Klemens
OkulYeniİçeriklerTestlerEtkinliklerAnkaraHaritaAnkaraHakkımızda
Giriş YapBültene Katıl
Kültür Haritası
Doğa & ParkCumhuriyet

Gençlik Parkı

Bugün Ulus'un kenarında yürüdüğünüz bu yeşil alan bir zamanlar bataklıktı. Ankara Çayı'nın taşkın sahası, genç başkentin tam göbeğinde çözülmesi gereken bir sorun olarak duruyordu. Cumhuriyet'in ilk yıllarında şehrin planını hazırlamak üzere çağrılan Hermann Jansen, burayı kurutup Ankara'ya çağdaş bir dinlence ve eğlence alanı kazandırmayı önerdi. Plan 1936'da Atatürk'ün başkanlık ettiği Bakanlar Kurulu toplantısında onaylandı, park 19 Mayıs 1943'te Gençlik ve Spor Bayramı'nda kapılarını açtı. Adı da o günden kalma.

Altındağ, Ankara1 ile 2 saat. Lunapark ve çay bahçesi molasıyla birlikte yarım gün.Yol Tarifi AlAdıyla Google Haritalar'da ara
Gençlik Parkı, Doğa & Park
Fotoğraf: Mehrdad Sarhangi (CC BY 3.0), Wikimedia Commons

ANFA'nın yayımladığı rakamlar parkın ölçeğini anlatıyor: yaklaşık 275 bin metrekarelik alanın 44 bin metrekaresi havuz, 70 bin metrekaresi çim, 25 bin metrekaresi lunapark, 1.029 metrekaresi de çocuk oyun alanı. İçinde Ankara Büyükşehir Belediyesi Tiyatrosu'nun 638 kişilik salonu, çay bahçeleri ve lokantalar var. Parkın kenarındaki 1933 tarihli Sergi Evi 1946 ile 1948 arasında opera binasına çevrildi; sergi salonu olarak tasarlanmış bir yapı böylece ülkenin ilk opera sahnelerinden birine dönüştü.

Gençlik Parkı Ankara'nın ortak hafızasında ayrı bir yer tutar. 1950'lerin başında parkta bir İtalyan lunaparkı kuruldu, kaynaklar yılı 1951 ve 1952 diye farklı verir. 1957'de ise Eskişehir'deki cer atölyelerinde üretilen Mehmetçik ve Efe adlı iki küçük buharlı lokomotif işletilmeye başlandı; Havuzbaşı ile Esmen istasyonları arasındaki yaklaşık 1.750 metrelik hatta ziyaretçi taşıdılar. Sonraki yıllarda hattın bir bölümü kayboldu, trenler 1980'lerin ortasında tamamen kaldırıldı. Havuzdaki sandallar, akşamüstü yanan lunapark ışıkları ve çay bahçelerindeki masalar ise onlarca yıl boyunca Ankaralıların ilk buluşma yeri oldu. Şehir güneye doğru büyüdükçe park bir dönem gözden düştü, sonra yeniden onarım gündemine girdi.

Bugün parka gitmenin en iyi tarafı, tarihi kent merkezinin tam ortasında ücret ödemeden geçirilecek uzun bir saat bulmanız. Kapılar Ulus Meydanı'na ve Atatürk Kültür Merkezi'ne açılıyor, iki metro istasyonu da yürüme mesafesinde. Havuz çevresindeki yürüyüş yolu düz, bebek arabasıyla rahat. Roma Hamamı, Augustus Tapınağı ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi kısa bir yürüyüş mesafesinde kaldığı için parkı bir Ulus gezisinin başlangıcı ya da bitişi yapmak kolay. Parkın bölümleri yenileme takvimine göre kapanıp açılabildiğinden, havuzun dolu olup olmadığını ya da lunaparkın çalışıp çalışmadığını gitmeden önce belediye duyurularından teyit etmekte yarar var.

Anılarda Gençlik Parkı

Yazarların ve tanıkların anlattıkları. Her anı anlatanın adıyla, okuduğumuz kaynağın sayfasıyla.

