Esat Aspavaları
Aspava, Ankara'da bir lokanta adından çok bir yeme biçiminin adıdır ve Esat'taki adres bu kültürün kent merkezine en yakın duraklarından biri. Akşam mesai çıkışının, gece sinema dönüşünün, sınav haftası öğrencisinin uğradığı türden bir yer. Aspava'yı benzerlerinden ayıran şey de mutfağından çok masaya kurulma biçimi: siparişten önce gelen küçük tabaklar, sorulmadan tazelenen ekmek, hesapla birlikte çıkan tatlı ya da çay. Ankaralı için burası bir restoran seçimi değil, bir refleks.
İlk Aspava'nın Ulus'ta, 1968 Meksika Olimpiyatları'nın güreş şampiyonu Mahmut Atalay tarafından açıldığı kabul edilir; dükkânın adı "Aspava Şöhretler Pide ve Kebap Salonu" olarak tescillenmiştir. Kuruluş yılı ise kaynaklarda oturmuş değil: altmışların başını verenler de, yetmişlerin başını verenler de var. Adın açılımı için anlatılan en yaygın rivayet, "Allah sağlık, para, afiyet versin, amin" cümlesinin baş harfleri olduğudur. Hürriyet'teki bir köşe yazısına göre sözcük, 1950'lerin polisiye yazarı Ümit Deniz'in kahramanı Murat Davman'ın kadeh kaldırırken şerefe yerine söylediği bir dilekten geliyor. Lokantalar açılımı sonradan bugünkü haline getirdi.
Aspava'yı başka lokanta adlarından ayıran ikinci özellik, kimseye ait olmaması. İsim üzerindeki hak iddiaları yıllar içinde basına da yansıdı, ancak ad pratikte halka mal oldu ve bugün Ankara'da yüzü aşkın ayrı işletme aynı tabelayı taşıyor. Bu yüzden Aspava demek bir zincirden söz etmek değildir: Esat'taki, Balgat'taki, Beypazarı'ndaki, Bala'daki dükkânlar birbirinin şubesi değil, mutfakları da aynı değil. Ankaralıların bitmeyen "iyi aspava hangisi" tartışması tam da buradan çıkıyor.
Bugün Esat'a giden biri şunu bulur: hızlı servis, tok tutan porsiyonlar, istenmeden gelen mezeler ve dürümün SSK diye kısaltılan hali, yani soslu, soğanlı, kaşarlı. Pide, lahmacun ve döner değişmeyen üçlü. Rezervasyon kültürü yok, akşam saatlerinde ayaküstü beklemek olağan. Kısa bir mola olarak planlayın: Esat, Kızılay'a yürüme mesafesinde olduğu için bir Ankara gününün ortasına ya da sonuna rahatça sığıyor.
Ziyaret bilgileri
- Giriş
- Giriş için ücret yok; lokanta hesabı sipariş üzerinden.
Nasıl gidilir
Esat, Kızılay'ın güneydoğusunda. Esat Caddesi'ndeki aspavalar Kızılay ve Kolej istasyonlarına kuş uçuşu iki kilometre kadar uzakta, yürüyüş yarım saati bulur. En pratik yol Kızılay'dan Esat Caddesi üzerinden geçen EGO otobüslerine binmek.
- İlçe
- Çankaya
Konum yaklaşık. Bu noktanın koordinatını bağımsız bir kaynaktan doğrulayamadık; harita üzerindeki işaret birkaç yüz metre şaşabilir, bu yüzden uzaklık yazmıyoruz. Kesin konum için adına göre arayın. Doğru konumu biliyorsanız bize yazın, düzeltelim.
Bu mekan bir rotanın durağı
Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.
Biliyor musunuz
- 1.Aspava tek bir işletmenin markası değil: Ankara'da yüzü aşkın ayrı lokanta aynı adı kullanıyor ve çoğu birbirinin şubesi değil.
