İzmir Caddesi
İzmir Caddesi, Sıhhiye'den Kızılay'a yürürken Kızılay Meydanı'na varmadan Atatürk Bulvarı'nın sağ yakasından ayrılır. Eski adı Uçar Sokak'tı. Bugün caddenin bulvara yakın kesimi İzmir 1 Caddesi adını taşır ve taş döşeli bir yaya yoludur.
Konutlar bulvardan çekildikçe İzmir Caddesi'ne yayıldı. Güliz Küçüktaşdemir'in görüştüğü Ankaralılar caddeyi Balin Oteli, Barıkan Oteli ve Anadolu Kulübü'nün sıralandığı bir yürüyüş yolu olarak anar. Caddenin gündelik hayatında bürokratlar, memurlar, esnaf ve gazeteciler vardı. 1950'lerin ortasından sonra caddeye pasajlar açıldı. Kocabeyoğlu Pasajı'nın bir kapısı bu caddeye açılır. Biraz ileride Amerikan Pazarı diye anılan Öztuğ ve Lale pasajları durur.
Caddeye 1970'lerin sonunda ya da 1980'lerin başında küçük bir bronz havuz geldi. Uğur Duyan'a göre bebek su perisi ve Eros figürleriyle süslü bu havuz 1927'de Sağlık Bakanlığı'nın önüne konmuştu. Cadde araç trafiğine kapandıktan kısa süre sonra Büyükşehir Belediyesi heykelin kaldırılmasını istedi. Cadde esnafı heykele sahip çıktı ve havuz yerinde kaldı. Günce Uzgören'e göre havuz 2019'da da caddedeydi.
Caddenin araç trafiğine kapandığı yıl kaynaklarda 1978, 1982 ya da 1990'lar diye geçer. Ebru Uğuz'a göre 1970'ten sonra bulvar yayalar için zorlaşınca Sakarya ve İzmir caddeleri yaya yeri olarak önem kazandı. Uğuz'un görüştüğü Ankaralılara göre 1995'ten sonra iki cadde vakit geçirmek istenmeyen, güvensiz bulunan yerlere dönüştü. Bugün caddede mağazalar ve terzi malzemecileri, bulvar ağzında bankalar sıralanır. Merve Kurt Kıral'ın 2019 gözlemine göre Kocabeyoğlu, Ülkealan, Öztuğ ve Lale pasajları yerinde duruyor.
Anılarda İzmir Caddesi
Yazarların ve tanıkların anlattıkları. Her anı anlatanın adıyla, okuduğumuz kaynağın sayfasıyla.
Tiyatroya çok giderdi. “İzmir Caddesi'nde As Tiyatrosu vardı o çok güzel bir yerdi.” Opera ve bale, Halkevi ve Küçük Tiyatro da sık gittiği yerlerdi.
Tanıklık Küçüktaşdemir'in görüştüğü, 1940'ta Ankara'ya gelmiş bir orman mühendisi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 174. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
Ülkealan Pasajı'nda spor dükkanını açtığı yıllarda İzmir Caddesi'nde yeme içme yerleri, tiyatro ve şehirlerarası otobüslerin kalktığı bir nokta vardı. “Kızılay da çok hareketliydi aynı dönem.” Ona göre cadde 1973-1974'e kadar araç trafiğine açıktı.
Tanıklık Muharrem Dalkılıç, Küçüktaşdemir'in 2017 görüşmesi. Okuduğumuz kaynak Güliz Küçüktaşdemir, 2018, s. 103. Kaynaklar bu ayrıntıda ayrışıyor.
1995'ten sonra İzmir ve Sakarya caddelerindeki ayaküstü yemek yerleri, dershane aralarında bir şeyler atıştırılan yerlerdi.
Tanıklık Uğuz'un görüştüğü, dershaneye giden genç Ankaralılar. Okuduğumuz kaynak Ebru Uğuz, 2008, s. 121.
Bu bölümün kaynakları
- Güliz Küçüktaşdemir. Kentin iç mekanları: Ankara belleğinde pasajlar, (1950-1980). Sanatta yeterlik tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Anabilim Dalı. 2018. Kaynağa git
- Ebru Uğuz. Transformation of collective memory in the case of Ankara Atatürk Boulevard. Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü. 2008. Kaynağa git
Klemens'in Ankara kaynak taramasından derlendi. Konum ve tarihler ikinci bir kaynakla sınandı.
Bu çevrede artık olmayan mekanlar
Edebiyat tarihinde adı geçen, bugün yerinde olmayan yerler. Haritada iz halkasıyla duruyorlar.
