Kayıp mekan
Mühendis Hanı
1920'ler-1950'ler
Bu mekan bugün yok. Hanın ne zaman yıkıldığını ya da bugün ayakta olup olmadığını bulamadık.
Mühendis Hanı Karaoğlan Çarşısı'ndaydı. Fahrettin Esentürk hanı Ulus'tan Anafartalar'a çıkarken Zincirli Camii'nin karşı yakasındaki dükkanların arasında sayar ve bahçe içinde sıra dükkanları olan iki katlı bir yapı olarak hatırlar. Esentürk'e ve Yekta Güngör Özden'e göre han 1940'larda ve 1950'lerde Koç ailesinin mülküydü. Abdülkerim Erdoğan ve arkadaşlarına göre Arif Oruç'un Yeni Dünya gazetesi bu handa hazırlanırdı. Aka Gündüz 1927'de Hayat dergisinde yayımlanan bir yazısında Ankara'ya ilk geldiğinde bu hana yerleştiğini anlatır.
Nerede
Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.
Tank-Tango romanı hanı İstanbul Caddesi'nde gösterir, Gündoğan 2018 s. 372 ve Altun 2013 s. 145. Fahrettin Esentürk'ün sözlü tarih anlatımı hanı Ulus'tan Anafartalar yönüne çıkarken Zincirli Camii'nin karşı yakasındaki dükkanların arasında sayar, Özaloğlu 2006 s. 150. Erdoğan, Günel, Narince 2007 s. 91 ve Yüksel 2013 s. 68 hanı Karaoğlan Çarşısı'nın önemli yapıları arasında anar. Tanyer'in aktardığı bir gazete haberi hanı Anafartalar çarşısında gösterir, Ankara Ansiklopedisi 11 s. 168.
Anılarda Mühendis Hanı
Tank-Tango romanında Ömer ile Bihter bir akşamüstü Ankara'ya varır. Oteller dolu olduğu için İstanbul Caddesi'ndeki Mühendis Hanı'nda iki karyolalı bir oda bulurlar. Han viran bir kervansaraya benzer.
Edebi eserden. Aka Gündüz, Tank-Tango. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 372.
Romanda odaya eğri büğrü bir merdivenden çıkılır. İçeride temiz döşekli iki eski demir karyola, iki hasır iskemle, bir sürahi ve beş numara bir lamba vardır. Ankara'nın keskin soğuğunu ilk kez duyan Bihter ile Ömer odaya mangal ister.
Edebi eserden. Aka Gündüz, Tank-Tango. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 372-373.
Romanda han iki katlı bir medreseyi andırır. Üç cephede sıra odalar vardır. Avluda yaylı arabalar ve faytonlar durur, ahırlardan seyis ve hayvan sesleri gelir. Bir seyis çırağı tekerlek yıkarken “Ankara'nın taşına bak” türküsünü mırıldanır.
Edebi eserden. Aka Gündüz, Tank-Tango. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 373.
Romanda lokantadan Ankara'nın spesiyalitesi diye hindi palazı ile lahana musakkası gelir. Bihter ile Ömer yemeği yiyemeden yorgunluktan uyuyakalır.
Edebi eserden. Aka Gündüz, Tank-Tango. Okuduğumuz kaynak Hatice Gündoğan, 2018, s. 373.
Kaynakların ayrıştığı yerler
- Hanın yeri Aka Gündüz'ün Tank-Tango romanında İstanbul Caddesi diye geçer. Öteki bütün kaynaklar hanı Karaoğlan Çarşısı'nda, bugünkü Anafartalar Caddesi'nde gösterir.
Yakında bugün görebileceğin yerler
- Zincirli Camii · Tarihi · yaklaşık 30 m
- Anafartalar Çarşısı · Mimari · yaklaşık 40 m
- Ulus Meydanı · Tarihi · yaklaşık 130 m
- Sümerbank Binası · Mimari · yaklaşık 140 m
Kaynakça
- Serpil Özaloğlu. Transformation of Ankara Between 1935-1950 in Relation with Everyday Life and Lived Spatiality. Doktora tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık. 2006. Kaynağa git
- Abdülkerim Erdoğan ve Gökçe Günel ve Mehmet Narince. Cumhuriyet ve Başkent Ankara (Ankara Tarihi ve Kültürü Dizisi 4). Ankara Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı, Ankara, 242 s., ISBN 9944-473-04-9. 2007. Kaynağa git
- Ayşegül Yüksel. Erken cumhuriyet döneminde gündelik yaşamın mekansal izdüşümleri: Ankara Anafartalar Caddesi. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. 2013. Kaynağa git
- Turan Tanyer. Ankara Ansiklopedisi - 11. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 58 (2024), s. 153 vd. 2024. Kaynağa git
- Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
- Hatice Gündoğan. Atatürk Devri Türk edebiyatında edebî çevre ve konu olarak Ankara (1920-1938). Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 18 Ekim 2026.