“Bir pencere açmak, dünyayı içeri davet etmektir.”
Sevgili okuyucumuz,
Klemens Bülten’imizin üçüncü sayısıyla karşınızdayız. Bu sayımızda içeriyle dışarıyı, görmekle görünmeyi, korunmakla açılmayı birbirine bağlayan o ince eşiğin peşindeyiz: pencerenin.
Bir pencere yalnızca duvardaki bir boşluk değildir; baktığımız yöne göre kah ışığı içeri alan, kah bizi dünyaya açan, kah dışarıdaki gürültüden koruyan bir eşiktir. Kimi zaman ardına saklanır, kimi zaman aralığından bütün bir hayatı seyrederiz. Sinemada, resimde, şiirde ve mimaride pencere; hep bu ikili haliyle, hem sınır hem geçit olarak karşımıza çıkar.
Bu sayıda Hitchcock’un arka penceresinden Hammershøi’nin sessiz odalarına, Louvre’un cam piramidinden gönülden gönüle açılan o görünmez pencerelere uzanıyoruz. Sizi de kendi pencerenizin önünde bir an durup dışarıya (ve elbette içeriye) bakmaya davet ediyoruz.
Keyifli okumalar.
Klemens Bülten ekibi adına,
Kerem Hun
|
★ ★ ★
Bu sayıda size bir hediyemiz var!
Aşağıda sizi bekleyen Topkapı Sarayı Müzesi Gezme Rehberi’ni indirmeyi unutmayın.
|
|
♫ BU SAYININ MÜZİĞİ ♫
Yazıları okurken eşlik etsin diye bu sayıya özel bir liste hazırladık.
SPOTIFY’DA DİNLE
|
Bu sayının odağı
Odak
2 DK okuma
Gönülden Gönüle Pencere
Pencereler, içeride olanla dışarıdaki arasındaki köprüdür. Günah çıkarma ritüelinden Rönesans sanatına, psikolojiden mimariye; bir kişiye pencere açmak, ufkunu genişletip gün ışığı almasına yardım etmektir.
Yazan: Gözde Şensoy Murt
Devamını oku
|
4 DK okuma
Perspektiften Arayüze: Görme Rejimi Olarak Pencere
Duvarlardaki boşluklardan bilgisayar ekranlarına uzanan pencere fikri; görmenin nasıl çerçevelendiğini ve öznenin dünyaya nasıl yerleştirildiğini yeniden düşünmeye çağırıyor.
Yazan: Zeynep Aydın
Devamını oku
4 DK okuma
Kör Olmadan Bakmak
Sanat, insan ile kutsal arasındaki mesafeyi ayarlayan ince bir perdedir. Ve belki de cennet, Tanrı’nın dünyaya açtığı son penceredir.
Yazan: Didem Kazan Sol
Devamını oku
3 DK okuma
Nuh Nebiden Kalma Bir Anlatı
İnsan, doğa karşısında nerede durur? Poussin’in Tufan tablosundan bugünün iklim krizine, felaketin eşiğinden bakan bir pencere.
Yazan: Ezel Evin Altındağ
Devamını oku
|
BİLİYOR MUYDUNUZ?
İngiltere’de 1696–1851 arası bir “pencere vergisi” vardı; evler pencere sayısına göre vergilendirildi. Vergiden kaçmak için insanlar pencerelerini ördü. O devirden kalma örülü pencereler bugün hâlâ İngiliz binalarında görülebilir.
|
PENCERENİN TARİHTE VE SANATTA İZİ
Kültür & Sanat
2 DK okuma
Hitchcock’un Arka Penceresi’ndeki Tanık
İçeride nefes alabilmek için açtığımız pencereler, dışarıdaki çığlığı duyduğumuzda ne işe yarayacak? Hitchcock’un Arka Pencere’si üzerine bir bakış.
Yazan: Gizem Dinç
Devamını oku
|
6 DK okuma
Çağın Ötesine Açılan Pencere: Louvre Piramidi
Yıllık 8,5–10 milyon ziyaretçisiyle dünyanın en çok ziyaret edilen müzesi Louvre’un 1989 doğumlu cam piramidi, bu görkemli yapının tarihine açılmış bir pencere olabilir mi?
