Kayıp mekan

Üç Nal Meyhanesi

1946-1960'lar

Öteki adları Üç Nal, Üç Nal Lokantası.

Bu mekan bugün yok. Konak Sokak bugün yok. Meyhanenin olduğu adada bugün Ulus Şehir Çarşısı var.

Üç Nal 1946'da Ulus'ta Anafartalar Caddesi'ne açılan Konak Sokak'ta açıldı. Sahibi Orhan Veli ile Oktay Rifat'ın okul arkadaşı Şinasi Baray'dı. Şemsi Belli 1953'te duvarlara şairlerin kendi el yazısıyla şiir yazdığını anlatır. Orhan Veli'ye göre tuvaletteki abajura Refik Halit'ten bir parça yazılmıştı ve okumaya dalanlar yüzünden kapıda sıra birikiyordu.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Ulus gazetesindeki açılış ilanı adresi Anafartalar Caddesi, Konak Sokak, Çiftlik Satış Mağazası arkası diye verir. İlanın görüntüsü Yüksel 2013 tezinde s. 91'de var, Tonga 2016 s. 226 dipnot 665 aynı ilanı İşcen 2013 üzerinden aktarır. Tanyer 2016 Ankara Ansiklopedisi 1 s. 236'ya göre Anafartalar Caddesi'nde Hacı Bayram'a dönen yoldan sağda, iç tarafta, Konak Sokak üzerindedir. Cüneyt Arcayürek'e göre Ulus'ta Gima'nın arkasında, at arabasının zor döndüğü bir sokaktadır, Balcı 2008 s. 41 Şenyapılı 2005 aktarımıyla. Adalet Ağaoğlu'na göre Sümerbank yakınındaki Radyo Dairesi'nin arkasındaki yan sokaklardan birindedir, Tonga 2016 s. 231. Yüksel 2013 s. 92 Harita 4.17 Üç Nal'ı Anafartalar Caddesi'nin meydana yakın kuzey sırasının arkasında gösterir.

Haritada göster

Anılarda Üç Nal Meyhanesi

Üç Nal 1946'da açıldı. 19 Mayıs 1946 tarihli açılış ilanı adresi veriyor. Anafartalar Caddesi, Konak Sokak, Çiftlik Satış Mağazası arkası.
Tanıklık Ulus gazetesi açılış ilanı, 1946; İşcen 2013 ve Tanyer 2006 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 226.
Sahibi Şinasi Baray Ankara'nın zengin ailelerinden birinin oğluydu. Ankara Erkek Lisesi'nde Orhan Veli ve Oktay Rifat'ın sınıf arkadaşıydı. Bir dönem Meteoroloji müdürlüğü yaptı. Melih Cevdet'in Fotoğraf şiirindeki dördüncü kişi odur.
Tanıklık Melih Cevdet Anday, Şinasi, Cumhuriyet, 20 Ağustos 1996. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 226-227.
Meyhane Baray'ın babaannesine ait eski bir Ankara konağının alt katındaydı. Kapısı kovboy filmlerindeki gibi çift kanatlıydı. Şarap şişesinden saatler, kilimler, ağaç kaşıklar ve kuru mısırlar asılıydı.
Tanıklık Melih Cevdet Anday, Cumhuriyet, 20 Ağustos 1996; dekor ayrıntıları Şemsi Belli 1953. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 227. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
Şemsi Belli 1953'te araba tekerleğinden bir abajur görüyor. Tavan yıldızlı ve mehtaplı bir gökyüzü gibi boyanmıştı. Peykelere Kırşehir kilimleri örtülmüştü. Şairler duvarlara tebeşir ya da kalemle kendi el yazılarıyla şiir yazmıştı.
Tanıklık Şemsi Belli, Üç Nal Meyhanesi, Hafta, S. 221, 18 Aralık 1953, s. 36. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 227-228.
Baray tuvaletteki abajurun üstüne Refik Halit'in Bir Avuç Saçma kitabından bir parça yazdı. Giren herkes yazıya dalıyor, dışarıda sıra birikiyordu. Orhan Veli buna edebiyat adına sevindiğini yazıyor.
Tanıklık Orhan Veli Kanık, Üç Nal, Fosforlu Cevriye, Ülkü, Haziran 1946, s. 22. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 228.
Üç Nal kadınların rahatça gidip saatlerce oturabildiği bir meyhaneydi. Nahit Fıratlı, Azra Erhat, Cahide Sonku, İdil Biret ve Adalet Ağaoğlu müdavimler arasındaydı.
Tanıklık Tonga 2016 s. 229, kendi derlemesi. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 229.
Orhan Veli Yahya Kemal tarzında gazeller yazıp burada okurdu. Bunları Yahya Kemal'inmiş gibi gösterirdi.
Tanıklık Fuat Bayramoğlu, İsmail Parlatır 1994, Gönülden Gönüle Fuat Bayramoğlu ile Anılarda, s. 121-122. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230.
Tercüme dergisinde çıkan çeviriler Üç Nal'da tartışılırdı. Sabahattin Eyuboğlu, Azra Erhat, Cahit Sıtkı, Orhan Veli, Melih Cevdet ve Nahit Fıratlı bu sohbetlere katılırdı.
Tanıklık Fahir Aksoy, Kürdün Meyhanesi, 2000, s. 62. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230.
Ümit Yaşar Oğuzcan her yeni kitabını Üç Nal'da bir ziyafetle kutlardı. Hisarcılar sohbeti Üç Nal'da başlatıp sabaha kadar açık İstanbul Pastahanesi'nde sürdürürdü.
Tanıklık Mehmet Çınarlı, Sanatçı Dostlarım, 1979, s. 54; Türk Dili, Mayıs 1987, s. 313. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230.
Edip Cansever 1949'da askerlik için Ankara'daydı. İzinli olduğu cumartesi akşamları Buket'e ve Üç Nal'a giderdi. Cahit Sıtkı'yı ve Orhan Veli'yi yakından görmek istiyordu.
Tanıklık Edip Cansever, Şiiri Şiirle Ölçmek, 2009, s. 21-22. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230-231.
Defter Baray ölünce eşi Melek Baray tarafından gazeteci Okan Konuralp'a verildi. Konuralp defteri Tonga'ya göstermedi.
Tanıklık Tonga'nın Okan Konuralp ile görüşmesi, Tonga 2016 s. 232 dipnot 685. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 232.
1960'ların başında Ulus yeniden düzenlenirken Konak Sokak iptal edildi. Üç Nal önemini yitirdi. 1970'lere doğru tamamen yıkıldı.
Tanıklık Yavuz İşcen, Ankara Kent Yazıları 2, blog, 2013; Turan Tanyer, Kitap-lık, Ocak 2006, s. 73. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 233. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Meyhane Baray ailesine ait eski bir ahşap evin alt katındaydı. Anday ve Tanyer alt kat der. Arcayürek ise Baray'ın evinin üst katı diye anlatır.
1960'ların başında Konak Sokak iptal edilince önemini yitirdi, 1970'lere doğru yıkıldı. Tanyer eski ahşap evin 1970'lere doğru yıktırıldığını yazar. Çınarlı 1959 için Üç Nal'ın da İstanbul Pastanesi'nin de yıkılmış olduğunu söyler. Edebi Muhit tablosu 1950'lerin sonundaki Ulus düzenlemesini verir. Küçüktaşdemir 2018 tezindeki görüşmeciler 1950'ler ve 1960'larda Üç Nal'a gittiklerini anlatır.

