🎸Bozkırın Distorsiyonu: 90'lar Rock

Zafer Çarşısı, 90'larda Ankara'nın isyankâr gençliğinin hac merkezi olan korsan kaset cennetiydi. Küçük dükkânlardaki tezgâhlarda Metallica, Slayer, Black Sabbath kasetleri yan yana dizilir, dükkân sahibi aynı zamanda müzik danışmanı gibi çalışırdı: 'Bunu beğendiysen, şunu da dene.'

İlk death metal kasetinizi, ilk punk fanzininizi buradan aldınız. Kasetlerin kalitesi değişkendi, bazıları o kadar çok kopyalanmıştı ki gitar sesi cızırtıya dönüşmüştü, ama kimse şikâyet etmezdi; önemli olan müziğe ulaşmaktı. Dükkân sahipleri müşterilerinin müzikal gelişimini takip ederdi: 'Geçen ay Metallica almıştın, şimdi Megadeth zamanı.' Sahaflar arasında hâlâ müzik dükkânları var: dijital çağda analog nostaljinin son kalesi. Bir kaset bulursanız alın; cızırtılı sesi, Spotify'ın asla veremeyeceği bir şeyi verir.

Sakarya Caddesi, Ankara rock'ının ana arteriydi. Salaş birahaneler, canlı müzik barları ve loş bodrum mekânlarıyla dolu bu cadde, hafta sonları canlı performanslarla titrerdi. Sahne 1-2 metrekare, seyirci 30-40 kişi, ses sistemi yetersiz ama enerji tavanda: Ankara rock sahnesinin samimiyeti buradaydı.

Gruplar birbirlerinin konserlerinde seyirciydi, herkes herkesi tanırdı. Bir barın bodrumunda çalan grup, gece yarısı iki kapı ötedeki bara geçer, orada çalan arkadaşlarını izlerdi. Bira bardaklarının arasında müzik eleştirisi yapılır, yeni şarkılar tartışılır, bazen oracıkta ortak proje doğardı. Bugün cadde değişse de bazı barlar geleneği sürdürüyor, canlı müzik Ankara'da hâlâ nefes alıyor. Cuma akşamı Sakarya'ya inin, bir bara dalın ve Ankara rock'ının ruhunun hâlâ yaşadığını kendiniz görün.

SSK İşhanı, Kızılay'da Sakarya Caddesi ile Ziya Gökalp Caddesi arasında uzanan büyük bir iş hanıydı. Gündüz zemin katında kasaplar ve şarküteriler, üst katlarında devlet daireleri çalışırdı. Akşam olunca avlunun çevresindeki barlardan canlı müzik yükselirdi. Handa açılan ilk rock barı Gölge'ydi, Baraka ve Pusula da gelince bina rockçıların buluşma yerine döndü.

Gölge'nin sahibi takım elbiselileri ve mafya kılıklı müşterileri içeri almazdı. ODTÜ ve Bilkent öğrencileri barın müdavimiydi, Pilli Bebek gibi Ankaralı gruplar bu hanın barlarında çaldı. Gölge sonradan handan ayrıldı, rock havası da dağıldı. Çankaya Belediyesi binayı 2009'da satın aldı, yıkıp yerine meydan yapmayı planladı ama bina yıkılmadı. Baştan sona yenilenen yapı 2013'te açıldı, bugün Çankaya Belediyesi'nin ana hizmet binası. Sakarya Caddesi tarafından binaya bakın, o gecelerin sesi bu duvarların arkasındaydı.

90'larda Ankara'nın canlı müzik geceleri yalnız Kızılay'da yaşanmadı. Bestekar Sokak'taki Çizgi Bar, Farabi Sokak'taki Graffiti gibi Tunalı çevresindeki mekânlar da bu sahnenin parçasıydı. SSK İşhanı'nın efsane barı Gölge önce hanın üst katına çıktı, sonra Tunalı'ya taşındı ve kısa süre sonra kapandı.

Tunalı Hilmi Caddesi bugün Kuğulu Park'tan başlayan pasajları, vitrinleri ve sokak müzisyenleriyle Ankara'nın en canlı akşam hatlarından biri. Rotayı burada bitirin, bir bara girin ve Kızılay'dan buraya uzanan o eski sesin izini sürün.