Yazan: Hülya Utkuluer
Devamını oku
3 DK okuma
Vilhelm Hammershøi’nin Pencereleri
Boş odalar, sırtı dönük kadınlar ve kuzey ışığı… Hammershøi’nin pencereleri dış dünyayı göstermekten çok, yalnızlığın, zamanın ve insanın iç dünyasının sessiz bir yansımasına dönüşür.
Yazan: Ecem Civaş
Devamını oku
4 DK okuma
Bir Evin İçinden Dünyaya Bakmak: Tennessee Williams Karakterlerinde Pencere
Tennessee Williams’ın oyunlarında pencere yalnızca mimari bir unsur değil; sıkışmışlık, özlem ve özgürlük arayışının sembolüdür. Sırça Kümes, Arzu Tramvayı ve Kızgın Damdaki Kedi üzerinden, pencerenin hem kaçış umudu hem ulaşılamayan bir arzu olarak modern insanın yalnızlığını nasıl yansıttığına bakıyor.
Yazan: Ebru Berra Alkan
Devamını oku
8 DK okuma
Kutsal Koza, Hane İçi Kapan
Bir pencere bazen yalnızca ışığı değil, toplumun kadın için çizdiği görünmez sınırları da içeri taşır. Friedrich ve Hunt’ın eserleri üzerinden, kadının ev içi kutsallık ile kamusal dışlanma arasında nasıl konumlandırıldığına bakan bir okuma.
Yazan: Mehtap Kurt
Devamını oku
2 DK okuma
Pencerenin Ardında
Pencere, insanı hem dışarıdan korur hem de dışarıyla bağ kurmasını sağlar. Nazım Hikmet’in Yolcu oyununda istasyon pencerelerinin ardındaki üç karakterin hayatına bir yolcu girer ve bizi şu soruyla baş başa bırakır: Hava almak için açtığımız pencereyi, havayı değiştirmek için de açabilecek miyiz?
Yazan: Doğa Uğurel
Devamını oku
|
BİLİYOR MUYDUNUZ?
İngilizce “window” kelimesi, Eski İskandinav dilindeki vindauga’dan gelir: vindr (rüzgâr) + auga (göz) — yani “rüzgâr gözü”. Pencere, evin dünyaya bakan gözüdür.
|
Şehre açılan pencere
Kent & Yaşam
5 DK okuma
Başım Köpük Köpük Bulut, İçim Dışım Deniz ama Yer Yok
İstanbul yaşamak için artık fazla kalabalık. Ama “yaşamak telaşından” biraz feragat ederseniz, şehrin tadını çıkarabileceğiniz enfes manzaralı kütüphaneler — birer tavşan deliği — sizi bekliyor.
Yazan: Melis Terzi
Devamını oku
|
KİŞİSEL BİR PENCERE
İlham Verenler
2 DK okuma
Hoca, Gök, Yüz ve Pencerem
Pencere bazen ışık için açılır, bazen ses için. Broadway’in arka koltuğunda camına alnını dayayan çocuktan, Zekai Özger’in “sesin sarsın dünyayı” dediği ana — her ikisi de hayatın içinde kalmak için.
Yazan: Barış Arslan
Devamını oku
|
3 DK okuma
Maviye Bir Davet
Sahip olduğumuz en değerli şey, dikkatimiz. “Mavi çiçek hep oradaydı” diyen, ana uyanmaya çağıran bir yazı.
Yazan: Defne Ege Durucu
Devamını oku
|
BU SAYININ HEDİYESİ
Müzede 1 Saat: Topkapı Sarayı Müzesi Gezme Rehberi
Bu sayımıza özel hazırladığımız rehberle müzeyi keşfedin. PDF formatında, ücretsiz.
REHBERİ İNDİR (PDF)
|
BİR SONRAKİ SAYIYA KADAR
Pencerelerinizi açık, perdelerinizi aralık bırakın; bir sonraki sayıda yeniden buluşmak üzere.
TÜM İÇERİKLERİ KEŞFET