Ankara Etnografya Müzesi

Hazırlıklar 1924'te başladı. Maarif Vekili Hamdullah Suphi Tanrıöver, Macar Türkolog Meszaros'u bu işle görevlendirdi. Temel 25 Eylül 1925'te atıldı, müze 18 Temmuz 1930'da açıldı. Mimarı Arif Hikmet Koyunoğlu'dur ve yapı Ulusal Mimarlık döneminin önemli örnekleri arasında sayılır.

Binanın ortasında sütunlarla çevrili bir iç avlu var. Başta avlunun ortasında mermer bir havuz, üstünde açık bir çatı vardı. Atatürk'ün naaşı 21 Kasım 1938'de buraya getirildiğinde avlu geçici kabre dönüştürüldü: Havuz bahçeye taşındı, çatı kapatıldı. Naaş 10 Kasım 1953'te Anıtkabir'e nakledilene kadar burada kaldı. Müze ziyaretçilerine ancak 1956'da yeniden açıldı. Bugün aynı alanda, naaşın Dolmabahçe'den Ankara'ya getirilişini anlatan dört dakikalık bir görüntü gösterimi var.

Koleksiyon Selçuklu'dan Cumhuriyet'e uzanır ve on salona dağılır. Önce ahşap eserler salonuna bakın. Beylikler, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden mihraplar, minberler, sandukalar ve kapı kanatları loş bir ışıkta durur. Bunların arasında Beylikler döneminden ceviz bir mihrap var; müze, Anadolu'da bu büyüklükte ve bu ayrıntıda günümüze ulaşan tek örnek olduğunu yazıyor. Ahi Şerafeddin'in 14. yüzyıldan kalma sandukası da bu salondadır.

Yazma eserler salonunda hat levhaları ve Kur'an nüshaları, Güç ve İktidar salonunda taht, kılıç, miğfer, zırh ve tören silahları, ayrı bir salonda Uşak'tan Bergama'ya halılar ve kilimler sergilenir. Bir salon bir Ankara konağının içini yeniden kurar: Özgün tavan göbeği, kalem işi süslemeler, masa, şamdan, yazı takımı. Zarafet ve Estetik salonu ise Osmanlı kadınının giyimini ve takısını gösterir.

Bahçedeki atlı heykeli İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica 1927'de yaptı. Müze onu Cumhuriyet'in ilk atlı anıtları arasında sayıyor. İlk atlı anıt olup olmadığını kesin söyleyen bir kaynak bulamadık.

Yan tarafta, seksen metre ötede, Resim ve Heykel Müzesi duruyor. İki bina aynı tepeyi yüz yıla yakın bir süredir paylaşıyor.