Parkın ilk planını 1934'te Hermann Jansen, ikinci planını 1936'da Theo Leveau çizdi. Jansen'in planında bir açık hava tiyatrosu da vardı ve parkın tiyatro gösterileri burada yapıldı. 2008'de başlayan düzenlemede Muhsin Ertuğrul Açık Hava Tiyatrosu'nun yerine bugünkü Büyükşehir Belediyesi Tiyatrosu binası yapıldı. 1980'lerde parka giriş ücreti kondu ve bu uygulama sonra kaldırıldı. Tuncer'e göre park altın yıllarını 1950'lerde ve 1960'larda yaşadı. 1950'lere gelindiğinde parkta lokantalar, çay bahçeleri, bira bahçeleri ve gazinolar açılmıştı. Göl Gazinosu bunların arasında seçkin bir yerdi ve fiyatlarını karşılayabilen orta sınıf ailelere hitap ederdi. 1970'lerin ortasından sonra piknik geleneği azaldı, Tuncer'in görüştüğü kadınlardan parka gitmeyi sürdürenler çoğunlukla yakındaki Cebeci ve çevresinde oturuyordu.

  • Altmışlardan sonra Gençlik Parkı açık hava tiyatrosunda Engin Cezzar ve Gülriz Sururi'nin Keşanlı Ali'sini izlediler. En ön sırada Mevhibe İnönü ile yan yanaydılar.

    Tanıklık Beki L. Bahar 2003, s. 109; Tunçel 2021 s. 35 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Ayşe Ulusoy Tunçel, 2021, s. 35.

  • Gençlik Parkı yürüyerek gidilebilen büyük bir yeşil alandı. Çocukken suyun yanındaki en iyi yeri tutmak için erkenden giderlerdi, anne babaları evde hazırlanan yemeklerle sonra gelirdi. Çay, kahve ya da gazoz alır, suyu ve sandalla gezenleri seyrederek yemeklerini açık havada yerlerdi.

    Tanıklık Uğuz'un görüştüğü, 1970 öncesinin Ankara'sını çocukluğundan hatırlayan biri. Okuduğumuz kaynak Ebru Uğuz, 2008, s. 77.

  • Çocukken Gençlik Parkı'nın suyunda yüzdüğünü hatırladı. Parkta sandalla gezilir, lunaparkta oynanırdı.

    Tanıklık Uğuz'un görüştüğü, çocukluğunu 1970 öncesinde Ankara'da geçiren başka biri. Okuduğumuz kaynak Ebru Uğuz, 2008, s. 78-79.

  • 1958'de Gençlik Parkı'nda bir dans yarışması olduğunu duydu ve cirit atan Ankaralı bir atlet kızla yarışmaya girdi. Kalabalık turlar halinde eleniyordu, ikisi her turu geçip Ankara ikincisi oldu. Bunu anlatırken güldü ve “Böyle bir şey olamaz, sene 1958” dedi.

    Tanıklık Muharrem Dalkılıç, Küçüktaşdemir'in 2017 görüşmesi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 155-156.

  • Bakanlığın 1962 turizm broşürü Gençlik Parkı'nı gezinti ve eğlence yerleri arasında saydı. Broşüre göre park istasyon ile opera arasındaydı, içinde tekne gezileri, kafeler ve yapay bir göl vardı. Broşür Yenişehir'deki açık alanlara değinmedi.

    Alıntı Basın Yayın ve Turizm Bakanlığı, 1962 turizm broşürü. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 156.

  • Zeki Müren Gençlik Parkı'nın bahçelerinde çok az bir ücretle sahneye çıkardı. Emel Sayın da ilk kez burada sahneye çıktı. Parka gelenler küçük bir kayık kiralayıp havuzun ortasındaki adacığa geçerdi.

    Tanıklık Cüneyt Arcayürek, Bir Zamanlar Ankara. Okuduğumuz kaynak Günce Uzgören, 2019, s. 133.

  • Ulus gazetesi Gençlik Parkı'nı daha açılmadan Ankara'nın ortasında bir deniz, bozkırda bir cennet diye tanıttı. Yazının başlığını Kemal Zeki Gençosmanoğlu atmıştı.

    Alıntı Ulus gazetesi, Tuncer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 177.

  • Birine göre Gençlik Parkı o zamanlar çok gözde bir yerdi, kimi zaman oraya yemeğe giderlerdi. Ötekine göre açık havada semaverle çay getirilir, herkes oturur, çocuklar dondurma alırdı, genç kızlar ise lunaparka giderdi. Park çok temizdi, kayığa binilirdi, şimdiki gibi değildi.

    Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1920'lerin sonunda ve 1930'larda doğmuş iki kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 179.

  • Eğlenmek için geceleri Gençlik Parkı'ndaki matinelere giderlerdi. Yemeği evde kendileri hazırlar, içecekleri orada alırlardı. Arkadaşlarla müzik dinleyip eğlenirlerdi, yeşillik içinde bir gece pikniği gibiydi.

    Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1930'ların sonunda doğmuş Küçükesatlı bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 180.

  • Tarihsiz bir afiş Gençlik Parkı'ndaki Çamlık Senar Gazinosu'nun programını duyurdu. Afiş Muallâ Gökçay'ı Ankaralıların hasretle beklediği yüksek ses sanatkarı diye tanıttı, Suzan Yaman ile Ayşe Tartar'ın adları da afişteydi. Numaralı masa ve biletler bahçe gişesinden alınıyordu, birinci mevki 300, ikinci mevki 200 kuruştu.

    Alıntı Çamlık Senar Gazinosu afişi, Tuncer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 202.

  • Ona göre o yıllarda herkes Gençlik Parkı'nda evlenirdi. Park henüz iki üç parçaya bölünmemişti, nikahların kıyıldığı salon çok büyük ve çok güzeldi. Nikahlara gittiğinde suyun akışını seyrederdi.

    Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1960'larda çocuk olan Aşağı Ayrancılı bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 181.

  • Hayat dergisi 1970'te Gençlik Parkı'nı Ankara'da yediden yetmişe herkesin eğlendiği tek yer diye anlattı. Dergiye göre kadınlar parkta misafir günü bile düzenliyordu, Ankaralılar da geceleri tepeden Ankara'yı seyretmek için dönme dolabın kuyruğuna giriyordu. Parkta her şeyde kuyruk vardı.

    Alıntı Semra Helvacıoğlu, Hayat dergisi, Tuncer aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 179.

  • Selçuk Baran'ın 1970'lerin başındaki Ankara'da geçen romanında kahraman taşradan başkente gelmiş bir gençti. Ona göre Ankara'da Gençlik Parkı'na gelmeyi sevmeyen çok kişi vardı. Aristokratlar ve kendine bir ayrıcalık yakıştıranlar parka ayak basmazdı.

    Edebi eserden. Selçuk Baran, Bozkır Çiçekleri. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 177-178.

  • O zamanlar en önemli yer Gençlik Parkı'ydı, bütün çocukları toplayıp oraya götürürlerdi. Lunaparkta elektrikli arabalara binerlerdi, en çok da onları severlerdi. Bunu anlatırken güldü.

    Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1970'lerde çocuk olan Cebecili bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 179.

  • Gölün çevresinde çay bahçeleri vardı. Semaver alınır, evden getirilen kek, poğaça ve biber dolmasıyla çay içilirdi. Köşede Recep Özgen çay bahçeleri vardı, semaverden sonra orada hep köfte, patates kızartması ve ekmek yenirdi.

    Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1970'lerde çocuk olan Cebecili bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 180.

Göl Gazinosu

Gençlik Parkı'nın büyük havuzunun ortasında

Ankara Radyosu'nun her evde dinlendiği yıllarda Ankaralılar radyodan sevdikleri ses sanatçılarını Göl Gazinosu'nda canlı dinleyebiliyordu. Gazino sonra uzun yıllar nikah salonu olarak kullanıldı.

  • Göl Gazinosu'nda haftanın belli günlerinde kadınlar matinesi yapılırdı. Matineler çoğunlukla gündüz saatlerindeydi. Gar ve Gölbaşı gazinolarında da böyle matineler vardı.

    Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü tanıklar. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 179.

  • Bir akşam Göl Gazinosu'na yemeğe davet edildiler. Sahnede bir gösteri vardı, yabancı kadınlar dans ediyordu. Güzel bir akşamdı, yemeklerini yiyip gösteriyi izlediler ve döndüler.

    Tanıklık Tuncer'in görüştüğü, 1920'lerin sonunda doğmuş Aşağı Ayrancılı bir kadın. Okuduğumuz kaynak Selda Tuncer, 2014, s. 203.

