Kayıp mekan
Büyük Postane
1925-1974
Öteki adları Merkez Postane, Ulus Postanesi, Yeni Postane, Posta Sarayı.
Bu mekan bugün yok. Yerinde bugün 1982'de açılan PTT Genel Müdürlüğü binası var.
Büyük Postane 1925'te Atatürk Bulvarı ile Posta Caddesi'nin köşesinde Birinci Ulusal Mimarlık üslubunda yapıldı. Köksoy'a göre dört ve üç katlı iki bölümden oluşan binanın kemerli pencereleri vardı, ortadaki basamaklı girişi doğrudan bulvara açılıyordu. Önündeki cadde 1929 haritasında ve 1941 tarihli polis rehberinde Kızılbey Caddesi diye kayıtlıdır, sonraki adreslerde Posta Caddesi ya da Postane Caddesi diye geçer. Sönmez'e göre caddenin bugünkü adı 27 Mayıs 1960'ta postane binasında görevli bir er tarafından öldürülen Teğmen Ali İhsan Kalmaz'dan gelir. Köksoy'a göre bina büyüyen kentin telefon santrallerine yetmez olunca PTT yeni bir bina istedi. Postane 1974'te yıkıldı, aynı parselde mimar Cihat Uysal'ın tasarladığı bugünkü PTT binası yapıldı ve 1982'de hizmete açıldı. Uzgören'e göre o yıllarda çevresindeki Ziraat Bankası, eski Osmanlı Bankası ve Birinci Meclis gibi aynı döneme ait yapılar tescil ediliyordu.
Nerede
Haritadaki nokta binanın kendisini gösteriyor.
Sönmez 2019 s. 258-259 postaneyi Atatürk Bulvarı'ndan Posta Caddesi'ne girerken sağdaki güney köşede verir, 1941 tarihli Ankara Şehri Polis Rehberi'nin paftası da binayı Postane diye işaretler. Sönmez'e göre bugünkü PTT binası eski postanenin yerine yapıldı. Resuloğlu 2011 s. 268'deki bir tanık da bugünkü Ulus Postanesi'nin yerinde eskiden büyük ve şık bir postane binası olduğunu söyler.
Anılarda Büyük Postane
1954-1957 yıllarında ortaokuldayken pul biriktirmeye başladı. İran Şahı, Mevlana, Malazgirt gibi seriler satışa çıktığı günlerde adını hatırlayamadığı filateli görevlisinin önünde “pul edinme kargaşası ve kuyrukları” olurdu.
Tanıklık Savaş Sönmez, Bir Zamanlar Posta Caddesi. Okuduğumuz kaynak Savaş Sönmez, 2019, s. 260.
Kaynakların ayrıştığı yerler
- Binanın mimarı kaynaklarda farklı geçer. Köksoy 2024 bazı kaynakların Vedat Tek'i, bazılarının Ali Rasim Bey'i ya da Alman Sodet şirketini andığını yazar.
- Yeni binanın bitiş yılı kaynaklarda farklı. Sönmez 2019 ve Uzgören 2019 inşaatın 1982'de bittiğini yazar. Köksoy 2024'e göre bina 1978'de bitti ve 1982'de hizmete açıldı.
Yakında bugün görebileceğin yerler
- Ankara Sanayi Mektebi · Mimari · yaklaşık 60 m
- Ali Uzun Şekercilik · Gastronomi · yaklaşık 100 m
- Ziraat Bankası Müzesi · Müze · yaklaşık 100 m
- Merkez Bankası Binası · Mimari · yaklaşık 120 m
Kaynakça
- Savaş Recep Sönmez. Bir Zamanlar Posta Caddesi. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 7(1), s. 257-281. DOI: 10.5505/jas.2019.41275. 2019. Kaynağa git
- Günce Uzgören. Conservation of Architectural Heritage in Atatürk Boulevard in Ankara. ODTÜ, Kültürel Mirası Koruma yüksek lisans tezi. 2019. Kaynağa git
- Zeynep Köksoy. Reshaping the Urban Memory: The Transformation of PTT Directorate Building in Ankara Ulus in the 1970s. Işık Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Dergisi 2(1). 2024. Kaynağa git
- Güven Dinçer. Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 36-60. 2014. Kaynağa git
- Çılga Resuloğlu. The Tunali Hilmi Avenue, 1950s-1980s: The formation of a public place in Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi Anabilim Dalı. 2011. Kaynağa git
Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 2 Kasım 2026.