🔍Ankara'nın Gizli Müzeleri

1908'de inşa edilen bu tarihi binada, Ankara'nın hem hava durumu hem siyasi iktidarı şekillendi. Mustafa Kemal Paşa, Milli Mücadele'nin ilk aylarında bu binayı 6 ay boyunca karargâh olarak kullandı. Bina o yıllarda bir ziraat mektebiydi, Halide Edib Adıvar'ın kurduğu Anadolu Ajansı da burada çalıştı. Ankara'ya ilk geldiğinde kalacak yer arayan Mustafa Kemal'e bu bina tahsis edilmişti; Milli Mücadele'nin ilk stratejik kararları burada alındı.

Bugün müze olarak hizmet veren yapıda, eski barograf ve termograflar, İkinci Dünya Savaşı'nda kullanılmış bir radyosonda vericisi ve Atatürk'ün karargâh olarak kullandığı oda sergileniyor. Atatürk'ün çalışma masasının hâlâ orijinal yerinde durduğu odaya girdiğinizde, Milli Mücadele'nin sessiz karargâhının atmosferini soluyorsunuz. Türkiye'nin meteoroloji tarihiyle bağımsızlık mücadelesinin aynı çatı altında buluştuğu bu mekân, rotanın en sürpriz durağı.

Avusturyalı mimar Clemens Holzmeister'ın Emlak ve Eytam Bankası için tasarladığı, 1934'te tamamlanan bu zarif binada Türkiye'nin ilk ve tek pul müzesi yer alıyor. 4.404 orijinal pul ve Dünya Posta Birliği'ne üye 189 ülkeden pullar arasında en değerlisi 1840 tarihli İngiliz 'Penny Black', dünyanın ilk yapışkanlı posta pulu, filatelinin 'Mona Lisa'sı. Osmanlı'nın ilk pullarından Cumhuriyet döneminin propaganda pullarına uzanan koleksiyon, küçük kâğıt parçaları üzerinden dünya tarihini anlatıyor.

Dokunmatik ekranlar, üç boyutlu sinema salonu ve sesli rehberle interaktif bir deneyim sunan müzede, pul biriktirmeyi oyunlarla öğreten Çocuk Kulübü özellikle çocukların gözdesi. Holzmeister'ın birkaç yıl sonra TBMM binasını da tasarladığını düşünün, aynı ellerin bir banka binası ve parlamento binası çizmesi, Cumhuriyet'in ruhunu özetler. Müzenin minyatür dünyasında kaybolmak için en az bir saat ayırın.

Hamamönü'nün tarihi sokaklarında, sıradan bir Osmanlı evinin kapısını açtığınızda sizi dünyanın en kapsamlı satranç koleksiyonu karşılıyor. Koleksiyoner Akın Gökyay ömrünü bu tutkuya adadı: 1975'te başlayan koleksiyon 2012'de 412 takımla Guinness Dünya Rekorları'na girdi, bugün müzede 110 ülkeden 700'ü aşkın takım sergileniyor. Camdan seramiğe, mermerden sabun taşına, savaş temalı takımlardan Çanakkale zaferini anlatan takıma uzanan çeşitlilik büyüleyici.

Her takımın arkasında bir kültürün strateji anlayışı ve estetik dili var. Hamamönü'nün dar sokaklarındaki bu gizli hazine, Altındağ Belediyesi binasının yukarısında, Basamaklı Sokak'ta saklanıyor.

Osmanlı İmparatorluğu'nun askeri haritacılık geleneğinden Cumhuriyet'in modern kartografyasına uzanan bu niş müze, haritaların nasıl çizildiğini, sınırların nasıl belirlendiğini ve coğrafyanın savaşları nasıl şekillendirdiğini anlatıyor. Eski harita yapım aletleri, el çizimi Osmanlı haritaları ve Kurtuluş Savaşı'nın stratejik haritaları sergileniyor.

Müzenin en etkileyici parçaları arasında 19. yüzyıldan kalma el çizimi topografya haritaları var, her tepe, her dere yatağı ince mürekkeple işlenmiş. Kurtuluş Savaşı sırasında yirmi günde üretilen 1921 tarihli Sakarya haritası, savaşın kazanılmasına katkısıyla koleksiyonun en anlamlı parçalarından biri. Bir haritanın sadece yol gösterici değil, aynı zamanda iktidar aracı olduğunu bu müzede anlarsınız. Dijital çağda Google Maps'e alışmış gözlerinizle bu el işi başyapıtlara bakmak, kartografyanın sanat olduğunu hatırlatır.

Türkiye'de radyo ve televizyonun tarihi bu müzede canlanıyor. 1927'de kurulan Ankara Radyosu'nun ilk mikrofonundan siyah-beyaz TV döneminin stüdyo setlerine, haber bültenlerinin okunduğu masalardan canlı yayın ekipmanlarına: Türk yayıncılık tarihinin 100 yıla yakın mirası burada. 'Burası Ankara Radyosu' anonsu, bir zamanlar Anadolu'nun köylerine kadar ulaşan tek ses kaynağıydı.

Nostaljik stüdyo ortamlarında 'spiker' olarak fotoğraf çektirebilir, eski radyo alıcılarının kadranlarını çevirebilirsiniz. Müzenin en nostaljik köşesi 1968 yılında başlayan televizyon yayıncılığının ilk stüdyosu, dev kameralar, kalın kablolar ve o dönemin devrim niteliğindeki teknolojisi bugün gülümseten bir sadelikte. Radyonun köy odalarında aileleri bir araya getirdiği, televizyonun mahalleyi tek evde topladığı günlerin hikâyesi bu duvarlarda yaşıyor.