3.300 yıllık bir papirüste keşfedilen antik düzeltici sıvı, Mısır sanatındaki ihtişamın ardında yatan o çok insani ve titiz atölye pratiğini gözler önüne seriyor.
İngiltere'nin Cambridge kentinde bulunan Fitzwilliam Müzesi küratörleri, "Made in Ancient Egypt" (Antik Mısır'da Üretildi) sergisi için eserleri hazırlarken oldukça şaşırtıcı bir detayla karşılaştılar. Araştırmalar, yaklaşık 3.300 yıllık bir papirüste Antik Mısırlı zanaatkarların çizim hatalarını düzeltmek için günümüzdeki "daksil" (düzeltici sıvı) mantığıyla çalışan beyaz bir karışım kullandığını ortaya çıkardı.
Söz konusu keşif, M.Ö. 13. yüzyılın başlarında yaşamış olan Ramose adındaki üst düzey bir kraliyet katibi için hazırlanan Ölüler Kitabı'nın bir kopyasında bulundu. İncelenen sahnede Ramose, ellerini çakal başlı bir tanrının — büyük ihtimalle savaş ve avcılık tanrısı Wepwawet — gövdesine yerleştirirken tasvir ediliyordu. Ancak detaylı analizler, sanatçının çakal figürünü daha ince göstermek için hayvanın dış hatlarını kalın, beyaz bir sıvıyla modifiye ettiğini gösterdi.
Serginin küratörü Helen Strudwick bu durumu şu sözlerle özetliyor: "Sanki birisi çakalın ilk çizildiği halini görmüş ve 'Bu çok şişman olmuş, onu biraz daha ince yap' demiş gibi." Sanatçı da bu yönlendirme üzerine çakalın siyah gövdesinin her iki yanına ve arka bacaklarının üst kısımlarına belirgin beyaz katmanlar uygulayarak figürü inceltmiş.
Gelişmiş Düzeltici Sıvının İçeriği Ne?
3D dijital mikroskoplar ve kızılötesi fotoğrafçılık kullanılarak yapılan incelemeler, siyah boyanın üzerine sürülen bu antik düzeltici sıvının kalsit ve huntit mineralleri içerdiğini kanıtladı. Daha da ilginci, sıvının içinde taze papirüsün doğal uçuk krem rengiyle kusursuz bir uyum sağlaması için karışıma eklendiği düşünülen orpiment (sarı renkli bir arsenik cevheri) zerrecikleri de tespit edildi.
Bu sofistike düzeltme yönteminin kutsal ve kusursuz kabul edilen metinlerde bile kullanılmış olması, Antik Mısır yazı ve sanat atölyelerinde kıdemli sanatçıların veya gözetmenlerin, altlarında çalışan zanaatkarların işlerini denetleyip düzelttiği standart bir editoryal süreç olduğuna işaret ediyor.
Bu keşif, sadece malzemeye ne kadar hakim olduklarını değil, en saygıdeğer başyapıtların bile tek seferde kusursuz doğmadığını — "düzenlenerek" mükemmelliğe ulaştığını — gösteren çok insani bir detay sunuyor.
Bu haber ARTnews kaynaklı olarak hazırlanmıştır.