📜Sokakta 1 Saat · Ulus

Ankara Vakıf Oteli adıyla açıldı. Milletvekilleri ve resmi konuklar için yapılmıştı; salonlarında siyaset kadar edebiyat da konuşuldu.

Yahya Kemal milletvekiliyken otelin 257 numaralı odasında kaldı. Suat Derviş de burada konakladı; yazar arkadaşları onu otelde ziyaret ederdi. Bunu Fahir Aksoy'un Kürdün Meyhanesi kitabından biliyoruz.

Otel romanlara da girdi. Aka Gündüz birkaç romanında Ankara Palas'a yer verdi; Nahid Sırrı Örik Gece Olmadan'da oteli mekanlarından biri yaptı. Çınaraltı dergisini yeniden çıkarmak için yapılan toplantı da bu salonlardan birindeydi.

Cumhuriyet Müzesi'nin kapısından otele bakın. Meclisle otelin arasında yalnızca bu yol var.

Kürdün Meyhanesi. Resmi adı Yeni Hayat Lokantası. Orhan Veli, Cahit Sıtkı, Melih Cevdet ve Oktay Rifat bu masalarda buluşurdu.

1940'larda caddenin köşesindeki Yüzbaşıoğlu Apartmanı'nın orta katında Tercüme Bürosu çalışıyordu. Sabahattin Eyüboğlu, Nurullah Ataç, Sabahattin Ali ve Orhan Veli dünya klasiklerini burada Türkçeye çevirdi.

Mesai bitince yol kısaydı. Anlatılana göre para varsa Şükran Lokantası'na, yoksa hemen yanındaki Kürdün'e gidilirdi. Orhan Veli Yaprak dergisinin işlerini bu masalarda yürüttü; "Montör Sabri" şiirindeki Sabri, meyhanenin müdavimlerindendi.

Kudret Han'ın önünde durup caddeye bakın. Bir akşamın bütün durakları birkaç adımın içinde.

İstanbul Pastanesi. 15 Ocak 1923'te açıldı. Tanpınar, Yahya Kemal, Sabahattin Ali ve Ahmet Muhip Dıranas müdavimleri arasındaydı.

Müşteriler gruplar halinde otururdu. Enver Behnan Şapolyo'nun anılarında öğretmenler, memurlar, gazeteciler, ressamlar ve mebuslar ayrı masalardadır. Şapolyo buraya "münevverler kulübü" der.

Pastane gece kapanmazdı; Mehmed Kemal onu bir sabahçı kahvesine benzetir. Matbaadan gelen dergi provaları bu masalarda okunur, şiirler burada toplanırdı. Hisar dergisinin çevresi de sonraki yıllarda burada buluştu.

Zafer Anıtı'nın önünde durup işhanına bakın. 1955'e kadar bu köşede gece kapanmayan bir pastane vardı.

Üç Nal Meyhanesi. Şinasi Baray ailesinin eski evinin ahırını meyhaneye çevirdi, kapıya üç nal çaktı. İlanındaki adres: Anafartalar Caddesi, Konak Sokak.

Baray, Orhan Veli ile Oktay Rifat'ın liseden arkadaşıydı. Duvarlar resim, yazı ve şiirle doluydu; müşteriler özel bir deftere cümle, şiir, çizim bırakırdı. Melih Cevdet, Cahit Sıtkı ve Can Yücel de gelirdi.

Tavukçu da bu caddede başladı. Hüsamettin Sencer 1930'da tavuklu pilav ve tavuk suyu çorba satan küçük bir lokanta açtı. 1953'teki yangından sonra lokanta Kızılay'a taşındı. İlk dükkanın kapı numarasını bilmiyoruz.

Şehir Çarşısı ile Zincirli Camii arasındaki geçidin ağzında durun. Üç Nal biraz içerideydi.

Sanatsevenler Kulübü. 26 Ocak 1948'de kuruldu; ilk mekanı Konya Sokak'ta Çağla Han'ın içinde küçük bir odaydı.

Kuruluş amacı tek cümleydi: Güzel sanatları toplum içinde geliştirmek ve yaymak. Kulüp 1952'de dernek oldu. Sonra Kızılay'da Tuna Caddesi'ne taşındı; oradaki yeraltı salonu 1985'e kadar sergilere, açık oturumlara ve tiyatro eleştirilerine ev sahipliği yaptı.

Bu odanın bir fotoğrafını bulamadık. Hanın adını Bir Dem Ankara kitabındaki bir söyleşiden biliyoruz. Hikayenin Kızılay kısmı öteki yürüyüşte, sonu bu yürüyüşün son durağında.

Sokağın başında durup aşağı bakın. 78 yıllık bir dernek bu sokaktaki bir handa, küçük bir odada başladı.

Küçük Tiyatro 27 Aralık 1947'de Ahmet Kutsi Tecer'in Köşebaşı oyunuyla açıldı. Salon konservatuvarın Tatbikat Sahnesi için açılmıştı.

Binanın edebiyatla ilk teması tiyatrodan önce geldi. 1935'te kurulan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi ilk derslerini burada yaptı; 1940'ta Sıhhiye'deki binasına taşındı.

Tatbikat Sahnesi 1940'ta, konservatuvar öğrencileri seyirci önüne çıksın diye kuruldu. 1947'de başına Muhsin Ertuğrul geçti. 1949'da kurulan Devlet Tiyatroları'nın ilk genel müdürü de oydu; Küçük Tiyatro kurumun ilk sahnelerinden biri oldu.

Karşı kaldırımdan bakın. Bu çatının altında önce ders, sonra oyun başladı.

Sergi Evi. Şevki Balmumcu'nun modern binası yerli malı sergilemek için yapıldı. 1948'de Paul Bonatz onu tiyatroya çevirdi.

Büyük Tiyatro 2 Nisan 1948'de açıldı. Bir yıl sonra Devlet Tiyatroları kuruldu; Küçük Tiyatro ile Büyük Tiyatro Ankara'nın tiyatro hayatının iki merkezi oldu.

Repertuvara yerli yazarlar da girdi: Nahid Sırrı Örik, Oktay Rifat, Necati Cumalı, Sabahattin Kudret Aksal. Kurumun Devlet Tiyatrosu dergisi 1949'dan 1983'e kadar yayımlandı.

Binaya bulvar tarafından bakın. Sütunlu giriş Bonatz'ın eklemesi; fotoğraftaki Sergi Evi'nde yoktu.

Sanat Kurumu, Tuna Caddesi'nden ayrıldıktan bir süre sonra eski Göl Gazinosu binasının bir bölümüne yerleşti. Sobabaşı Söyleşileri burada yapıldı.

Sobabaşı Söyleşileri yıllarca sürdü ve farklı sanat dallarından insanları aynı salonda buluşturdu. Göl Gazinosu'nun binası bugün hangisi, ayakta mı, kesin bilmiyoruz.

Kurum bugün 78 yaşında. Parktaki yerinden çıkarıldı; kalıcı bir mekanı yok, etkinliklerini başka kurumlarda konuk olarak yapıyor. Konya Sokak'taki küçük odadan beri adresi hep değişti.

Göl kıyısında bir banka oturun. Yürüyüş burada bitiyor.