DTCF Binası
Sıhhiye'de, Atatürk Bulvarı'nın kenarında uzanan uzun taş cephe, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin binasıdır. Alman mimar Bruno Taut'un Türkiye'deki en bilinen yapısı ve erken Cumhuriyet mimarlığının kilit örneklerinden biri. Bina bugün hâlâ ilk günkü işini görüyor: burası bir müze değil, çalışan bir fakülte.
Fakültenin kuruluş kanunu, 2795 sayılı kanun, 14 Haziran 1935'te Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi ve 22 Haziran 1935'te Resmî Gazete'de yayımlandı; adını Atatürk'ün kendisi koydu. Amaç iki katlıydı: Türk kültürünü bilimsel yöntemle işleyecek araştırma kurumlarının açığını kapatmak ve orta öğretimde görevli eğitimcileri yetkinleştirmek. Öğretim 1936'da yüz doksan beş öğrenciyle başladı. Fakültenin o sırada kendi binası yoktu; 1935 ile 1940 arasında Evkaf Apartmanı'nda çalıştı. Kurum 1946'da, 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu ile Millî Eğitim Bakanlığı'ndan ayrılıp Ankara Üniversitesi bünyesine girdi. Cumhuriyet döneminde İstanbul dışında kurulan ilk yükseköğretim kurumu sayılır.
Binanın planlarını Bruno Taut 1937'de hazırladı, tasarımda Franz Hillinger de yer aldı ve yapı 1939'a kadar süren bir inşaatla yükseldi. Taut, Nazi Almanyası'ndan kaçarak 1936'da Türkiye'ye gelmiş, İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'nde ders vermiş ve Maarif Vekaleti'nin mimarlık bürosunun başına geçmişti. Yapı, bodrum üzerine dört kattan oluşan dikdörtgen prizma bir kütledir; bulvara paralel uzanan gövdenin uçlarındaki dikey bloklar konferans salonlarını barındırır. Ön cephede bodrum ve zemin katta rustik taş, orta bölümde düzgün kesme taş, yan kanatlarda ise taş ile tuğlanın almaşık örgüsü kullanılmıştır; yan ve arka cepheler sıvalıdır. Taut bu almaşık örgüyü, Türk yapılarına özgü biçim ögelerinden birkaçını binanın modernliğiyle bağdaştırma denemesi olarak tanımlamıştır. Giriş holünde turkuaz çiniler kullanılmıştır.
Taut binayı bitmiş göremedi. Kasım 1938'de, hasta olmasına rağmen otuz altı saatte tamamladığı bir çalışmayla Atatürk'ün katafalkını tasarladı; 24 Aralık 1938'de İstanbul'da öldü ve Edirnekapı Şehitliği'ne gömüldü. Orada gömülü tek gayrimüslimdir. Fakülte yeni binasında öğretime Kasım 1940'ta başladı. Ziyaretçi için asıl mesele dışarısıdır: bulvardan bakıldığında yükseltilmiş giriş, geniş merdiven ve saçak yapının anıtsal yüzünü kurar, taş ile tuğlanın sıralanışı öğleden sonra ışığında en net okunur. İç mekâna erişim, çalışan bir fakültenin ders düzenine ve güvenlik uygulamasına bağlıdır. Taut'un Ankara'da bugün de kendi işlevini sürdüren iki yapısı daha var: Asım Kömürcüoğlu ile birlikte tasarladığı Atatürk Lisesi ve Cebeci Ortaokulu.
Nasıl gidilir
Sıhhiye'de, Atatürk Bulvarı üzerinde. Metronun (M1) Sıhhiye durağı binaya birkaç dakika; Kızılay'dan bir durak ya da bulvar boyunca on dakikalık bir yürüyüş de yeterli.
Bu mekan bir rotanın durağı
Tek bir yeri değil, o yerin içinde durduğu hikayeyi yürümek için.
Biliyor Musun?
- 1.Bruno Taut binanın açılışını göremedi; 24 Aralık 1938'de İstanbul'da öldü, fakülte yeni binasında öğretime ancak Kasım 1940'ta başladı.
