Cinnah 19

Yapı araziye oturmak yerine kolonların üzerinde yükselir, zemin serbest bırakılarak topografya bozulmadan korunur. Beş katlı kütle Cinnah Caddesi'ne dik yerleşir ve iki cephesi birbirinden tamamen farklı davranır. Kuzeye bakan yüz, dairelerin hücresel geometrisini dışa vurur ve tam boy pencerelerle kenti panorama gibi içeri alır. Güney yüzde ise dolaşımı taşıyan koridorların önüne geometrik düzenli, yarı açık bir duvar geçirilmiştir: hem güneş kırıcı hem de binanın imzası olan bu perde, gün boyunca içeriye sürekli değişen bir gölge deseni düşürür.

Programı da cephesi kadar iddialıydı. Beş kat içinde on beş dubleks ve iki normal daire yer alır. Çatı yalnız bir örtü değil, ortak yaşam katıydı: güneşlenme terasları, bir şömine ve 1958'de eklenip 1967'ye kadar kullanılan bir yüzme havuzu buradaydı. İçeride koridorların siyah beyaz mozaik döşemeleri dönemin uluslararası modernizmiyle doğrudan konuşur; aynı siyah beyaz mozaik dili güney cephenin güneş kontrol duvarında da sürer. Bina sık sık Le Corbusier'nin Unité d'Habitation'ıyla karşılaştırılır; Oscar Niemeyer ve Lucio Costa'nın Brezilya modernizmiyle akrabalığı da açıktır. Yapı önce bir kamu kurumunun personeli için kooperatif yapısı olarak tasarlanmış, sonra sivil kullanıma geçmiştir.

Cinnah 19'un asıl şaşırtıcı yanı, altmış yılı aşkın süredir büyük ölçüde kendisi kalabilmiş olmasıdır. Cephesi kapatılmamış, balkonları doldurulmamış, silueti bozulmamıştır. Bugün binada oturan ailelerin yanı sıra mimarlık ve tasarım ofisleri ile sanat galerileri de var; Mimarlar Derneği 1927 merkezini buraya taşıdı, yani yapı kendi disiplininin evi haline geldi. Konut olduğu için içeri serbestçe girilmez. Yine de sokağın karşısından bakmak yeter: güney cephedeki perdenin deseni, 1950'lerin Ankara'sının kendisi için ne kadar iddialı bir gelecek hayal ettiğini tek karede anlatır.