- 2.Menüdeki SSK bir kurum kısaltması değil, dürümün soslu, soğanlı ve kaşarlı halini anlatıyor.
- 3.İlk Aspava'yı açtığı kabul edilen kişi, 1968 Meksika Olimpiyatları'nda güreşte altın madalya kazanan Mahmut Atalay'dır.
Ziyaretçi ipuçları
- •Akşam sekizle on bir arası en yoğun saat; hızlı yemek isteyen daha erken gitsin.
- •İkramlar hesaba eklenmez ama iştahı erken kapatır, ana yemeği ona göre seçin.
- •Haritada yalnız Aspava aratmak işe yaramıyor, aynı adı taşıyan onlarca kayıt çıkıyor; semt adıyla birlikte arayın.
- •Uzun sohbet için akşam kalabalığı yerine öğleden sonrayı seçmek daha rahat.
Sık sorulanlar
- Aspava ne zaman kuruldu?
- Kesin bir tarih yok. İlk Aspava'nın Ulus'ta güreşçi Mahmut Atalay tarafından açıldığı konusunda kaynaklar birleşiyor, ama yıl için altmışların başı, altmışların ortası ve yetmişlerin başı gibi farklı tarihler veriliyor. Resmi bir kuruluş kaydı yayımlanmış değil.
- Aspava ne demek, neyin kısaltması?
- En yaygın anlatı, adın "Allah sağlık, para, afiyet versin, amin" cümlesinin baş harflerinden geldiği yönünde. Farklı açılım rivayetleri de dolaşıyor. Hürriyet'teki bir köşe yazısına göre sözcüğü yayan, 1950'lerin polisiye romanlarının kahramanı Murat Davman. Lokantalar açılımı sonradan değiştirdi.
- SSK dürüm nedir?
- Soslu, soğanlı, kaşarlı dürümün kısaltması. Aspava kültürünün en bilinen sipariş biçimi ve tezgâhta bu üç harfle söylemek yeterli oluyor.
- Hamamönü'nde ya da başka semtlerde Aspava var mı?
- Aspava adı Ankara'nın hemen her semtinde karşınıza çıkıyor, Ulus ve Hamamönü çevresi de dahil. Ancak işletmeler açılıp kapandığı için gitmeden önce güncel bir harita uygulamasından teyit etmek en sağlıklısı.
- Aspava'lar aynı zincire mi ait?
- Hayır. Ad tescilli tek bir markaya bağlı değil; aynı tabelayı taşıyan işletmelerin çoğu bağımsız. Bu yüzden menü, porsiyon ve ikramlar dükkândan dükkâna değişiyor.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Kıtır
Kuğulu Park'ın yanındaki Uğurlu İşhanı'nda yıllardır çalışan bira evi. Tunalı Hilmi'de kuşakların buluştuğu yerlerden biri.
GastronomiYenişehir Pazarı
Sıhhiye'de Abdi İpekçi Parkı'nın yanındaki semt pazarı. 1930'lardan beri bu çevrede kurulur, bir zamanlar Yenişehir'in sebze pazarıydı.
GastronomiDamla Pastanesi
1964'ten beri açık Maltepe pastanesi. Hemşinli pastacılık geleneğinin Ankara'daki duraklarından.
GastronomiHamamönü Yöresel Lezzet Sokağı
Restore edilmiş Osmanlı evlerinde Ankara mutfağının otantik tatları: keşkek ve bandırma.
GastronomiUludağ Kebapçısı
1956'da dört masayla açılan kebapçı. Ulus dükkanı hep Denizciler Caddesi'nde.
GastronomiBoğaziçi Lokantası
1956'dan beri Denizciler Caddesi'ndeki aynı dükkanda. Tencere yemekleri ve zeytinyağlılarıyla bilinen esnaf lokantası.
Bu sayfa son olarak 13 Ekim 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: hurriyet.com.tr, ticarihayat.com, yemek.com, onedio.com, tr.wikipedia.org
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.