Hayat Apartmanı
Hayat Apartmanı Kavaklıdere'de, İran Caddesi'nin doğu yakasında durur. Bina caddenin Kuğulu Park'tan Karum'a çıkan bölümündedir. Yapı A ve B adlı iki bloktan oluşur ve 58,5 metreye 13,5 metrelik dikdörtgen bir tabana oturur. Uzun kütle ön cephede büyük kolonların üstünde yükselir. Sivil Mimari Bellek kataloğuna göre giriş arka cepheden alındı, bina yoldan on metre geri çekildi.
Binayı Hayat Yapı Kooperatifi yaptırdı, projesini Emin Halid Onat çizdi. Kooperatif 5000 metrekarelik arsasını birkaç parseli birleştirerek oluşturdu, arsanın bir bölümü o yıllarda bölgeyi kaplayan üzüm bağlarından alındı. Resuloğlu'nun Candan'a ve Çankaya Belediyesi arşivine dayanarak verdiği bilgiye göre arsa 17 Ekim 1952'de encümen kararıyla kabul edildi. Mimari proje 7 Aralık 1957'de onaylandı, yapı ruhsatı 14 Ocak 1958'de alındı. Konut kredilerinin yaygın olduğu bir dönemde bina krediyle değil, kooperatif üyelerinin kendi parasıyla yapıldı. Bu yüzden ancak 1967'de bitebildi. Resuloğlu'nun 2014 tarihli makalesi binanın 1952'de yapıldığını yazar, tezindeki belgelere göre ise bu yıl arsa kararının yılıdır.
Onat binayı iki bodrum ve dokuz normal kat olarak tasarladı, para yetmediği için yedi kat yapılabildi. Projedeki sinema salonu, teras katındaki kulüp, okul, pastane ve çocuk bahçesi de aynı nedenle yapılamadı. Tezcan Karakuş Candan'a göre binada 28 daire ile dükkanlar, bir pastane, bir büro, bir berber ve bir pavyon vardı.
Resuloğlu'nun Candan'a dayanarak yazdığına göre kooperatif üyeleri arasında doktorların bulunması hayat adını anlamlı kılıyordu. Üyeler bürokraside üst düzey görevlerde çalışıyordu ve hepsi Ankara Lisesi'nden mezundu. Bina dönemin çok satan dergisi Hayat'ın kapağında da yayımlandı. Dergiyi Şevket Rado 1956'da çıkarmaya başlamıştı.
Onat 1961'de ölünce tadilat projelerini Nejat Ersin hazırladı. Candan'a göre her bloktaki iki asansör bire indirildi ve küçük mutfakların balkonları mutfağa katıldı. Balkonların bir bölümü salona eklendi, her daireye bir şömine yapıldı. Ortak kullanım için düşünülen birimlerden pavyon bodrum katta yapıldı, bir süre işletildi, sonra kapandı. Candan 2010'da daire kapılarının üstündeki cam tuğlaların, mutfak balkonlarının demirlerinin, nişlere alınmış kaloriferlerin, mozaiklerin ve mermerlerin özgün halini koruduğunu yazar.
Resuloğlu 2011'de binanın İlbank Blokları ile birlikte konut niteliğini koruyan iki yapıdan biri olduğunu yazar. Zemin katı bugün de dükkan ve işyeri olarak kullanılıyor. Bina bir apartman olduğu için yalnız dışarıdan görülebilir.
Anılarda Hayat Apartmanı
Yazarların ve tanıkların anlattıkları. Her anı anlatanın adıyla, okuduğumuz kaynağın sayfasıyla.
Hayat Yapı Kooperatifi'nin binası yapılırken kurbağa seslerinden uyunmazdı, insan rüzgarın sesiyle uyanırdı.
Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü bir Tunalı esnafının yaşlı bir akrabası. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 123.
1970'lerde Hayat Apartmanı'nın altında Med adlı bir kulüp vardı. Ankara gençleri oraya diskotek diye giderdi, o yıllarda çok gözde bir yerdi. Öteki tanığa göre kulüp zemin kattaydı ve üst sınıfın gittiği bir yerdi.
Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü iki Tunalı esnafı. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2011, s. 124, 244. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
İki yıl kadar Hayat Apartmanı'nda oturdular, orada yaşamak bir ayrıcalıktı ve komşular birbirine gidip gelirdi. “Bahçede büyük bir çınar vardı, yazın ailecek altında otururduk, çocuklar oynardı bahçede.” Sesi çok güzel bir komşuları şarkı söylerdi.
Tanıklık Resuloğlu'nun görüştüğü, 1970'lerde binada oturmuş bir mimar. Okuduğumuz kaynak Çılga Resuloğlu, 2014, s. 242.
