Anafartalar Çarşısı
Anafartalar Çarşısı, Ulus'ta Anafartalar Caddesi üzerindeki bir alışveriş binasıdır. Ankara'nın en eski alışveriş merkezi olarak anılır. Ankara İmar ve Emlak İşletmesi'nin açtığı yarışmada seçilen üç proje birleştirilerek tasarlandı. Mimarları Ferzan Baydar, Affan Kırımlı ve Tayfur Şahbaz'dır. İç düzenlemeyi Mimar Ruşen Dora yaptı. Kaynaklar yapıyı 1964 ile 1967 arasında tarihlendiriyor.
Yapı dönemin uluslararası modernizmini yansıtır. Mimarlar Odası Ankara Şubesi, çarşı bloğu ile yüksek büro bloğunun sade kübik kütlelerini Mies van der Rohe'yu hatırlatan bir tavır olarak anlatır. O yıllar için çok yeni olan giydirme cephe burada kullanıldı. Bina uzun yıllar Ankara'nın ilk yürüyen merdivenli süpermarketi Gima'ya da ev sahipliği yaptı.
Çarşının asıl sürprizi içeride. Duvarlar, kolonlar ve merdiven boşlukları dönemin önemli sanatçılarının işleriyle kaplı. Füreya Koral, Seniye Fenmen, Attila Galatalı ve Cevdet Altuğ'un seramik panoları burada. Cevdet Altuğ'un panosu tavandan zemine kadar uzanır, önüne sonradan bir yürüyen merdiven yapılmıştır. Girişlerin birinde Attila Galatalı'nın panosu, ötekinde Füreya Koral'ın pembe ve lacivert ağırlıklı seramikleri karşılar. Nuri İyem ile Arif Kaptan'ın duvar resimleri ve Adnan Turani'nin kazıma tekniğiyle yaptığı rölyef pano katlardaki kolonları sarar. Bu eserlerin bir kısmı çağdaş Türk plastik sanatlarının ilkleri arasında sayılır.
Yapı bir yıkım tehlikesi de atlattı. Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin Ulus Tarihi Kent Meydanı projesinde 100. Yıl Çarşısı ve Ulus Çarşısı ile birlikte yıkılması gündeme geldi. Açılan dava sonucunda proje 2017 başında iptal edildi ve yıkım durdu. Aynı yıl sanatçılar ve çarşı esnafı eserlerin korunması için birlikte harekete geçti. Çarşı bugün de alışveriş binası olarak kullanılıyor. Panolar Kültür Envanteri'ndeki 2023 tarihli fotoğraflarda yerli yerinde görünüyor.
Ziyaret bilgileri
- Giriş
- Çarşı bir alışveriş binası, gezmek ücretsiz.
Nasıl gidilir
M1 metro hattının Ulus istasyonundan Anafartalar Caddesi'ne doğru birkaç dakika yürüyün. Çarşı Ulus Meydanı'na yaklaşık yüz metre uzaklıkta.
- İlçe
- Altındağ
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu 2,3 km
- En yakın raylı istasyon
- Ulus (M1), kuş uçuşu 530 m
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Biliyor musunuz
- 1.Bina uzun yıllar Ankara'nın ilk yürüyen merdivenli süpermarketi Gima'ya ev sahipliği yaptı.
- 2.Çarşıdaki seramik eserlerin sekizinde Seniye Fenmen'in imzası var.
- 3.Cevdet Altuğ'un tavandan zemine uzanan seramik panosunun önüne sonradan yürüyen merdiven yapıldı.
Ziyaretçi ipuçları
- •Panoları görmek için bütün katları dolaşın. Eserler girişlere, merdiven boşluklarına ve kolonlara dağılmış.
- •İki girişi de kullanın. Birinde Attila Galatalı'nın, ötekinde Füreya Koral'ın panosu var.
- •Ulus Meydanı ve Sümerbank binası birkaç dakika uzaklıkta, aynı yürüyüşe eklenebilir.
Sık sorulanlar
- Anafartalar Çarşısı nerede, nasıl gidilir?
- M1 metro hattının Ulus istasyonundan Anafartalar Caddesi'ne doğru birkaç dakika yürüyün. Çarşı Ulus Meydanı'na yaklaşık yüz metre uzaklıkta.
- Giriş ücretli mi?
- Çarşı bir alışveriş binası, gezmek ücretsiz.
- Gezmek ne kadar sürer?
- 30-45 dakika
- Hangi dönemden kalmadır?
- Cumhuriyet dönemine tarihlenir.
- Burada ne görülür?
- Ulus'ta 1960'ların giydirme cepheli çarşısı. İçinde Füreya Koral, Seniye Fenmen ve Nuri İyem'in eserleri duruyor.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Sümerbank Binası
1937, Martin Elsaesser tasarımı. Avrupa modernizminin Ankara'daki örneği.
Mimariİş Bankası Genel Müdürlüğü (Ulus)
1929, Giulio Mongeri tasarımı. I. Ulusal Mimarlık Akımı'nın en güçlü örneklerinden. Bina 2019'dan beri İktisadi Bağımsızlık Müzesi.
MimariEski Sayıştay Binası
1925'te Birinci Ulusal üslupta yapılan, 1930'da Ernst Egli'nin cephelerini modernleştirdiği bina. I. ve II. Meclis binalarının arasında.
MimariAnkara Radyoevi
Marconi şirketinin 1936-38'de tasarlayıp yaptığı, Ankara Radyosu'nun 28 Ekim 1938'de taşındığı bina.
MimariTürk Tarih Kurumu Binası
Turgut Cansever ile Ertur Yener'in tasarladığı, 1980'de Ağa Han Mimarlık Ödülü alan kurum binası.
MimariTarihi Ankara Garı
1937, Art Deco, Şekip Akalın tasarımı.
Bu sayfa son olarak 13 Ekim 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: tr.wikipedia.org, kulturenvanteri.com, web.archive.org, web.archive.org, openstreetmap.org
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.