Yakında bugün görebileceğin yerler

Zincirli Camii · Tarihi · yaklaşık 40 m
Anafartalar Çarşısı · Mimari · yaklaşık 80 m
Sümerbank Binası · Mimari · yaklaşık 90 m
Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi · Müze · yaklaşık 110 m

Kaynakça

Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git
Tanyer, Turan. Ankara Ansiklopedisi- 1. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 42 (2016), s. 206 vd. 2016. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 16 Ekim 2026.

Üç Nal Meyhanesi

1946-1960'lar

Öteki adları Üç Nal, Üç Nal Lokantası.

Bu mekan bugün yok. Konak Sokak bugün yok. Meyhanenin olduğu adada bugün Ulus Şehir Çarşısı var.

Nerede

Mekanın sokağı biliniyor ama binası kesin değil. Haritadaki nokta yaklaşık, bu yüzden halka açık renkte ve ortası boş.

Anılarda Üç Nal Meyhanesi

Üç Nal 1946'da açıldı. 19 Mayıs 1946 tarihli açılış ilanı adresi veriyor. Anafartalar Caddesi, Konak Sokak, Çiftlik Satış Mağazası arkası.

Tanıklık Ulus gazetesi açılış ilanı, 1946; İşcen 2013 ve Tanyer 2006 aktarımıyla. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 226.

Sahibi Şinasi Baray Ankara'nın zengin ailelerinden birinin oğluydu. Ankara Erkek Lisesi'nde Orhan Veli ve Oktay Rifat'ın sınıf arkadaşıydı. Bir dönem Meteoroloji müdürlüğü yaptı. Melih Cevdet'in Fotoğraf şiirindeki dördüncü kişi odur.

Tanıklık Melih Cevdet Anday, Şinasi, Cumhuriyet, 20 Ağustos 1996. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 226-227.

Meyhane Baray'ın babaannesine ait eski bir Ankara konağının alt katındaydı. Kapısı kovboy filmlerindeki gibi çift kanatlıydı. Şarap şişesinden saatler, kilimler, ağaç kaşıklar ve kuru mısırlar asılıydı.