- Özen Pastanesi · 1930'lar-1960'lar · yaklaşık 60 m
- Kutlu Pastanesi · 1936-1950'ler · yaklaşık 60 m
- Ankara Sanat Tiyatrosu, Kızılay salonu · 1963-2020 · yaklaşık 70 m
- Nurullah Ataç'ın evi · 1939'dan sonra · yaklaşık 70 m
- Piknik · 1953-1982 · yaklaşık 110 m
Nasıl gidilir
Kızılay metro istasyonundan çıkıp Atatürk Bulvarı boyunca Sıhhiye yönüne yürüyün. İzmir Caddesi Kızılay Meydanı'ndan yaklaşık 250 metre sonra bulvarın batı yakasından ayrılır.
- İlçe
- Çankaya
- Kızılay'a uzaklık
- kuş uçuşu 320 m
- En yakın raylı istasyon
- Kızılay (M1, M2, M4 ve A1 Ankaray), kuş uçuşu 320 m
Mesafeler kuş uçuşu ölçülür; yürünecek yol daha uzundur.
Biliyor musunuz
- 1.Caddenin bulvar ağzında Kutlu ve Özen pastaneleri karşılıklı dururdu. Uzgören ikisini bulvarın en gözde pastaneleri sayar.
- 2.Kocabeyoğlu Pasajı'nın İzmir Caddesi kapısı Ülkealan Pasajı'nın girişine bakar. Yayalar bir pasajdan çıkıp karşıdakine girerek bulvardan arka sokaklara geçebilir.
- 3.19 Mayıs Mağazası da İzmir Caddesi'ndeydi. VEKAM arşivindeki bir fotoğraf mağazayı burada gösterir.
Ziyaretçi ipuçları
- •Kocabeyoğlu Pasajı'nın içinden geçerek Atatürk Bulvarı'ndan İzmir Caddesi'ne çıkabilirsiniz.
- •Zafer Meydanı, Zafer Çarşısı ve bulvarın karşı yakasındaki Sakarya Caddesi birkaç dakikalık yürüme mesafesinde.
Sık sorulanlar
- İzmir Caddesi nerede, nasıl gidilir?
- Kızılay metro istasyonundan çıkıp Atatürk Bulvarı boyunca Sıhhiye yönüne yürüyün. İzmir Caddesi Kızılay Meydanı'ndan yaklaşık 250 metre sonra bulvarın batı yakasından ayrılır.
- Giriş ücretli mi?
- Ücretsiz.
- Gezmek ne kadar sürer?
- yaklaşık 30 dakika
- Hangi dönemden kalmadır?
- Cumhuriyet dönemine tarihlenir.
- Burada ne görülür?
- Kızılay'da Atatürk Bulvarı'ndan ayrılan, eski adı Uçar Sokak olan cadde. Pastaneleri, otelleri ve pasajlarıyla Yenişehir'in hareketli sokaklarından biriydi.
Bu yer şu listelerde
Yakındaki benzer yerler
Sakarya Caddesi
Kızılay'ın 500 metrelik yaya omurgası: balık tezgâhları, meyhaneler ve seksen yıllık bir ayaküstü sohbet geleneği.
Kültürel MirasAyhan Mağazası
Kökü 1940'larda Samanpazarı'ndaki Sümerler Mağazası'na dayanan, 1969'dan beri Kızılay'da çalışan giyim mağazası. Funda Uz'a göre 2019'da vitrini ve iç düzenlemesi ilk günkü gibiydi.
Kültürel MirasYüksel Caddesi ve İnsan Hakları Anıtı
Kızılay'ın yaya caddesi ve Konur Sokak köşesindeki 1990 tarihli İnsan Hakları Anıtı.
Kültürel MirasKonur Sokak
Kızılay'da Yüksel Caddesi'nden güneye inen, Mimarlar Odası'nın genel merkezinin bulunduğu sokak. Yaya bölümü 1995'ten sonra gençlerin buluşup kitap ve poster aldığı sokaklardandı.
Kültürel MirasSaraçoğlu Mahallesi
1944-46, Paul Bonatz tasarımı. Cumhuriyet'in ilk planlı konut yerleşkesi, kentsel sit alanı.
Kültürel MirasAtatürk Bulvarı
Ulus'tan Çankaya'ya uzanan, erken Cumhuriyet Ankara'sının omurgası olan yaklaşık altı kilometrelik bulvar.
Bu sayfa son olarak 20 Ekim 2026 tarihinde elden geçti. Ziyaret saatleri ve ücretler değişebilir; gitmeden önce kurumun kendi duyurusuna bakmanızı öneririz.
Kaynaklar: openstreetmap.org, openstreetmap.org, openstreetmap.org, openstreetmap.org
Konum verisi © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL lisansıyla.
Bilgi eskimiş ya da konum yanlış mı? Bize yazın, birkaç gün içinde bakarız.