Zincirli Camii

Caminin ne zaman ve kimin tarafından yapıldığını kesin bilmiyoruz. Yapının bir inşa kitabesi yok. Genel kabul, 17. yüzyılın ikinci yarısında, dönemin şeyhülislamı Ankaravi Mehmed Emin Efendi tarafından yaptırıldığı yönünde; bazı kaynaklar 1687 tarihini verir. Mehmed Efendi 1685'te kurduğu vakıfla Ankara'da bir medrese, bir mektep ve şehrin çeşitli yerlerinde yirmi beş çeşme yaptırdı.

Caminin bir öteki adı da var: Kazasker Camii. Burada bir şerh düşmek gerek. Sanat tarihçisi Semavi Eyice, caminin yanında eskiden Kazasker Camii adında başka bir cami bulunduğunu, Mehmed Emin Efendi'nin yaptırdığı caminin aslında o olduğunu ve o yıkılınca kitabesinin bu caminin duvarına konmuş olabileceğini ileri sürdü. Zincirli adının nereden geldiği de belgelerle bilinmiyor.

Yapı, araştırmacıların Ankara üslubu dediği tipe uyar: Dikdörtgen plan, moloz taş üzerinde ahşap hatıllı tuğla duvarlar, kırma çatı, ahşap minber ve alçı mihrap. Dıştan yaklaşık 12 metreye 20 metredir. Girişteki son cemaat yerinin kemerleri sonradan ahşap doğramayla kapatılıp iç mekâna katılmış. Minare kuzeybatı köşede, kesme taş kaide üstünde tuğla gövdeli.

İçeri girince yukarı bakın. Harimin üstü kalem işi süslemeli ahşap bir tavanla örtülü. Sonra minbere bakın. Ceviz ağacından, kündekari tekniğiyle yapılmış; üstünde karanfil, lale, erik çiçeği ve gül desenleri gerçek renkleriyle boyanmış. Bu motifler Nakkaş Mustafa'nın işidir; Hacı Bayram Camii'nin ahşap nakışları da aynı adla anılır. Minber kapısındaki süslemelerin arasına dualar ve "Allah" yazıları gizlenmiş. Caminin kapısı 1925'te Macit Usta tarafından yenilendi.

Mihrap alçıdandır ve tavana kadar yükselir. Cami 1879-80'de Ankara Valisi Hurşit Paşa'nın, 1911'de Taşpınarzadelerin girişimiyle onarıldı; 1937'de Vakıflar Genel Müdürlüğü esaslı bir onarım yaptı. 1937 ve 2001 onarımlarının kitabeleri cami üzerinde duruyor.

Minberin kapısına yaklaşın ve gizli yazıları arayın.