Tanıklık Melih Cevdet Anday, Cumhuriyet, 20 Ağustos 1996; dekor ayrıntıları Şemsi Belli 1953. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 227. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.

Şemsi Belli 1953'te araba tekerleğinden bir abajur görüyor. Tavan yıldızlı ve mehtaplı bir gökyüzü gibi boyanmıştı. Peykelere Kırşehir kilimleri örtülmüştü. Şairler duvarlara tebeşir ya da kalemle kendi el yazılarıyla şiir yazmıştı.

Tanıklık Şemsi Belli, Üç Nal Meyhanesi, Hafta, S. 221, 18 Aralık 1953, s. 36. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 227-228.

Baray tuvaletteki abajurun üstüne Refik Halit'in Bir Avuç Saçma kitabından bir parça yazdı. Giren herkes yazıya dalıyor, dışarıda sıra birikiyordu. Orhan Veli buna edebiyat adına sevindiğini yazıyor.

Tanıklık Orhan Veli Kanık, Üç Nal, Fosforlu Cevriye, Ülkü, Haziran 1946, s. 22. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 228.

Üç Nal kadınların rahatça gidip saatlerce oturabildiği bir meyhaneydi. Nahit Fıratlı, Azra Erhat, Cahide Sonku, İdil Biret ve Adalet Ağaoğlu müdavimler arasındaydı.

Tanıklık Tonga 2016 s. 229, kendi derlemesi. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 229.

Orhan Veli Yahya Kemal tarzında gazeller yazıp burada okurdu. Bunları Yahya Kemal'inmiş gibi gösterirdi.

Tanıklık Fuat Bayramoğlu, İsmail Parlatır 1994, Gönülden Gönüle Fuat Bayramoğlu ile Anılarda, s. 121-122. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230.

Tercüme dergisinde çıkan çeviriler Üç Nal'da tartışılırdı. Sabahattin Eyuboğlu, Azra Erhat, Cahit Sıtkı, Orhan Veli, Melih Cevdet ve Nahit Fıratlı bu sohbetlere katılırdı.

Tanıklık Fahir Aksoy, Kürdün Meyhanesi, 2000, s. 62. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230.

Ümit Yaşar Oğuzcan her yeni kitabını Üç Nal'da bir ziyafetle kutlardı. Hisarcılar sohbeti Üç Nal'da başlatıp sabaha kadar açık İstanbul Pastahanesi'nde sürdürürdü.

Tanıklık Mehmet Çınarlı, Sanatçı Dostlarım, 1979, s. 54; Türk Dili, Mayıs 1987, s. 313. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230.

Edip Cansever 1949'da askerlik için Ankara'daydı. İzinli olduğu cumartesi akşamları Buket'e ve Üç Nal'a giderdi. Cahit Sıtkı'yı ve Orhan Veli'yi yakından görmek istiyordu.

Tanıklık Edip Cansever, Şiiri Şiirle Ölçmek, 2009, s. 21-22. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 230-231.

Defter Baray ölünce eşi Melek Baray tarafından gazeteci Okan Konuralp'a verildi. Konuralp defteri Tonga'ya göstermedi.

Tanıklık Tonga'nın Okan Konuralp ile görüşmesi, Tonga 2016 s. 232 dipnot 685. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 232.

1960'ların başında Ulus yeniden düzenlenirken Konak Sokak iptal edildi. Üç Nal önemini yitirdi. 1970'lere doğru tamamen yıkıldı.

Tanıklık Yavuz İşcen, Ankara Kent Yazıları 2, blog, 2013; Turan Tanyer, Kitap-lık, Ocak 2006, s. 73. Okuduğumuz kaynak Necati Tonga, 2016, s. 233. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.

Kaynakların ayrıştığı yerler

Meyhane Baray ailesine ait eski bir ahşap evin alt katındaydı. Anday ve Tanyer alt kat der. Arcayürek ise Baray'ın evinin üst katı diye anlatır.

1960'ların başında Konak Sokak iptal edilince önemini yitirdi, 1970'lere doğru yıkıldı. Tanyer eski ahşap evin 1970'lere doğru yıktırıldığını yazar. Çınarlı 1959 için Üç Nal'ın da İstanbul Pastanesi'nin de yıkılmış olduğunu söyler. Edebi Muhit tablosu 1950'lerin sonundaki Ulus düzenlemesini verir. Küçüktaşdemir 2018 tezindeki görüşmeciler 1950'ler ve 1960'larda Üç Nal'a gittiklerini anlatır.

Kaynakça

Necati Tonga. Cumhuriyet Döneminde bir edebî muhit olarak Ankara (1923-1980). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2016. Kaynağa git

Tanyer, Turan. Ankara Ansiklopedisi- 1. Kebikeç: İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı 42 (2016), s. 206 vd. 2016. Kaynağa git

Bu sayfa Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı. Anılar anlatanın adıyla aktarıldı. Son güncelleme 16 Ekim 2026.