Bu bölümün kaynakları
- Çılga Resuloğlu. The Tunali Hilmi Avenue, 1950s-1980s: The formation of a public place in Ankara. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi Anabilim Dalı. 2011. Kaynağa git
- Çılga Resuloğlu. Kavaklıdere Semti’nin Oluşum Öyküsü. İDEALKENT, Cilt 5, Sayı 11, s. 226-248. 2014. Kaynağa git
Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı.
Bu çevrede artık olmayan mekanlar
Edebiyat tarihinde adı geçen, bugün yerinde olmayan yerler. Haritada iz halkasıyla duruyorlar.
- Adalet Ağaoğlu'nun evi · 1970'ler · yaklaşık 200 m
- Kavaklıdere Benzin İstasyonu · 1950'ler-1978 · yaklaşık 230 m
- Kavaklıdere Şarap Fabrikası · 1929-1986 · yaklaşık 230 m
- Kulüp 47 · 1954-1968 · yaklaşık 280 m
Ziyaret bilgileri
- Giriş
- Dışarıdan görmek ücretsiz. Bina bir konut, iç mekan ziyarete açık değil.
Nasıl gidilir
EGO otobüslerinin Karum ya da Kuğulu Park durağında inin. Bina İran Caddesi'nde, Kuğulu Park ile Karum arasında, caddenin doğu yakasında.
- İlçe
- Çankaya
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu 2,3 km
- En yakın raylı istasyon
- Necatibey (M2), kuş uçuşu 2,2 km
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Biliyor musunuz
- 1.Onat'ın projesinde bir sinema salonu, teras katında bir kulüp, okul, pastane ve çocuk bahçesi de vardı. Para yetmediği için hiçbiri yapılamadı.
- 2.Bina krediyle değil kooperatif üyelerinin kendi parasıyla yapıldı. 1958'de başlayan inşaat ancak 1967'de bitti.
- 3.Bina Şevket Rado'nun çıkardığı Hayat dergisinin kapağında yayımlandı.
Ziyaretçi ipuçları
- •Bina bir apartman, içeri girilemez. Binayı İran Caddesi'nden dışarıdan görebilirsiniz.
- •Kuğulu Park ve Tunalı Hilmi Caddesi birkaç dakikalık yürüme mesafesinde.
Sık sorulanlar
- Hayat Apartmanı nerede, nasıl gidilir?
- EGO otobüslerinin Karum ya da Kuğulu Park durağında inin. Bina İran Caddesi'nde, Kuğulu Park ile Karum arasında, caddenin doğu yakasında.
- Giriş ücretli mi?
- Dışarıdan görmek ücretsiz. Bina bir konut, iç mekan ziyarete açık değil.
- Gezmek ne kadar sürer?
- yaklaşık 10 dakika
- Hangi dönemden kalmadır?
- Cumhuriyet dönemine tarihlenir.
- Burada ne görülür?
- Emin Halid Onat'ın tasarladığı, 1967'de biten kooperatif apartmanı. Kavaklıdere'de dönemin ünlü yüksek konut yapılarındandı.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Polonya Büyükelçiliği
Kuğulu Park'ın karşısındaki köşede, Varşova'daki Belweder Sarayı örnek alınarak yapılan elçilik binası. 1929'da bitti, bugün de Polonya Büyükelçiliği.
MimariKuğulu Pasajı
Tunalı Hilmi Caddesi'nde Kuğulu Park'ın karşısındaki çarşı ve iş hanı. Rahmi Bediz ile Demirtaş Kamçıl'ın tasarladığı yapı 1981'de bitti, 1980'lerde Tunalı'nın buluşma yeriydi.
MimariTunalı Oteli
Tunalı Hilmi Caddesi'nde 1969'da hizmete giren sekiz katlı otel. Vedat Dalokay'ın tasarladığı yapının cephesinde güneş kırıcılar vardır.
Mimariİsviçre Büyükelçiliği
Atatürk Bulvarı'nın Çankaya kesiminde, Ernst Egli'nin tasarladığı 1936-1938 tarihli büyükelçilik binası. Dışarıdan görülebilir.
MimariTürk Dil Kurumu Binası
Cengiz Bektaş'ın Atatürk Bulvarı'ndaki yapıtı: medrese avlusu fikrini beton, ahşap ve camla yeniden kuran bir modernizm.
MimariCinnah 19
Nejat Ersin'in 1957'de tamamladığı, çatısında havuzu olan apartman: Türk modern konut mimarlığının dönüm noktalarından biri.
Bu sayfa son olarak 4 Kasım 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: openstreetmap.org, mimarlarodasiankara.org, dergipark.org.tr, tez.yok.gov.tr, sivilmimaribellekankara.com, mimarlarodasiankara.org
Konum verisi © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansıyla.
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.