış yılı kaynaklarda farklı. Üç kaynak 1928 der. Elif Kaymaz'a göre sinema 1928'de açıldı, batınca İş Bankası'na geçti ve 1930'da yeniden açıldı. Taşkıran ise Hakimiyet-i Milliye'nin 7 Mayıs 1926 tarihli, Yeni Sinema'nın açılacağını bildiren haberini aktarır, ama haberdeki sinemanın aynı salon olup olmadığı belli değil.

Yıkım yılı kaynaklarda farklı. Taşkıran 1956 der ve yıkımı Ulus İşhanı ile çevre düzenlemesine bağlar. Felekoğlu 1950'lerin sonu der.

Kaynakça

H.Metin Felekoğlu. Kamusal alanın gelişimi içinde sinemanın yeri; Ankara örneği. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git

Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi- 1. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 42 (2016), s. 206 vd. 2016. Kaynağa git

Özlem Makbule Taşkıran. Atatürk Döneminde Ankara'da günlük yaşam. Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git

Elif Kaymaz. An Architectural History of the Movie Theaters in Ankara. Yüksek lisans tezi, ODTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi. 2019. Kaynağa git

Burak Medin. Değişen Sinema Seyir Kültürünü Sözlü, Yazılı ve Elektronik Kültür Bağlamında Anlamak. Selçuk İletişim, 10(1), 357-386. 2017. Kaynağa git

Ali Esat Bozyiğit. Eski Ankara Sinemaları. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 9 (2000). 2000. Kaynağa git

Hatice Gündoğan. Atatürk Devri Türk edebiyatında edebî çevre ve konu olarak Ankara (1920-1938). Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 18 Ekim 2026.