İş Bankası Genel Müdürlüğü (Ulus)
İtalyan mimar Giulio Mongeri tarafından 1929'da tasarlanan İş Bankası Genel Müdürlüğü binası, I. Ulusal Mimarlık Akımı'nın Ulus'taki en görkemli temsilcisidir. Osmanlı ve Selçuklu mimari öğelerini modern bankacılık yapısında yorumlayan Mongeri, Ankara'nın erken Cumhuriyet dönemindeki kentsel dönüşümün mimarlarından biridir.
Girişteki mukarnaslı sütunlar, Osmanlı sivri kemerleri ve bitkisel bezemeler, ulusal kimlik arayışının mimarideki yansımasıdır. Katların yatay bölünüşü Rönesans üslubunu, girişin üstündeki saçak ise Art Nouveau'yu hatırlatır. Genel müdürlük 1976'da Kavaklıdere'deki gökdelene taşındı, bina uzun yıllar şube ve eğitim birimi olarak kullanıldı. 2 Mayıs 2019'dan beri İktisadi Bağımsızlık Müzesi olarak ziyarete açık.
Anılarda İş Bankası
Yazarların ve tanıkların anlattıkları. Her anı anlatanın adıyla, okuduğumuz kaynağın sayfasıyla.
Görüşmeci Meclis Ulus'tayken orada birkaç yıl çalıştı ve o günleri “Meclis oradaydı, Ulus hayattaydı!” diye andı. Meclis taşındıktan sonra Ulus'a tek bir sebeple gitti, oradaki İş Bankası'nda hesabı vardı, bir de Sümerbank'a uğrardı. Ona göre 1960'a doğru, özellikle ihtilalden sonra insanların vakit geçirdiği, alışveriş yaptığı yerler yukarıya, Kızılay'a ve ötesine taşındı.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1928'de Ankara'da doğup Hamamönü'nde büyüyen bir kadın. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 140.
1940'ların sonunda ayın ilk günlerinde ailesiyle Anafartalar'daki Ankara Pasta Salonu'ndan kalkınca İş Bankası'na geçerlerdi. Bankoda adıyla çağrılınca “büyük adam yerine” konmuş olmak onu çok böbürlendirirdi. Veznede kumbarasında bir ay boyunca biriken bozuk paraları da hesaba geçirtirlerdi.
Tanıklık Savaş Sönmez, 1950'lere Doğru Çerkeş Sokağı ve Çevresi. Okuduğumuz kaynak Savaş Sönmez, 2016, s. 199.
Bu bölümün kaynakları
- Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
- Savaş Recep Sönmez. 1950’lere Doğru Çerkeş Sokağı ve Çevresi. Ankara Araştırmaları Dergisi / Journal of Ankara Studies (VEKAM), 4(2), s. 189-204. DOI: 10.5505/jas.2016.92063. 2016. Kaynağa git
Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı.
Bu çevrede artık olmayan mekanlar
Edebiyat tarihinde adı geçen, bugün yerinde olmayan yerler. Haritada iz halkasıyla duruyorlar.
- Tabarin Bar · 1920'ler-1960 · yaklaşık 40 m
- Yeşil Fıçı · 1940'lar · yaklaşık 40 m
- Hakimiyet-i Milliye'nin ilk idarehanesi · 1920'ler · yaklaşık 50 m
- Yeni Sinema · 1920'ler-1950'ler · yaklaşık 90 m
- Üç Nal Meyhanesi · 1946-1960'lar · yaklaşık 110 m
Ziyaret bilgileri
- Saatler
- Salı ile pazar arası 10.00-18.00. Pazartesi, 1 Ocak, 1 Mayıs ve Ramazan ile Kurban bayramlarının ilk günü kapalı.
Nasıl gidilir
M1 metro hattının Ulus istasyonundan birkaç dakikalık yürüyüşle ulaşılır. Bina Ulus Meydanı'nın kenarında, Zafer Anıtı'nın hemen kuzeyinde.
- İlçe
- Altındağ
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu 2,5 km
- En yakın raylı istasyon
- Ulus (M1), kuş uçuşu 530 m
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Sık sorulanlar
- İş Bankası Genel Müdürlüğü (Ulus) nerede, nasıl gidilir?
- M1 metro hattının Ulus istasyonundan birkaç dakikalık yürüyüşle ulaşılır. Bina Ulus Meydanı'nın kenarında, Zafer Anıtı'nın hemen kuzeyinde.
- Ziyaret saatleri nedir?
- Salı ile pazar arası 10.00-18.00. Pazartesi, 1 Ocak, 1 Mayıs ve Ramazan ile Kurban bayramlarının ilk günü kapalı.
- Giriş ücretli mi?
- Müze girişi ücretsiz.
- Hangi dönemden kalmadır?
- Cumhuriyet dönemine tarihlenir.
- Burada ne görülür?
- 1929, Giulio Mongeri tasarımı. I. Ulusal Mimarlık Akımı'nın en güçlü örneklerinden. Bina 2019'dan beri İktisadi Bağımsızlık Müzesi.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Sümerbank Binası
1937, Martin Elsaesser tasarımı. Avrupa modernizminin Ankara'daki örneği.
MimariAnafartalar Çarşısı
Ulus'ta 1960'ların giydirme cepheli çarşısı. İçinde Füreya Koral, Seniye Fenmen ve Nuri İyem'in eserleri duruyor.
MimariUlus İşhanı
Ulus Meydanı'nda Zafer Anıtı'nın arkasında yükselen 1950'lerin iş hanı ve çarşısı. Yarışmayla seçilen proje Orhan Bozkurt, Orhan Bolak ve Gazanfer Beken'indir.
MimariEski Sayıştay Binası
1925'te Birinci Ulusal üslupta yapılan, 1930'da Ernst Egli'nin cephelerini modernleştirdiği bina. I. ve II. Meclis binalarının arasında.
MimariLozan Palas
Ulus'ta Atatürk Bulvarı ile Posta Caddesi'nin köşesinde 1924'te otel olarak yapılan bina. Sonra Eti Palas ve Park Palas adlarını aldı, uzun yıllar Akbank şubesi oldu.
MimariCündoğlu Han
Ulus'ta Posta Caddesi'nde 1948'de yapılan iş hanı. Tanıklara göre zemin kattaki duvarlara Abidin Dino büyük köylü figürleri resmetti, resimler sonradan alçıpanla kapatıldı.
Bu sayfa son olarak 13 Ekim 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: issanat.com.tr, tr.wikipedia.org
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.