Devlet Misafirhanesi (Çankaya)

Genç Cumhuriyetin ilk yıllarında Ankara'nın en somut sıkıntılarından biri, gelen konuğu ağırlayacak mekânının olmamasıydı. Başkent ilan edilen şehirde ne doğru dürüst bir otel ne de resmî kabul salonu vardı. Bu boşluk için yapılan Ankara Palas, Vedat Tek'in başlayıp Mimar Kemalettin'in tamamladığı biçimiyle 1920'lerin ikinci yarısında hizmete girdi ve uzun süre devletin kabul, balo ve konuk mekânı olarak çalıştı. Resmî konuk ağırlama işinin zamanla Çankaya'ya taşınması, başkentin protokol merkezinin nereye yerleştiğinin de göstergesidir.

Çankaya sırtları, 1921'de bir bağ evinin Mustafa Kemal'e verilmesiyle devletin merkezine dönüşmeye başladı. Kasapyan Köşkü olarak bilinen bu ev, Ankara müftüsünün öncülüğünde toplanan bağışlarla satın alınıp kendisine sunulmuştu; Atatürk 1921 ile 1932 arasında burada oturdu ve yapı bugün Atatürk Müze Köşkü olarak geziliyor. Yerleşke zamanla tek bir yapı olmaktan çıktı: 1931'de başlanıp 1932'de tamamlanan Pembe Köşk ve Seyfi Arkan'ın imzasını taşıyan, 1936'da biten Camlı Köşk eklendi. Bunların yanına başyaverlik binası, hizmet binası ve Piramit Salon gibi birimler geldi; misafirhane de bu kümeyi çevreleyen resmî işlevler arasında yer alır.

Yapının 1933'te Ernst Egli tarafından tasarlandığı bilgisi çeşitli listelerde dolaşıyor. Egli'nin 1927 ile 1938 arasında Ankara'da çalıştığı, Musiki Muallim Mektebi'nden Mülkiye'ye, Sayıştay binasından Atatürk Orman Çiftliği yapılarına uzanan bir külliyat bıraktığı belgeli. Ancak bu misafirhanenin ona ait olduğunu resmî ya da akademik hiçbir kaynakta doğrulayamadık; Çankaya yerleşkesini yapı yapı sayan kaynaklarda da böyle bir atıf yok. Bu yüzden tasarımı Egli'ye bağlamıyoruz. Ziyaretçi için pratik sonuç şu: misafirhaneye giriş yoktur, çevresi güvenlikli bölgedir. Çankaya'da halka açık olan yapı Atatürk Müze Köşkü'dür; ziyaret günleri, saatleri ve randevu koşulları Cumhurbaşkanlığı tarafından duyurulur ve değişebildiği için yola çıkmadan tccb.gov.tr üzerinden doğrulanmalıdır.