Bu bölümün kaynakları
  1. Ayşe Ulusoy Tunçel. Beki L. Bahar'ın Eserlerinde Ankara. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 5(1), Nisan 2021, s. 22-39. 2021. Kaynağa git
  2. Ebru Uğuz. Transformation of collective memory in the case of Ankara Atatürk Boulevard. Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü. 2008. Kaynağa git
  3. Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
  4. Günce Uzgören. Conservation of Architectural Heritage in Atatürk Boulevard in Ankara. ODTÜ, Kültürel Mirası Koruma yüksek lisans tezi. 2019. Kaynağa git
  5. Selda Tuncer. Going public: Women's experience of everyday urban public space in Ankara across generations between the 1950s and the 1980s. Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı. 2014. Kaynağa git
  6. Can Akansel. Revealing the values of a republican park: Gençlik parki deciphered in memory and as monument. Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Bölümü. 2009. Kaynağa git
  7. Büşra Kul Harmankaya ve Neriman Şahin Güçhan. AN INVENTORY STUDY FOR THE CINEMA AND THEATRE SPACES in ANKARA. TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, Sayı 27, s. 105-148. DOI: 10.22520/tubaked.1151818. 2023. Kaynağa git

Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı.

Bu çevrede artık olmayan mekanlar

Edebiyat tarihinde adı geçen, bugün yerinde olmayan yerler. Haritada iz halkasıyla duruyorlar.

  • Belvü Palas · 1920'ler-1970'ler · yaklaşık 320 m
  • Onbeşinci Yıl Kıraathanesi · 1940'lar-1950'ler · yaklaşık 400 m

Ziyaret bilgileri

Giriş
Parka giriş ücretsiz. Lunapark, tekne ve çay bahçesi gibi park içindeki işletmelerin kendi tarifeleri var.

Nasıl gidilir

Metro M1 hattında Ulus ya da AKM (Atatürk Kültür Merkezi) istasyonunda inin, parkın kapıları iki istasyona da birkaç dakika yürüme mesafesinde. Ulus Meydanı'na gelen EGO otobüslerinin çoğu da park girişinin hemen yanında duruyor.

İlçe
Altındağ
Kızılay'a uzaklık
kuş uçuşu 1,9 km
En yakın raylı istasyon
Ulus (M1), kuş uçuşu 240 m

Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.

Google Haritalar'da yol tarifiToplu taşımayla (Google)Apple Haritalar'da aç

Yaklaşan etkinlikler

  • 23 Kasım · 20:00Bekleyen Dargın AnılarTiyatro

Bu Hafta Ankara

Ankara'nın haftalık kültür ajandası her Pazartesi, seçilmiş okumalar her Pazar e-postanda. Gizlilik

Bu mekan bir rotanın durağı

Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.

Sokakta 1 Saat · UlusAnkara Palas'tan Gençlik Parkı'na, kayıp pastaneler, meyhaneler ve iki tiyatro8. durak · 8 durak · 1 saat

Biliyor musunuz

  1. 1.Park bir bataklığın üzerine kuruldu. Ankara Çayı'nın taşkın alanı kurutuldu ve yerine yaklaşık 275 bin metrekarelik bir dinlence alanı çıktı.
  2. 2.1957'de Eskişehir'deki cer atölyelerinde üretilen Mehmetçik ve Efe adlı iki küçük buharlı lokomotif park içinde işletilmeye başlandı. Trenler 1980'lerin ortasında tamamen kaldırıldı.
  3. 3.Parkın kenarındaki 1933 tarihli Sergi Evi 1946 ile 1948 arasında opera binasına çevrildi. Sergi salonu olarak tasarlanmış bir yapı böylece ülkenin ilk opera sahnelerinden biri oldu.

Ziyaretçi ipuçları

  • •Ulus'a kadar geldiyseniz parkı tek başına düşünmeyin. Roma Hamamı, Augustus Tapınağı ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi kısa bir yürüyüş mesafesinde, dördü aynı yarım güne sığar.
  • •Havuz ve çevresi akşamüstü aydınlatıldığında fotoğraf için en iyi saat başlıyor. Gün batımından yarım saat önce girin.
  • •Park uzun yıllardır aralıklarla yenileniyor. Havuz, tekne ve lunapark gibi bölümlerin çalışıp çalışmadığını gitmeden önce Ankara Büyükşehir Belediyesi ve ANFA duyurularından kontrol edin.
  • •Hafta sonu öğleden sonraları kalabalık oluyor. Sakin bir yürüyüş istiyorsanız hafta içi sabah saatlerini seçin.