- 2.Taut, ölümünden bir ay önce, hasta olmasına rağmen otuz altı saatte Atatürk'ün katafalkını tasarladı; Edirnekapı Şehitliği'ne gömüldü ve orada gömülü tek gayrimüslimdir.
- 3.Fakülte kurulduğunda binası yoktu; 1935 ile 1940 arasında Evkaf Apartmanı'nda çalıştı ve ilk öğretim yılına yüz doksan beş öğrenciyle başladı.
Ziyaretçi İpuçları
- •Bina çalışan bir fakülte; cephe ve ana giriş merdiveni her zaman görülebilir, iç mekân için erişim koşullarına bakmak gerekir.
- •Cepheyi öğleden sonra ışığında görün, yan kanatlardaki taş ile tuğlanın almaşık sıraları o saatte okunuyor.
- •Sıhhiye'de bir yürüyüş planlıyorsanız Etnografya Müzesi ile Ankara Resim ve Heykel Müzesi de aynı çevrede.
- •Bruno Taut'un izini sürüyorsanız Ankara'daki diğer iki yapısını da not edin: Atatürk Lisesi ve Cebeci Ortaokulu.
Ziyaret Bilgileri ve Sık Sorulanlar
- DTCF nerede?
- Ankara'da Sıhhiye'de, Atatürk Bulvarı üzerinde. Ankara Üniversitesi'ne bağlı Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin binasıdır ve metronun Sıhhiye durağına birkaç dakika mesafededir.
- DTCF binasının mimarı kim?
- Alman mimar Bruno Taut. Planları 1937'de hazırladı, tasarımda Franz Hillinger de yer aldı ve yapı 1939'a kadar süren bir inşaatla tamamlandı. Taut 1938 sonunda öldüğü için binanın kullanıma açılışını göremedi; fakülte burada öğretime Kasım 1940'ta başladı.
- Bruno Taut'un Ankara'da başka yapıları var mı?
- Var. DTCF'nin yanı sıra Asım Kömürcüoğlu ile birlikte tasarladığı Atatürk Lisesi ve Cebeci Ortaokulu da Taut'un işidir; üçü de bugün hâlâ kendi işlevini sürdürüyor.
- DTCF binası gezilebilir mi?
- Bina bir müze değil, çalışan bir fakülte. Cephe, giriş merdiveni ve bulvara bakan anıtsal yüz her zaman dışarıdan görülebiliyor; iç mekâna erişim ders düzenine ve güvenlik uygulamasına bağlı.
- DTCF taban puanlarını nereden öğrenirim?
- Bu sayfa binanın mimarisini ve tarihini anlatıyor. Taban puanları her yıl değiştiği için ÖSYM ve YÖK Atlas verilerine ya da fakültenin kendi sitesine bakmak gerekir.
Bu yer şu listelerde
Aynı Kategoriden Mekanlar
Ankara Hukuk Fakültesi (Cebeci)
1927, Cumhuriyet'in ilk hukuk okulu. Mimar Ernst Egli tasarımı.
MimariSümerbank Binası
1937, Martin Elsaesser tasarımı. Alman ekspresyonist mimarinin Ankara'daki örneği.
MimariTarihi Ankara Garı
1937, Art Deco, Şekip Akalın tasarımı.
MimariTBMM Kampüsü (III. Meclis)
1938-1961, Clemens Holzmeister tasarımı. Cumhuriyet'in parlamenter mimarisinin zirvesi.
Mimariİş Bankası Genel Müdürlüğü (Ulus)
1929, Giulio Mongeri tasarımı. I. Ulusal Mimarlık Akımı'nın en güçlü örneklerinden.
MimariKocatepe Camii
1987, Hüsrev Tayla ve Fatih Uluengin tasarımı. 24.000 kişi kapasiteli Ankara'nın en büyük camii.
Bu sayfa son olarak 10 Ağustos 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: dtcf.ankara.edu.tr, goethe.de, tr.wikipedia.org, tr.wikipedia.org
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.