Sık sorulanlar

Gençlik Parkı'na giriş ücretli mi?
Parka giriş ücretsiz. Yalnızca lunapark oyuncakları, tekne ve çay bahçeleri gibi park içindeki işletmeler kendi tarifelerini uyguluyor.
Gençlik Parkı nerede, hangi semtte?
Ankara'nın Altındağ ilçesinde, Ulus'ta. Ulus Meydanı ile Atatürk Kültür Merkezi arasındaki alanı kaplıyor.
Gençlik Parkı'na metroyla nasıl gidilir?
M1 hattında Ulus ya da AKM istasyonunda inmek yeterli. İkisi de parkın kapılarına birkaç dakika yürüme mesafesinde.
Park ne zaman açıldı, planı kim hazırladı?
19 Mayıs 1943'te, Gençlik ve Spor Bayramı'nda açıldı. Planı Hermann Jansen hazırladı ve 1936'da Atatürk'ün başkanlık ettiği Bakanlar Kurulu toplantısında onaylandı.
Çocukla gidilir mi?
Evet. ANFA kayıtlarına göre park içinde 1.029 metrekarelik bir çocuk oyun alanı ve bir lunapark var, geniş çim alanlar araç trafiğinden uzak. Yürüyüş yolları düz olduğu için bebek arabasıyla da rahat.
Haritada Keşfet

Bu yer şu listelerde

Ankara'nın Parkları ve Doğa AlanlarıUlus'ta Gezilecek Yerler

Yakındaki benzer yerler

Doğa & Park

Abdi İpekçi Parkı

Sıhhiye Meydanı'nda 1981'de açılan park. Metin Yurdanur'un Eller heykeli burada.

Doğa & Park

Ankara Üniversitesi Beşevler 10. Yıl Yerleşkesi

Ankara Üniversitesi'nin Beşevler'deki ağaçlı yerleşkesi. Yerleşkede 445 bitki taksonu sayıldı, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk herbaryumu ANK da burada.

Doğa & Park

Kurtuluş Parkı

Ankara'nın ikinci fidanlığından doğan park. 1994'ten beri tescilli doğal sit.

Doğa & Park

50. Yıl Parkı

Cumhuriyet'in 50. yılı anısına düzenlenen geniş park alanı.

Doğa & Park

Meclis Parkı (TBMM Millî Egemenlik Parkı)

TBMM arazisini üç yandan çevreleyen, 1986'da açılan park. Geniş çim alanlar, amfitiyatro ve farklı ülkelerden gelen ağaçlar.

Doğa & Park

Kuğulu Park

1958'de düzenlenen Çankaya'nın ikonik parkı. Kuğuların yüzdüğü gölet, devasa çınarlar ve kent hayatının huzurlu durağı.

Bu sayfa son olarak 4 Kasım 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.

Kaynaklar: anfa.com.tr, kulturportali.gov.tr, en.wikipedia.org

Konum verisi © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansıyla.

Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.

Klemens

Görmek öğrenilir.

RSS ile takip et: Yazılar·Kürasyon

Keşfet

  • Okul
  • Avlu (ücretsiz)
  • Testler & Oyunlar
  • Kültür Haritası
  • Kültür Rotaları
  • Ankara Müzeleri
  • E-bülten
  • İçerikler
  • Özel Dosya
  • Etkinlikler
  • Bu Hafta Ankara'da
  • Sergi Takvimi
  • Atölyenizi Duyurun

Klemens

  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • SSS
  • İletişim
  • KVKK Aydınlatma Metni
  • Çerez Politikası
  • Çerez Tercihleri
  • Mesafeli Satış Sözleşmesi
  • İade ve İptal
  • Kullanım Koşulları
  • Düzenleyici Koşulları
  • Düzenleyici Aydınlatma Metni

Ankara takvimleri: Hafta sonu·Konser·Tiyatro·Festival

© 2026 Klemens Art Prodüksiyon Ltd. Şti. Tüm hakları saklıdır.